Репродукцијата кај козите претставува еден од најважните фактори за успешно козарско производство. Добрата организација на припустот, познавањето на половиот циклус и правилната исхрана имаат големо влијание врз плодноста, здравјето на стадото и економската исплатливост на производството.
Полов циклус кај козите
Половиот циклус кај козите има сезонски карактер, што значи дека козите се мркаат во одреден период од годината. Најинтензивниот период на мркање се јавува од септември до ноември, а кај некои животни може да се појави и во август, но со помал интензитет.
Мркањето или т.н. „водење“ трае од 24 до 48 часа. Доколку во овој период не дојде до оплодување, половиот циклус се повторува на секои 17 до 19 дена.
Препознавањето на мркањето е важно за да се изврши навремен припуст и да се обезбеди успешна оплодување.
Возраст и телесна развиеност за прв припуст
Возраста за прв припуст кај козите зависи од расата и степенот на развиеност на животното.
- Доцно зрелите раси се припуштаат за прв пат на околу 18 месеци старост.
- Рано зрелите раси може да се припуштат на 8 до 10 месеци.
При првиот припуст многу поважно од староста е телесната развиеност на козата.
Пожелно е рано зрелите кози да имаат најмалку 30 килограми телесна тежина при првото оплодување. Оваа тежина се постигнува со поинтензивна и правилно балансирана исхрана, која подоцна се оправдува со порана и подолга експлоатација на животното во производството.
Траење на бременоста
Бременоста кај козите трае просечно околу 150 дена, односно приближно пет месеци (±5 дена).
Во текот на овој период особено е важно да се обезбеди:
- квалитетна и балансирана исхрана
- соодветни услови за сместување
- редовна здравствена контрола
Со правилна грижа се обезбедува нормален развој на плодот и успешно јарење.
Организација на припустот во стадото
Во практиката, припустот кај козите најчесто се организира според хранителните можности и организациските потреби на фармата.
Најчесто се применува двократен припуст, при што стадото се дели на две групи:
- 50% од козите се припуштаат во почетокот на септември
- јарењето се очекува во февруари
- Останатите 50% се припуштаат во втората половина на октомври
- јарењето се случува во втората половина на март
Предности од поделбата на припустот
Ваквата организација носи повеќе практични придобивки:
- се продолжува лактациониот период на производство на млеко за околу 1,5 месец
- јарењето не се случува одеднаш кај сите кози
- работата околу прифаќањето и одгледувањето на јарињата се олеснува
- се намалува ризикот од проблеми во најосетливата фаза од одгледувањето
Улогата на јарците во припустот
Јарците обично се држат заедно со козите за време на пасењето. Сепак, за да се спречи предвремено оплодување, тие се одделуваат од стадото во средината на јули.
Кога започнува припустот:
- Јарците се пуштаат кај првата група од 50% кози и остануваат со нив околу 1,5 месец.
- Потоа се префрлаат кај втората група кози за да се изврши припуст и кај нив.
Ова овозможува подобра контрола на репродукцијата и подобра организација на производството.
Заклучок
Добрата организација на репродукцијата кај козите е клучна за успешно и профитабилно козарско производство. Со правилно планирање на припустот, соодветна исхрана и контрола на стадото, може да се обезбеди:
- повисока плодност
- подобро здравје на козите
- поголемо производство на млеко
- полесно одгледување на јарињата.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
