Летна нега на виновата лоза пред берба на грозјето
Зелена резидба, заштита од болести во топол и влажен период, и правилно определување на моментот за берба.
Периодот меѓу прошарувањето и бербата е клучен за квалитетот на грозјето — токму во ова време лозарот со неколку прецизни интервенции може значително да го подобри и приносот, и квалитетот на виното или десертното грозје. Летната (зелена) резидба, редовната заштита од болести во услови на летна влажност и топлина, како и правилното определување на моментот за берба, се трите столба на успешната летна нега на виновата лоза.
Зелена (летна) резидба — зошто е клучна пред берба
Зелената резидба претставува збир на постапки со кои се коригира односот меѓу бујноста и родноста на чокотот. Со летната резидба директно се влијае врз зголемувањето на приносот, а особено врз подобрувањето на квалитетот на гроздовите. Најважните мерки се лачење, филизење и поткршување.
Лачење
Лачењето претставува отстранување на цели ластари кои се непотребни за родноста — ластарите на старото дрво (чокотот, лаковите) и нероднивте ластари кои се развиваат од зимските окца на родниот ластар. Обично се лачи двапати: првиот пат кога ластарите имаат должина околу 15 см, а вториот пат истовремено со врзувањето, кога се отстрануваат нероднивте ластари на родното дрво.
Поткршување на филизите
Развојот на филизите зависи од бујноста на сортата, плодноста и влажноста на почвата, начинот на одгледување и примената резидба. Филизите не смеат целосно да се отстранат — треба да се поткршат на 2–3 листа од основата, за да се спречи нивниот повторен развој.
Поткршување на младите ластари
Поткршувањето на сите млади ластари се врши кога ќе престане интензивниот раст. Целта е отстранување на недозреаните врвови на ластарите и филизите, со што се создаваат подобри услови за осветлување и аерација на пенушката, се олеснува заштитата од болести, а зреењето на гроздовите се забрзува.
Заштита од болести во летниот период
Летните месеци, особено при наизменично топло и влажно време, се критичен период за заштита на лозата. Во тек на вегетацијата, од појавата на лисјето па сè до прошарувањето на грозјето, заштитата се врши против неколку клучни закани: пламеница, пепелница, црна пегавост, сиво гниење на гроздовите, црвена палеж на лисјето и разни бактериози. Од штетници во истиот период внимание бараат акаринозите, жолтиот и црвениот овошен пајак, цигарашот, лисните вошки, лозовиот трипс, цикадите и гроздовите молци.
Заштита од високи температури преку начинот на кроење
Начинот на кроење (резидба) на виновата лоза не влијае само врз родноста, туку може да послужи и како мерка за адаптација кон високите летни температури. Т-системот на кроење се карактеризира со поставеност на родните ластари под агол од 45°, што овозможува делумно засенчување на гроздовите и ги штити од директна сончева радијација и висока температура, без да се загрози осветленоста потребна за зреење.
Одржување на почвата во лозјето во летниот период
Пролетно-летните обработки на почвата меѓу редовите се вршат по потреба — по појава на плевели или по секое наводнување. Овој вид обработка се изведува без превртување на почвата, со задолжително избегнување употреба на фрези, бидејќи тие ја нарушуваат структурата на почвата. Одржувањето на чиста, добро проветрена површина дополнително придонесува за намалување на условите поволни за развој на габни заболувања.
Определување на моментот за берба
Пред да се започне со берба, од исклучително значење е да се одреди вистинскиот момент — односно да се утврди процентот на шеќерот и вкупните киселини во грозјето. Бербата може да започне кога ќе се постигне идеален сооднос меѓу шеќерот и вкупните киселини.
| Метода | Опис | Кога се користи |
|---|---|---|
| Органолептичка | Визуелна проценка според боја на лист и грозд, восочен прав на лушпата, лесно откинување на зрната и вкус | Ориентациона проценка; повеќе за десертно грозје, каде бербата се врши во неколку наврати |
| Физичка | Мерење со широмер или рефрактометар за одредување на содржината на шеќер во ширата | Најчесто користена метода во практиката, брза и релативно точна |
| Хемиска | Лабораториско испитување на содржината на шеќер и вкупни киселини | Најточна метода, но бара опрема и стручен кадар — потешко изводлива за секојдневна практична употреба |
| Показател на зрелост | Количник помеѓу содржината на шеќер (%) и вкупните киселини (г/л) | Се користи за десертни сорти; вредноста е специфична за секоја сорта |
Најчести прашања
Кога се врши зелената резидба на виновата лоза?
Зелената резидба се врши во текот на вегетацијата, во летниот период — лачењето започнува кога младите ластари достигнат околу 15 см, а поткршувањето на филизите и врвовите на ластарите продолжува во тек на летото, кога ќе престане интензивниот раст.
Која е најсигурна метода за одредување на моментот за берба?
Физичката метода, со употреба на рефрактометар или широмер за мерење на содржината на шеќер во ширата, е најчесто користена во практиката поради брзината и релативната точност.
Дали начинот на кроење може да заштити од сончеви изгореници?
Да, системи на кроење како Т-системот, каде родните ластари се поставени под агол од 45°, обезбедуваат делумно засенчување на гроздовите и ги штитат од директна сончева радијација.
Зошто е важна каренцата при последните третирања пред берба?
Каренцата гарантира дека нема да останат остатоци од средства за заштита во готовото грозје и виното, поради што секогаш треба да се почитува пропишаниот интервал наведен на етикетата на препаратот.
