Кај младите јагодници зимската покривка штити од студ само ако водата не се задржува околу круната. Пред да поставите слама или друг материјал, исчистете ги влажните остатоци, проверете го истекот и оставете ја круната откриена и на правилна височина.
Зимска заштита на млади јагодници не почнува со покривање, туку со проверка на парцелата по дожд. Ако меѓу редовите остануваат бари, ако фолијата ја насочува водата кон растенијата или ако тешкиот материјал лежи врз круната, покривката може да го зголеми ризикот од гниење наместо да го намали.
Потребите не се исти во сите делови на Македонија. Во студени, високи и изложени реони поголем проблем е измрзнувањето и наглото замрзнување и одмрзнување. Во потоплите низини и на тешки почви, приоритет се одводнувањето, проветрувањето и спречувањето на влажна, збиена маса околу растението.
Не постои единствен датум или иста дебелина на покривка за секој насад. Одлуката треба да се темели на состојбата на растенијата, положбата, сортата, почвата и начинот на одгледување – на отворено, под фолија или во контејнери.
- Водата што стои околу круната може да биде поголем ризик од самиот студ во топлите и тешки почви.
- Слама или друг покривен материјал поставете само кога е чист, растресит и не ја допира влажната круна.
- Најкорисната зимска контрола е краток преглед по дожд, со посебно внимание на ниските места и рабовите на леите.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Прв чекор: Зимска заштита – утврдете каде се задржува водата
Прошетајте по насадот по врнежи и забележете ги ниските места, вдлабнатините и деловите каде почвата долго останува мека и леплива. Особено проверете ги краевите на леите, споевите меѓу фолијата и почвата и местата каде истекот од повисокиот дел се собира во редот.
Отворените плитки одводни патеки треба да го одведат вишокот вода без да ја пресечат лејата или да ја изложат круната. Затнатите канали исчистете ги внимателно, но избегнувајте влез со механизација кога почвата е премногу влажна, бидејќи набивањето може дополнително да го забави истекот.
Кај контејнерски насади проверете ги одводните отвори на секој сад и местата каде садовите се потпираат на непропустлива подлога. Покривниот материјал не може да го надомести лошото одводнување.
- Проверете ги ниските места по дожд.
- Исчистете ги затнатите одводни патеки.
- Побарајте вода насочена кон круната од фолија, рабови или насобрана земја.
Круната мора да остане чиста и видлива
Пред покривање проверете дали растенијата се стабилни и дали почвата околу нив е рамна, без насобрана земја кон средишниот дел. Ако водата се слева директно кон круната, прво коригирајте го истекот, а потоа размислувајте за изолација.
Чистата површина околу круната не значи отстранување на целиот органски материјал од меѓуредот. Целта е да нема влажна и збиена маса што го допира растението или го затвора просторот за проветрување.
- Отстранете гнили и слепени листови.
- Не ја покривајте круната со земја.
- Оставете простор за воздух околу средишниот дел на растението.
Што да се отстрани
Отстранете гнили листови, заболени и слепени растителни остатоци што лежат врз или непосредно до круната. Исчистете ја и збиената стара покривка ако веќе била поставена и впила вода.
Круната е чувствителниот средишен дел од кој се развиваат новите листови и цветните дршки. Не ја затрупувајте со земја, дебел слој тежок материјал или влажна органска маса, бидејќи така се намалува проветрувањето и се создава услов за гниење.
Изберете растресита покривка според реонот
За зимска изолација користете чиста, сува и воздушеста слама или друг растресит материјал што не се набива лесно. Материјалот треба да го намали директното изложување на студ, но да не создаде непропустлив капак над круната.
Во студени високи реони поголем акцент има изолацијата од нагли температурни промени. Покривката треба да остане растресита и стабилна при ветер, без да се натиска врз растенијата. Прегледајте ги изложените делови по силен ветер или по топење снег.
Во потопли низини, особено на тешки почви, прво решете го проблемот со влагата. Претешка или влажна слама може да го задржи кондензатот и водата околу круната. Таму воздушноста и брзото сушење по врнежи се поважни од создавање дебел слој по секоја цена.
- Користете чист и растресит материјал.
- Не поставувајте влажна или слепена маса директно врз круната.
- Проверете дали ветерот ја поместил покривката кон средиштето на растението.
Прилагодете ја мерката на местоположбата
Парцела на висока и изложена положба има поинаков ризик од насад во топла низина. На височина, ветерот и студот може побрзо да ги исушат и оштетат младите растенија, па контролата на покривката и заштитата од нагли промени се особено значајни.
Во низински делови со слабо пропустлива почва, опасноста може да дојде од долготрајната влажност. Ниските точки треба почесто да се проверуваат, особено по обилни врнежи или топење снег. Ако водата се враќа во редот, покривањето не е доволно решение.
Кај насади под фолија проверете дали покривниот материјал создава кондензација и дали рабовите ја насочуваат водата кон растенијата. Кај контејнери, подигнувањето од непропустлива подлога може да помогне само ако одводните отвори се отворени и функционални.
- Високи и студени реони: следете ја изолацијата и стабилноста на покривката.
- Потопли низини: дадете предност на истекот и проветрувањето.
- Под фолија и во контејнери: проверете ги кондензацијата и одводните отвори.
Чек-листа пред поставување на покривката
Работата направете ја кога можете да ја прегледате лејата без да газите по премногу влажна почва. Не брзајте да покривате ако материјалот е влажен или ако по последниот дожд сè уште има бари околу растенијата.
Оваа проверка овозможува секоја грешка да се поправи пред студениот период. По поставувањето, повторно прегледајте ги ниските места и рабовите на насадот по силни врнежи или топење снег.
- Проверете го истекот меѓу редовите.
- Отстранете гнили и збиени остатоци.
- Утврдете дека круната не е затрупана.
- Поставете чиста и воздушеста покривка.
- Проверете ја фолијата, леите и садовите.
- Следете ги ниските места по зимски врнежи.
Кога и како да ја разредите покривката
Во периодот на нов пораст покривката не треба да остане долго збиена врз растенијата. Разредете ја или отстранете ја внимателно, без нагло влечење што може да ја повреди круната и младите листови.
Постапката нека биде постепена ако материјалот е слепен или натежнат од влага. Прво ослободете го просторот околу круната, а потоа отстранете го вишокот од редот. Така се намалува ризикот од механичко оштетување и задржување вода при затоплување.
Состојбата на насадот е подобар показател од механички календарски рок. Ако материјалот е влажен, мириса на гниење или лежи врз новиот пораст, потребна е порано корекција, со оглед на условите на парцелата.
- Следете го почетокот на новиот пораст.
- Разредувајте ја збиената покривка внимателно.
- Не оставајте влажен материјал врз круната и младите листови.
📚 ПРОЧИТАЈТЕ И
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Младите јагодници пред студ бараат чиста леја, заштитена круна и воздушест покривен материјал. Научете како да спречите исушување, кондензација и гниење.
Прочитај →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Пред да ги покриете младите јагодници, прво решете го истекот на водата и исчистете ја круната. На студени високи места користете растресита изолација и контролирајте ја по ветер, а во потопли низини избегнувајте влажна и збиена покривка. Следниот практичен чекор е да ја обиколите парцелата по првиот посилен дожд и да ги означите сите места што бараат одводнување или корекција.























