Пред сеидбата на пченица или јачмен, почвата треба да се рони, а не да се лепи и размачкува. Едноставен тест со рака, проверка на траги од тркалата и мала разлика во пристапот кон ниски, повисоки и тешки парцели можат да спречат збиен слој што подоцна ќе го попречи никнувањето и развојот на коренот.
Октомвриската сеидба често се одвива во краток прозорец: горниот слој изгледа подготвен, но под него може да има премногу влага. Ако се влезе со трактор и сеалка во таква нива, почвата се гмечи токму таму каде што поминуваат тркалата и работните органи. Последиците не се секогаш видливи веднаш, но може да се појават нерамномерно никнување, задржување вода и послаб коренов систем.
Најдобрата одлука не се носи само според изгледот на површината или според тоа што соседната парцела веќе се сее. Ниските места, тешките глинести почви и нивите со слаба дренажа се сушат побавно, додека повисоките и полесни почви може да бидат подготвени порано. Затоа проверката треба да се направи на повеќе точки, а не само покрај влезот во парцелата.
Рачниот тест не ја заменува проценката на производителот, но дава брз одговор дали почвата се обработува или се замачкува. Ако условите не се добри, краткото одложување на влезот со механизација често е помала загуба од создавање збиен слој кој ќе остане во нивата подолго време.
- Земете почва од длабочината на која ќе се постави семето.
- Направете топче од почвата со рака и лесно стиснете го.
- Не влегувајте со сеалка ако гумата остава длабока, сјајна и мазна трага.
Прво проверете ја влагата на длабочината на сеидбата
Земете почва од длабочината на која ќе се постави семето. Не оценувајте ја нивата само по сувата кора на површината, бидејќи неколку сантиметри под неа влагата може да биде значително поголема.
Изберете најмалку три места: повисок дел, средина и ниска точка. Ако парцелата е нерамна или има различен тип почва, земете примероци и од тие преоди. Така ќе се избегне одлука донесена врз основа на еден поволен дел од нивата.
- Проверете ја површината и слојот под неа.
- Земете примерок од различни делови на парцелата.
- Обрнете внимание на местата каде што се задржува вода или каде што тракторот претходно остава длабоки траги.
Тест со грутка: што треба да се случи во раката
Направете топче од почвата со рака и лесно стиснете го. Кај почва со соодветна работна влажност, грутката може кратко да ја задржи формата, но при лесно притискање или паѓање треба да се распадне на помали делови. Тоа покажува дека почвата има доволно кохезија за обработка, но не е пластична.
Ако грутката останува мазна, леплива и тешко се распаѓа, почвата е премногу влажна за поминување со тешка механизација. Особено неповолно е кога на дланката останува влажна, сјајна трага или кога почвата се развлече наместо да се скрши.
Од друга страна, премногу сува почва се распаѓа во ситна прашина и може да создаде нерамномерно семено легло. Во таков случај проблемот не е набивање од влажна почва, туку тешко одржување на рамномерна длабочина и контакт меѓу семето и почвата.
- Добар знак: грутката се формира, но лесно се крши.
- Лош знак: грутката е леплива, мазна и се размачкува.
- Премногу сува почва: примерокот веднаш се претвора во прашина и не се поврзува.
Трагите од тркалата го откриваат ризикот од збиен слој
Не влегувајте со сеалка ако гумата остава длабока, сјајна и мазна трага. Таквата трага покажува дека почвата под притисок се деформира наместо да се потпре и распредели.
Проверете ја и страната на трагата. Ако почвата се набира во венец покрај гумата, ако се лепи за шарата или ако ѕидовите на трагата се мазни, влагата е превисока за безбедно поминување. Кај тешките почви ова може да создаде непропустлив слој под површината.
Збиениот слој не мора да биде видлив на целата нива. Најчесто се појавува во редовите на движење, на свртувањата, покрај главите на парцелата и на местата каде што тракторот стоел или повеќепати поминал.
- Следете ја длабочината и обликот на трагата.
- Проверете ги свртувањата и влезот во парцелата.
- Не правете непотребни празни премини со тракторот.
- Ако трагите се мазни и лепливи, почекајте просушување.
Различен пристап за ниски, високи и тешки парцели
Ниските делови и местата со послабо истекување вода обично треба да се проверуваат последни. Дури и кога површината изгледа погодна, влагата може да остане во подлабокиот слој. Ако се сее преку целата нива според условите на најсувиот дел, токму ниските точки може да бидат оштетени од тркалата.
Повисоките, добро дренирани делови често се сушат побрзо и може да бидат подготвени порано. Сепак, не треба автоматски да се обработи целата парцела ако само гребените се погодни. Преминот од сув кон влажен дел е место каде што треба повторно да се направи тест.
Тешките глинести почви бараат поголемо трпение од полесните песокливи или структурни почви. Кај нив разликата меѓу „доволно влажна“ и „премногу влажна“ е мала, а оштетувањето од гуми и работни органи може да биде подлабоко и потешко за поправање.
- Ниски места: проверете подлабоко и избегнувајте влез ако има лепење.
- Повисоки места: не ги земајте како доказ дека целата парцела е погодна.
- Тешки почви: почекајте грутката да се крши, а не да се размачкува.
- На нерамни ниви, проценувајте ги преодите меѓу различните делови.
