Добро исушената лушпа не е доволна за безбедно чување на оревите. Пред да ги складирате, проверете ја јатката, издвојте ги оштетените плодови и обезбедете суво, проветрено место без директно прегревање.
По бербата и сушењето, оревите не треба веднаш да се внесат во најтоплата просторија или да се затворат во вреќи. Внатрешната влага може да остане нерамномерно распоредена, особено кај плодови со подебела лушпа, нечистотии или оштетувања.
Најголем ризик во зимското чување се незабележаните влажни и напукнати ореви. Еден таков плод може да стане почетна точка за мувла, непријатен мирис и влошување на квалитетот во целата група.
Условите не се исти во сите делови на Македонија. Во повлажни долини, затворени магацини и простории со слаба циркулација потребни се почести проверки, додека на повисоки и посуви места главниот ризик може да биде наглото прегревање или кондензацијата при внесување на ладни плодови.
- Отворете примерок од секоја партија пред складирање.
- Пресекот на оревот е наједноставната практична проверка.
- Сортирајте ги оревите пред внесување во магацин.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Заклучок
Прво проверете дали сушењето е завршено
Отворете примерок од секоја партија пред складирање.
Изберете ореви од различни делови на купот, а не само од горниот слој. Отворете ги и прегледајте ја јатката: таа треба да биде цврста и сува на допир, без гуместа структура, лепливост или впечаток дека е омекната од внатрешна влага.
Самата тврда лушпа не покажува сигурно дека плодот е сув. Оревот може да изгледа добро однадвор, а јатката да задржува влага околу преградите или во подлабоките делови.
Ако имате мерач на влага, користете го само според упатството за конкретниот вид плод и со правилно подготвен примерок. Мерач наменет за жито или дрво може да даде погрешна слика ако не е предвиден за ореви.
- Земете примероци од горниот, средниот и долниот дел на сушениот слој.
- Отворете и визуелно проверете ја јатката, а не само лушпата.
- Одделете ги сомнителните плодови наместо да ги мешате со здравите.
Јатката покажува што се случува внатре
Пресекот на оревот е наједноставната практична проверка. Здравата јатка треба да има нормална боја за сортата, цврста структура и чист мирис. Затемнувања, сивкасти или зеленикави наслаги, воденест изглед и непријатен мирис се причини плодот да се издои.
Не мешајте природна потемнета боја со мувла без да го проверите мирисот и структурата. Оштетувања од инсекти, пукање на лушпата и траги од нечистотија исто така го зголемуваат ризикот при складирање.
Кај поголема количина, направете мала контролна група од различни гајби или вреќи. Ако проблемот се појавува само во еден сад, не ја префрлајте целата партија во исто складиште без дополнително издвојување.
- Проверете боја, мирис и цврстина на јатката.
- Издвојте плодови со мувла, инсектни оштетувања или напукната лушпа.
- Не користете сомнителни ореви за мешање со визуелно здравата партија.
Одделете ги оштетените ореви пред да ги спакувате
Сортирајте ги оревите пред внесување во магацин.
Во одделна група ставете ги напукнатите, пробиените, многу извалканите и оние со траги од инсекти. Оштетената лушпа полесно пропушта влага и овозможува побрзо ширење на мувла.
Плодовите што паднале на влажна почва или долго биле во контакт со растителни остатоци не треба автоматски да се мешаат со чистите ореви. Ако се користат за брза потрошувачка, чувајте ги одделно и проверете ги порано.
Сортирањето може да се направи рачно на чиста подлога. Не фрлајте ги оревите од височина и не ги удирајте силно, бидејќи невидливите пукнатини подоцна го олеснуваат навлегувањето влага.
- Одделете напукнати и пробиени лушпи.
- Извадете ги плодовите со мувла, гнилост или инсектни траги.
- Чувајте ги сомнителните ореви во посебен сад со јасна ознака.
Сушење во тенок слој дава подобра контрола
Оревите распоредете ги во тенок слој врз чиста и сува подлога. Слојот не треба да биде толку дебел што плодовите долу остануваат без воздух или не можат лесно да се прегледаат.
Користете мрежести подлоги, летви или плитки гајби што овозможуваат воздух да минува и од долната страна. Ако се користи мазна подлога, оревите треба повремено внимателно да се промешаат или прераспоредат за да не остане влажност заробена меѓу нив.
Сушењето во затворена просторија бара движење на воздухот, но не и силен млаз што носи прашина. Директно и прекумерно загревање може да ја влоши состојбата на јатката, особено ако надворешниот слој се исуши побрзо од внатрешноста.
Не внесувајте влажни ореви во херметички затворени садови со надеж дека влагата сама ќе исчезне. Таа останува во садот и создава услови за кондензација и мувла.
- Распоредете ги плодовите во тенок слој.
- Користете мрежести или плитки садови со циркулација на воздух.
- Избегнувајте прашина, чад и директно прегревање.
- Прераспоредете ги оревите ако долната страна останува влажна.
Изберете место со сув воздух и лесен пристап
Магацинот или просторијата треба да биде сува, чиста и проветлива, со можност земјоделецот лесно да ги прегледа садовите. Подруми со продор на подземна влага, места покрај цевки што кондензираат и простории со силни мириси не се добар избор.
Садовите поставете ги над подот, на палета, полица или друга стабилна подлога. Така се намалува преносот на влага од бетон, земја или истурена вода и се олеснува чистењето под нив.
Не ги прилепувајте гајбите целосно до влажен ѕид. Оставете простор за проверка и движење на воздухот, особено ако просторијата во текот на денот се загрева, а навечер се лади.
