Зошто твоите пиперки пожолтуваат — 7 причини и решенија
Пиперките пожолтуваат и тоа е еден од најчестите проблеми со кои се соочуваат градинарите во Македонија — и во пластеник и на отворено. Доброто е дека пожолтувањето речиси секогаш има конкретна причина и конкретно решение. Треба само да ја препознаеш.
Зошто пиперките пожолтуваат — брз преглед на сите 7 причини
| # | Причина | Главен знак | Итност | Решливост |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Прекумерно наводнување | Цели гранки жолтеат, опаѓаат цветови | Средна | Лесна |
| 2 | Недостаток на азот (N) | Постарите листови пожолтуваат прво | Средна | Лесна |
| 3 | Недостаток на магнезиум (Mg) | Жолтеење меѓу нервите на листот | Средна | Лесна |
| 4 | Недостаток на железо (Fe) | Младите листови жолтеат, нервите зелени | Средна | Лесна |
| 5 | Вирусни болести (CMV, TMV) | Мозаично жолтеење, деформирани листови | Висока | Тешка |
| 6 | Пламеница (Phytophthora capsici) | Жолтеење + венење + темнеење на стеблото | Критична | Средна |
| 7 | Лисни вошки и трипси | Жолтеење + деформации + лепкавост | Средна | Лесна |
Детален опис на секоја причина зошто пиперките пожолтуваат
Ова е најчестата причина зошто пиперките пожолтуваат, особено кај почетници. При прекумерно наводнување, особено на тешки почви, коренот се гуши — нема доволно кислород и не може да ги апсорбира хранливите материи. Резултатот е масовно жолтеење на листовите и опаѓање на цветовите.
Влажноста на почвата треба да биде одржувана на 70–80% од максималниот воден капацитет. Наводнувањето се препорачува почесто но со помала количина вода — не еднократно преплавување.
Азотот е одговорен за зеленото оцветување на листовите (хлорофил). Кога пиперките немаат доволно азот, најпрво пожолтуваат постарите, долните листови — азотот е мобилен елемент и растението го пренасочува кон помладите делови.
Прихранувањето со азотно ѓубриво KAN се препорачува во две фази: прво прихранување 25–30 дена по расадувањето со 300 кг/ха, второ прихранување 20–25 дена подоцна со 200 кг/ха KAN и 200 кг/ха NPK (10-30-20 или 15-15-15).
Магнезиумот е централен дел на хлорофилниот молекул. Неговиот недостаток предизвикува карактеристично интернервно жолтеење — нервите на листот остануваат зелени, а просторот меѓу нив пожолтува. Почесто се јавува на кисели или многу испрани почви.
За разлика од магнезиумот, недостатокот на железо прво се покажува на младите листови — железото е немобилен елемент и не може да се пренасочи. Честа причина е алкална почва (pH над 7) која го блокира усвојувањето на железото дури и кога го има во почвата.
Вирусот на мозаикот на краставицата (CMV) и вирусот на мозаикот на тутунот (TMV) се меѓу најчестите вирусни болести на пиперката во Македонија. Пренесуваат ги лисните вошки и цикадите. Кај заболените растенија пиперките пожолтуваат мозаично — нерамномерно, со жолти и зелени „мрежи” на листот.
Пламеницата на пиперката е предизвикана од патогенот Phytophthora capsici и е особено опасна при висока влажност и топлина — типични летни услови во Македонија. Растенијата пожолтуваат нагло и венат, а стеблото потемнува и трули при основата.
Лисните вошки (Myzus persicae, Aphis gossypii) и трипсите се меѓу најважните штетници на пиперката. Тие го сисаат соковите од листовите, предизвикувајќи пожолтување, извиткување и слабеење на растенијата. Дополнително, вошките ги пренесуваат вирусите CMV и TMV.
Како да одредиш зошто твоите пиперки пожолтуваат?
Клучот е во тоа кои листови пожолтуваат прво и каков е изгледот на жолтеењето. Следниот распоред помага:
- Долните, постари листови жолтеат: недостаток на азот или магнезиум, или прекумерно наводнување
- Горните, млади листови жолтеат: недостаток на железо, цинк или манган
- Жолтеење меѓу нервите (нервите зелени): магнезиум кај постари листови, железо кај млади
- Мозаично, нерамномерно жолтеење: вирусна болест — CMV или TMV
- Нагло венење + жолтеење + темна основа: пламеница — итно третирање
- Жолтеење + лепкавост + инсекти под листот: вошки или трипси
