Работи во лозјето во јули: сè што лозарите треба да го направат овој месец
Зелени операции, заштита од пепелница, пламеница и гроздов молец, наводнување и прихрана пред зреење на грозјето.
Јули е еден од најодговорните месеци за лозарите во сите македонски лозарски региони — Тиквешијата, Пелагонија, Скопско, Струмичко и Кумановско. Во овој период гроздовите растат и се подготвуваат за прошарување, а секоја пропуштена мерка — било во заштитата, било во исхраната — директно се одразува на квалитетот и приносот при бербата. Оваа статија дава практичен преглед на најважните работи што секој лозар треба да ги изврши во текот на јули.
Зелени операции во јули
Зелената резидба продолжува и во јули, со цел да се одржи рамнотежа меѓу вегетативниот раст и родноста на чокотот. Најважните мерки во овој период се:
Лачење
Отстранување на непотребните ластари — оние на старото дрво и нероднивте ластари кои го засенчуваат гроздот и трошат непотребна енергија.
Филизење
Филизите не се отстрануваат целосно, туку се поткршуваат на 2-3 листа од основата, за да не се обноват повторно и да не го засенчуваат гроздот.
Поткршување на врвови
Кога интензивниот раст ќе престане, се поткршуваат недозреаните врвови на ластарите, со цел подобра осветленост и проветреност на пенушката.
Врзување на ластарите
Редовното врзување ги држи ластарите во правилна положба, ја олеснува заштитата и спречува механички оштетувања на гроздовите.
Заштита од пепелница и пламеница
Јули е период на засилен притисок од двете најзначајни габни заболувања кај виновата лоза. Заштитата треба да продолжи редовно, со внимателно следење на временските услови.
Пламеница
Пламеницата е особено опасна во влажно, облачно време. Во текот на вегетацијата, за заштита се користат системични и контактни фунгициди — комбинации на активни материи од групите манкозеб, фолпет, диметоморф и сродни соединенија, кои делуваат превентивно и куративно во раните фази на инфекција.
Пепелница
Против пепелница се користат сулфурни препарати и системични фунгициди од групата триазоли и стробилурини. Важно е третманите да се вршат пред видлива појава на болеста, бидејќи куративниот ефект по веќе развиена инфекција е значително послаб.
Црна пегавост и сиво гниење
Овие две заболувања се третираат со истите фунгициди што се користат против пламеницата. Во локалитети каде овие болести се почесто присутни, препорачливо е да се намали употребата на азотни минерални ѓубрива до максимум 50 кг/ха, бидејќи прекумерниот азот го зголемува ризикот од инфекција.
Заштита од гроздов молец
Гроздовиот молец (жолт и пепелав) е еден од најзначајните штетници во лозарските региони во јули, бидејќи директно ги напаѓа гроздовите — неговите гасеници прогризуваат влез во зрната, што дополнително отвора пат за инфекции со сиво гниење. Мониторингот со феромонски стапици е клучен за навремено откривање на летот на пеперутките и правилно тајмирање на третманот.
За сузбивање на гроздовиот молец и другите штетници во лозјето (лозов трипс, цикади, лисни вошки) се користат инсектициди како оние од групите неоникотиноиди, пиретроиди и органофосфати, а против акаринозите и еринозите (гриви) се применуваат специфични акарициди. Изборот на конкретен препарат и тајмингот на третманот треба да се усогласат со фазата на летот на штетникот.
Правилно наводнување во јули
Во услови на летна суша, правилното наводнување директно влијае врз квалитетот на идното грозје. Наводнувањето треба да се врши во раните утрински или доцните вечерни часови, никогаш во најжешкиот дел од денот. Прекумерното наводнување во периодот пред прошарување може да предизвика пукање на зрната и да го зголеми ризикот од сиво гниење, затоа количините треба внимателно да се дозираат според структурата на почвата и временските услови.
Прихрана во период на зреење
Во јули, потребите на виновата лоза постепено се менуваат — намалена е потребата од азот, а расте важноста на калиумот, кој директно влијае врз акумулацијата на шеќер и квалитетот на гроздот. Фолијарните прихранувања со калиум и микроелементи во овој период даваат брз и видлив ефект, особено во услови на топлотен стрес кога кореновиот систем потешко ги усвојува хранливите материи од почвата.
Најчести грешки на лозарите во јули
- Задоцнета или изостанета зелена резидба, што води до преголема лисна маса и засенчени, слабо проветрени гроздови.
- Прекумерна употреба на азотни ѓубрива во период кога растението веќе треба да премине кон акумулација на шеќер, не вегетативен раст.
- Наводнување во најжешкиот дел од денот, што предизвикува дополнителен температурен стрес на кореновиот систем.
- Игнорирање на феромонски стапици и мониторинг, со третирање против гроздов молец „по инерција”, а не според реалната динамика на летот.
- Континуирана употреба на иста активна материја за заштита, што брзо доведува до резистентност кај болести и штетници.


















