Болести и штетници кај грав – како навремено да го заштитиш приносот?
Гравот (Phaseolus vulgaris) е значајна мешункаста култура богата со протеини и хранливи материи, но неговиот принос често е загрозен од габични и бактериски болести, како и од различни штетници ако навреме не се преземат соодветни мерки на заштита.
Болести на грав: препознавање, контрола и препарати
1. Антрахноза (Colletotrichum spp.)

Антрахнозата ја напаѓа листовите и мешунките, предизвикувајќи темни, специфични дамки и може сериозно да го намали приносот.
Превенција и контрола:
- Избегнувај влажен воздух и прскање со вода одозгора.
- Фунгициди:
- фунгициди со хлороталонил – ефективни против антрахноза и рѓа (спрскај на интервали од ~7 дена)
- Бакарни фунгициди (на база на бакар оксид/хидроксид) – делуваат превентивно, околу на 10-дневни интервали.
2. Рѓа (Rust)

Габичен напад кој предизвикува кафени или црвеникави дамки на листовите и може да предизвика сушење и опаѓање на листовите.
Превенција и контрола:
- Обезбедување добра вентилација и растојание меѓу редовите.
- Фунгициди: Хлороталонил и фунгициди со сулфур – двете можат да помогнат во контрола кога се применуваат навремено.
3. Бела мувла (Sclerotinia spp.)

Оваа болест предизвикува бел белезесто мувлесто покритие и може да резултира со гниење на стеблата и мешунките.
Превенција и контрола:
- Избери отпорни сорти кога се достапни.
- Примени фунгициди навремено според упатствата за грав.
4. Алтернаријаза (Alternaria spp.)

Се појавува како кружни кафени дамки на листовите кои може да се спојат и да предизвикаат сериозно оштетување.
Превенција и контрола:
- Редовно отстранување на растителни остатоци.
- Фунгициди кои содржат хлороталонил или сулфур може да помогнат ако болеста почне да се шири.
5. Бактериски флеки и блајтни инфекции

Постојат бактериски болести што ја напаѓаат вегетацијата и семето, најчесто кога има влага или заразено семе.
Превенција и контрола:
- Користи здраво, сертифицирано семе.
- Избегнувај наводнување преку прскање врз листата.
- Бактериски болести тешко се контролираат хемиски, па превенцијата е клучна.
6. Прашкаста мувла

Прашкаста мувла – Единствена добра работа кај ова заболување е дека не е тешко да се идентификува. Првично се појавуваат белузлави дамки во форма на прав, најчесто од горната страна на лисјата, а подоцна може сите надземни делови од растението да бидат заразени.
Услови за појава на оваа болест се високи температури, висока нокна влажност,ниска дневна влажност, места со слаба циркулација на воздух, влажни или засенчени места, или густи насади.
За да се избегне оваа болест се препорачува употреба на генетски отпорни сорти ,потоа редовна контрола на посевот,употреба на биолошки фунгициди,бикарбонати, синтетички фунгициди, хортикултурни масла и др.
Штетници кои напаѓаат грав и препораки за заштита
1. Лисни вошки, трипси, ларви на молци
Тие се најчести инсектни штетници кои ја намалуваат здравата вегетација и го пренесуваат вируси.
Контрола и препарати:
- Инсектициди:
- Decis (делува брзо на ларви и возрасни форми)
- Novicure WG или други инсектициди според упатството за доза.
- Редовно мониторирај го засадот и прскај при појава на први знаци.
2. Плевели и ран раст
Плевелите ја попречуваат циркулацијата на воздух и создаваат услови за развој на болести.
Контрола:
- Обезбедување простор меѓу редовите.
- Прскање или обработка со метеор и бентазон (во фази кога растението е отпорно на нив, по упатство).
Превентивни мерки за постабилни приноси
✔ Плодоред – не гледај грав на исто место каде што имало други мешункасти култури последните години.
✔ Наводнување капка по капка наместо преку прскање врз листовите.
✔ Избери сорти отпорни на болести кога се достапни.
✔ Редовно проверување на растенијата и навремена реакција на првите симптоми.
✔ Уништување на заразени растителни остатоци по берба.
Заклучок
Болестите и штетниците можат сериозно да го намалат приносот и квалитетот на гравот ако не се управуваат навремено. Комбинацијата од културни мерки, точно избрани фунгициди и инсектициди и редовно набљудување на полето е најсигурниот начин да обезбедиш здрав род и максимален принос.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK

















