Следливоста може да се води со тетратка, папка со обрасци или едноставна табела, без скап софтвер. Со неколку редовни записи производителот може да покаже од која парцела потекнува производот, со што бил третиран, кога е набран, во која серија е спакуван и кому е предаден.
Кога производот ќе стигне до пазар, продавница, ресторан или директно до потрошувачот, производителот треба да може брзо да одговори на неколку практични прашања: од која парцела потекнува, која сорта е, какви средства биле употребени и кога е извршена бербата. Истата евиденција помага да се утврди каде е испорачана конкретната количина доколку се појави сомнеж за квалитетот или безбедноста.
За мало стопанство доволни се добро организирана тетратка, папка со листови или електронска табела. Најважно е записите да бидат читливи, редовни и меѓусебно поврзани преку број на парцела и ознака на серија.
Пред воведување или менување на образецот, производителот треба да ги провери актуелните барања на Агенцијата за храна и ветеринарство за хигиена, безбедност на храната, регистрација и следливост. Особено внимание треба да се посвети на каренцата за средствата за заштита на растенијата.
Што треба да покаже едноставната следливост
Добрата евиденција има две насоки. Првата е „чекор наназад“: од готовата серија назад кон парцелата, културата, сортата, употребените ѓубрива и средствата за заштита. Втората е „чекор нанапред“: од серијата кон купувачот, датумот на испорака, количината и начинот на транспорт.
Ова не значи дека секое мало стопанство мора да купи специјализиран софтвер. Тетратка со однапред подготвени страници може да биде доволна, ако секоја активност се запишува навреме и ако серијата од бербата се поврзува со испораката.
- Парцела, култура и сорта
- Сеидба или садење и производни активности
- Третмани, наводнување и берба
- Серија, пакување и купувач
Почнете со регистар на парцелите
Првата страница во папката нека биде регистар на парцелите. На секоја парцела доделете сопствен број, на пример П01, П02 или П03. Истиот број подоцна треба да се појавува во записите за третманите, наводнувањето и бербата.
Запишете ја местоположбата, површината, културата, сортата и годината на сеидба или садење. Доколку за парцелата постои број во системот за идентификација на земјоделските парцели, внесете го и него. Така секоја количина може да се поврзе со конкретно место на производство.
- Сопствен број на парцелата
- Местоположба и површина
- Култура и сорта
- Година на сеидба или садење
- Релевантен идентификациски број на парцелата
Производна страница за секоја култура
За секоја култура водете посебна производна страница. На неа се внесуваат датумот на сеидба или садење, употребените ѓубрива, средствата за заштита, наводнувањето, временските или производните забелешки и лицето што ја извршило активноста.
Запишувањето на водата, почвата, ѓубривата, средствата за заштита и отпадот помага ризиците да се следат од почетокот на производството. Во истата страница може да се внесе и дали биле забележани оштетувања, болести, штетници или производ одвоен поради нечистотија и оштетување.
- Датум на активноста
- Опис на извршената работа
- Производ или средство што било употребено
- Количина или површина на која е применето
- Име или иницијали на операторот
- Забелешки за условите и резултатот
Третманите и каренцата се запишуваат без одлагање
Записот за средство за заштита на растенијата треба да се направи истиот ден. Наведете го датумот, парцелата, културата, штетникот или болеста, трговското име на препаратот, активната материја, дозата, количината на употребениот раствор, операторот и забелешката.
Каренцата не треба да остане само на етикетата. Во производната евиденција запишете колку дена трае каренцата според одобрената етикета или упатство и пресметајте го најраниот датум за берба. Таа зависи од конкретниот препарат, културата и намената, па не треба да се пренесува од еден производ на друг.
Зачувајте фотографија од етикетата, упатството или сметката за препаратот во истата папка. Записите за третманите треба да овозможат подоцна да се провери што е употребено и дали бербата е извршена по истекот на каренцата.
- Датум и број на парцела
- Култура, штетник или болест
- Трговско име и активна материја
- Доза и количина на раствор
- Каренца и најран датум за берба
- Оператор и дополнителна забелешка
Водата и хигиената имаат место во тетратката
Наводнувањето не е само агротехничка белешка. Запишете го датумот, начинот на наводнување, приближното времетраење или количината вода и забелешките за нејзиниот квалитет. Овие податоци се корисни ако водата може да влијае врз хигиената на производот или појавата на болести.
Додадете кратка контролна листа за деновите на берба и пакување. Таа може да потврди дека гајбите и алатите се чисти, производот се ракува со чисти раце или ракавици, оштетениот производ се одвојува и средствата за заштита се чуваат безбедно и одделно од храната.
Местото за привремено чување треба да биде заштитено од животни, штетници, нечистотија и други извори на загадување. Оваа проверка не мора да биде долга; неколку означени полиња со датум и иницијали често се доволни за редовна контрола.
- Чисти гајби, ножеви и алати
- Чисти раце или ракавици при ракување
- Одвоено место за оштетен или нечист производ
- Заштита од животни и штетници
- Безбедно и одделно складирање на средствата за заштита
Бербата создава серија или лот
Секоја берба треба да добие јасна ознака на серија. Практичен код може да биде П03–2026–09–12–01: П03 е бројот на парцелата, датумот е 12 септември 2026 година, а последниот број ја означува првата бербена серија тој ден.