Проверете што се случува под работниот слој
Горниот слој може да изгледа добро обработен, а под него да има „тава“ создадена од претходни премини. Со лопата или со почвен нож отворете мал профил покрај трага од тркало и надвор од неа. Споредете ја цврстината и изгледот на слоевите.
Ако алатот нагло запира на иста длабочина, ако има мазна хоризонтална површина или ако коренчиња и вода се движат странично наместо надолу, можно е да постои збиен слој. Таквата проверка е особено корисна на ниви што долго се обработуваат на иста длабочина.
Не обидувајте се да го поправите влажниот збиен слој со уште едно поминување. Длабоката обработка во несоодветна влажност може да го замачка слојот уште повеќе и да создаде големи грутки при сушење.
- Отворете мал профил со лопата покрај и надвор од трага.
- Споредете ја цврстината на различни длабочини.
- Следете дали алатот наидува на неприродно мазен слој.
- Не коригирајте длабоко додека почвата е пластична.
Одлучете дали да се сее целата нива или само погодниот дел
Кога условите значително се разликуваат, практично решение може да биде парцелата да се подели според состојбата на почвата. Погодниот дел се сее со нормално движење, а влажните ниски места се оставаат за подоцна, ако тоа не го нарушува планираниот распоред и условите за културата.
Пред одлуката проценете дали дополнителното чекање ќе донесе рамномерно просушување или само ќе ја исуши површината. Ако следното влегување бара повторно тешко поминување и условите не се подобриле, подобро е да се избегне непотребно оштетување.
Запишете каде се проблематичните зони. Истите ниски делови често се повторуваат од година во година, па белешката може да помогне при изборот на правец на движење, местото за свртување и начинот на основната обработка.
- Означете ги влажните и погодните делови.
- Не ја мерете успешноста само според тоа дали тракторот може да помине.
- Планирајте ги премините така што ќе има што помалку свртувања.
- Запишете ги местата со повторлив проблем.
Подесувањето на механизацијата не ја заменува добрата почва
Правилниот притисок во гумите, соодветното оптоварување и добро распоредениот баласт можат да го намалат притисокот врз почвата, но не можат да ја направат премногу влажната почва погодна за работа. И најдобро подесена машина ќе остави траги ако подлогата е пластична.
Држете се до најкратка можна рута и избегнувајте празни кругови по нивата. Ако опремата го дозволува тоа, користете ги постојните траги и усогласете ги премините за да не се создаваат нови збиени ленти.
Проверете ја сеалката пред влез: рамномерно поставување на семето, чисти цевки, правилна длабочина и стабилен притисок на работните органи. Лошото подесување може да се помеша со проблем во почвата, особено ако никнувањето подоцна е нерамномерно.
- Намалете ги непотребните премини и свртувања.
- Проверете ги гумите, баластот и распределбата на тежината.
- Не користете механичко подесување како замена за почекување.
- Проверете ја длабочината и протокот на сеалката пред почеток.
Како да го проверите семеното легло по пробниот премин
Отворете неколку кратки делови од редот и проверете дали семето е поставено на приближно иста длабочина. Не е доволно семето да биде покриено; потребни се рамномерна длабочина, добар контакт со почвата и затворена бразда без големи воздушни празнини.
Погледнете ја површината зад сеалката. Ако има мазни странични ѕидови, лепење на земја по работните органи или набивање во траги, условите не се добри иако редовите изгледаат правилно.
На делови со различна почва споредете го пробниот премин. Разликите во длабочина и затворање на браздата се сигнал дека брзината, притисокот или влажноста не се исти низ целата парцела.
- Проверете неколку редови, а не само еден.
- Измерете ја реалната длабочина на семето со рака или со едноставен алат.
- Проверете дали браздата е затворена без мазни и лепливи страници.
- Сравнете го резултатот на висок и низок дел од нивата.
Кога е подобро да се почека со влезот
Почекајте ако грутката се размачкува, ако гумата прави мазни длабоки траги или ако почвата се лепи за работните органи. Овие знаци се посилни од желбата да се искористи секој слободен час за сеидба.
Почекањето не значи автоматски дека треба да се одложи целата работа. Следната проверка направете ја на истите точки и споредете ја влагата под површината, не само изгледот на кората. По сушење на површината, повторно проценете дали долниот слој може да ја носи машината.
Ако по сув период почвата се стврдне и се создадат големи грутки, не влегувајте со агресивна обработка само за да ја разбиете површината. Целта е семето да добие стабилно, умерено ситно и рамномерно легло, а не нивата да изгледа целосно ситнета.
- Одложете кога почвата се лепи и се размачкува.
- Повторете го тестот на истите точки по просушување.
- Не ја мешајте сувата кора со сув профил.
- Не создавајте дополнителни грутки со агресивна обработка.
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Пред влезот со сеалка направете кратка проверка на грутката, трагите од тркалата и слојот под површината. Одделно проценете ги ниските, повисоките и тешките делови, бидејќи една парцела не мора насекаде да има исти услови.
Добра почва за сеидба не се размачкува, не се лепи за алатот и не остава мазни длабоки траги. Пробниот премин и контролата на семеното легло се најсигурниот начин пченицата и јачменот да се постават рамномерно, без непотребно набивање на нивата.
