Наесен многу земјоделци го фрлаат истото ѓубриво што го фрлаат и напролет, „за да има“. Но ѓубрење на пченица пред зима е различно од пролетната прихрана. Младата пченица до пролет троши малку азот, а вишокот или се губи со дождовите или прави бујни растенија почувствителни на мраз и болести.
Објаснуваме колку азот има смисла наесен, што е поважно пред зима и кога се дава главниот дел.
- Наесен пченицата бара мал дел од вкупниот азот – најчесто околу 20–30%, внесен со сеидбата.
- Фосфорот и калиумот се даваат наесен, бидејќи се важни за корен, братење и отпорност на мраз.
- Главниот дел од азотот се дава напролет, поделен на една до две прихрани.
Ѓубрење на пченица со азот: колку наесен?
Од никнењето до зимата пченицата расте полека и троши мала количина азот. Затоа наесен се дава само мал дел – обично со комплексно ѓубриво при сеидбата. Кај повеќето ниви тоа е околу 20–30% од вкупниот азот за сезоната.
Пример: 300 кг NPK 15-15-15 на хектар внесуваат 45 кг азот, што за повеќето ниви е доволно пред зима.
Зошто фосфорот и калиумот се поважни наесен?
- Фосфор – за развој на коренот и братење. Без корен, пченицата полошо презимува.
- Калиум – ја зголемува отпорноста на мраз и суша и ја зацврстува стеблото.
Двата елемента се движат бавно низ почвата, па најдобро е да се внесат наесен, при обработката или сеидбата.
Кога азотот наесен е оправдан?
- Ако претходната култура оставила многу растителни остатоци (на пример пченка) што се разградуваат и врзуваат азот.
- На сиромашни, песокливи почви со малку органска материја.
- Кај доцна посеана пченица што влегува во зима слабо развиена.
И во овие случаи количината е умерена – целта е растенијата да тргнат, не да избујат.
Главниот азот – напролет
| Време | Азот | Цел |
|---|---|---|
| Сеидба (есен) | ~20–30% | добар почеток и корен |
| Крај на зима – братење | прва прихрана | братење и број на класови |
| Почеток на вретенење | втора прихрана | големина на класот и протеини |
Заклучок: малку азот наесен, повеќе фосфор и калиум
Есенското ѓубрење на пченица не значи многу азот. Пред зима доволен е мал дел, најчесто околу 20–30% од вкупниот, а фосфорот и калиумот се клучни за корен и презимување. Главниот азот дајте го напролет, поделен во прихрани, а точните количини одредете ги според анализа на почвата и очекуваниот принос.
Најчесто поставувани прашања
Дали пченицата бара азот наесен?+−
Зошто да не се даде повеќе азот наесен?+−
Што е поважно наесен?+−
Кога се дава главниот азот?+−
Колку азот внесуваат 300 кг NPK 15-15-15?+−
Кога е оправдан повеќе азот наесен?+−
Дали е потребна анализа на почва?+−
Може ли уреа наесен?+−