Во записот за серијата внесете култура, сорта, датум на берба, количина, оценка на квалитетот и лицето што ја извршило бербата. Ако се берат различни парцели или различни денови, задржете одделни ознаки.
Доколку две серии се спојат, зачувајте ги нивните оригинални ознаки и доделете нов код на комбинираната количина. Така подоцна може да се утврди од кои серии е составен новиот производ.
- Број на парцела
- Датум на берба
- Редeн број на серијата
- Култура и сорта
- Количина и квалитет
- Лице што ја извршило бербата
Пакувањето и испораката ја затвораат евиденцијата
Запишете како е спакуван производот: гајба, картонска кутија, мрежа, кеса или друга амбалажа. Наведете го бројот на пакувања и количината во секое пакување. Серијата треба да остане поврзана со пакувањето и со придружниот документ.
За деловен купувач, ознаката на серијата може да биде внесена во испратница, налепница или друг документ што ја следи пратката. Кај директната продажба, записот во тетратката треба да покаже која количина е продадена, кога и на кој начин.
Минимумот за купувачот е име или назив, контакт, датум на испорака, количина, серија, начин на транспорт и потврда за преземање. Ако производот е предаден на локален објект, ресторан, продавница или откупувач, зачувајте копија или фотографија од документот.
- Вид на амбалажа
- Број на пакувања
- Количина по пакување
- Ознака на серијата
- Купувач и контакт
- Датум, транспорт и потврда за преземање
Образец за една бербена серија
Еден лист за секоја серија е практичен начин да не се изостави клучен податок. Листот може да се чува во папката според датумот на берба или според бројот на парцелата.
Ако производот се продава во повеќе пратки, задржете ја истата ознака на серијата и внесете посебен ред за секоја испорака. Така вкупната количина од серијата ќе може да се спореди со количините што се предадени.
- Парцела: ___
- Култура/сорта: ___
- Датум на берба: ___
- Количина: ___ kg/парчиња
- Серија/лот: ___
- Последен третман: ___
- Каренца и најран датум за берба: ___
- Начин на пакување: ___
- Датум на испорака: ___
- Купувач: ___
- Количина предадена: ___
- Превоз и место на испорака: ___
Што да направите ако се појави проблем
Целта на следливоста не е само да се пополни тетратка, туку да се изолира спорната количина. Од кодот на серијата треба да може да се стигне до парцелата, третманот, датумот на берба, количината и сите купувачи на кои им е испорачана.
Ако се појави сомнеж за неисправност или загадување, одвојте ја засегнатата серија и запрете ја нејзината понатамошна продажба додека се проверуваат податоците. Не мешајте ја со друга количина и зачувајте ги документите за производство, пакување и испорака.
При потврден ризик, производителот треба да започне постапка за повлекување на производот и да ги информира надлежните органи. Ажурните процедури и обврски треба да се проверат кај Агенцијата за храна и ветеринарство.
- Означете ја и одвојте ја спорната серија
- Проверете ги парцелата, третманите и датумот на берба
- Направете список на сите испораки и купувачи
- Спречете понатамошна продажба на засегнатата количина
- Побарајте насоки од надлежните органи кога ризикот е потврден
Проверете ги условите за промет и регистрација
Производителите што ставаат примарни производи во промет, вклучително и преку директна продажба на фарма или преку локален објект, треба да ги проверат условите за регистрација и документација кај Агенцијата за храна и ветеринарство. Барањата може да зависат од видот на производот и начинот на продажба.
Евиденцијата за следливост треба да се усогласи со актуелните барања за примарно производство, хигиена и безбедност на храната. Практично е еднаш годишно, а и пред почетокот на нова продажна активност, да се провери дали има промени во обрасците или процедурите.
- Проверете дали стопанството и начинот на продажба бараат регистрација
- Чувајте ги записите на едно достапно место
- Поврзете ги сериите со испратници и потврди за преземање
- Проверете ги актуелните услови за хигиена и безбедност на храната
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Декларацијата на семето открива дали набавката може да се докаже. Проверете сорта, партија, ртливост, третман и документи пред купување.
Прочитај →
Од литар млеко за 80 денари, од векна леб за 46 и од шише вино за над 2.000, на производителот му остануваат само денари. Детална анализа на синџирот од нивата до рафтот — кој колк
Прочитај →
Сончевата изгореница е едно од најчестите физиолошки пореметувања во летното пластеничко производство. Не се лекува — но со навремено засенување, правилно кастрење и проветрување р
Прочитај →
Заклучок
Малото стопанство може да воспостави корисна следливост со едноставна тетратка и дисциплина во запишувањето. Бројот на парцелата, производната страница, третманот со наведена каренца, датумот на берба, серијата, пакувањето и купувачот треба да се поврзани во една целина.
Ако секој запис се прави навреме и се чува со останатата документација, производителот полесно го контролира сопственото производство, побрзо реагира при проблем и има појасна слика за количините што излегле од стопанството.
Најчесто поставувани прашања