Во повлажни реони, редовното проветрување треба да се прави во делот од денот кога воздухот во просторијата е посув. Отворање на просторот за време на магла, дожд или многу влажно утро може да внесе дополнителна влага.
- Поставете ги оревите над подот и подалеку од ѕид со влага.
- Оставете простор меѓу гајбите и околу нив.
- Не складирајте покрај горива, хемикалии или материјали со силен мирис.
- Прилагодете го проветрувањето на условите во локалната просторија.
Мрежести садови наместо збиени купови
За зимско чување најпрактични се садови што овозможуваат воздух да стигне до сите страни на партијата. Мрежести вреќи, плитки гајби и слични садови се подобри од длабоки, збиени купови во кои долните плодови не се гледаат и потешко се сушат.
Садот не треба да се полни до врв. Оставете доволно простор за рачна проверка и за вадење на дел од оревите без да се растури целата партија.
Ако се користат повторно употребени гајби или вреќи, исчистете ги од остатоци од претходната берба и оставете ги целосно да се исушат. Не ставајте свежо сортирани ореви во сад со стара мувла, лушпи или влажна нечистотија.
- Изберете садови што пропуштаат воздух.
- Не правете длабоки и тешки купови.
- Оставете простор за рачна проверка и вадење.
- Исчистете ги и исушете ги садовите пред употреба.
Контрола на мувла, инсекти и глодари
Прегледувајте ја партијата редовно, особено на почетокот на складирањето и по периоди со зголемена влажност во просторијата. Проверете го дното на садот, аглите, местата каде што оревите се допираат со ѕидот и плодови што ја промениле бојата.
Знаци на проблем се пајажинаста материја, ситни дупчиња, иситнета лушпа, инсекти, необичен мирис или појава на влажни точки. При наод, извадете го сомнителниот сад од останатите и прегледајте ги соседните партии.
За заштита од глодари, просторијата треба да биде уредна, без расфрлани остатоци и со затворени отвори низ кои можат да навлезат. Не применувајте препарати директно врз оревите без јасна, соодветна регистрација и упатство за таква употреба.
- Проверете го дното и средината на секој сад, не само површината.
- Изолирајте ја сомнителната партија од здравите ореви.
- Отстранете ги лушпите и остатоците што привлекуваат штетници.
- Заштитете го магацинот од глодари без контаминирање на храната.
Редовниот преглед спречува голема загуба
Направете едноставен распоред за контрола и запишете што е проверено. Не е потребна сложена евиденција: доволни се датумот, ознаката на садот и забелешка дали има промена во мирисот, изгледот или состојбата на лушпата.
Прво прегледајте ги садовите што биле внесени со поголема нечистотија, оние со делумно напукнати плодови и партиите што биле сушени во услови со слаба циркулација. Здравите и добро сортирани ореви може да се чуваат одделно од оние наменети за побрза потрошувачка.
Ако се појави кондензација, не затворајте ја просторијата уште повеќе. Извадете ги оревите во проветрен простор, прегледајте ги и повторно распоредете ги само откако ќе се утврди дека нема задржана влага.
- Означете ги садовите според партија или место на потекло.
- Проверете ги прво најсомнителните и најзбиените садови.
- Запишете ги промените за полесно следење.
- При кондензација, реагирајте со преглед и проветрување.
Најчести грешки при зимско чување
Најголем дел од проблемите се појавуваат поради брзање по сушењето. Оревите се внесуваат во простор со многу топол воздух, се редат во длабоки вреќи или се затвораат пред да се провери јатката.
Друг ризик е мешањето на новата берба со стари остатоци. Садовите и просторот треба да се исчистат пред внесување, а различните партии да останат одделени додека не се потврди нивната состојба.
Искористете го локалното искуство, но не претворајте го во фиксно правило за секоја година. Влажноста во просторијата, времето на берба, дебелината на лушпата и начинот на сушење влијаат врз потребата од дополнителна проверка.
- Прерано затворање во непропустлив сад.
- Складирање во дебел куп без воздух.
- Поставување директно на под или до влажен ѕид.
- Мешање здрави и сомнителни плодови.
- Прескокнување на контролата по внесувањето во магацин.
Практична листа пред внесување во магацин
Пред складирањето направете последна контрола на плодот, садот и просторијата. Така навреме се откриваат слабите точки што подоцна би предизвикале загуби.
Оревите што се наменети за продажба, домашна употреба или дополнително кршење може да се групираат одделно. Одделувањето го олеснува следењето на квалитетот и спречува добра партија да се меша со плодови што треба први да се употребат.
- Јатката е проверена со отворање на примероци.
- Мувлосаните, инсектно оштетените и напукнатите ореви се издвоени.
- Садовите се чисти, суви и пропустливи за воздух.
- Оревите не стојат директно на под.
- Просторијата нема видлива влага, кондензација или силни мириси.
- Партиите се означени и подготвени за редовен преглед.
Семиња и саднициСадници и семе – есента е вистинско време за нови овошки во дворот.Погледни →
Заштита на растенијатаСредства за заштита на оревот и овошките од болести и штетници следната сезона.Погледни →
Машини и алатиАлат за берба, кршење и одржување на овоштарникот.Погледни →
Ѓубрива и прихранаПрихрана за овошките – за подобар и поквалитетен род.Погледни →Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Безбедното чување на оревите започнува со проверка на јатката, а не со затворање на лушпата во вреќа. Тенок слој, проветрен сад, суво место и одвојување на оштетените плодови се практични мерки што го намалуваат ризикот од мувла и загуба на квалитет.
Условите во магацинот треба да се следат според локалната влажност и начинот на складирање. Редовниот краток преглед е поефикасен од обидот проблемот да се реши откако целата партија ќе добие непријатен мирис или видливи оштетувања.
