Најчестите болести кај гулабите – како навреме да ги препознаете, лекувате и спречите
Гулабите се едни од најотпорните домашни птици, но и покрај тоа се изложени на голем број вирусни, бактериски, паразитски и габични заболувања. Во спортското, украсното и репродуктивното гулабарство, здравјето на јатото е основен предуслов за добри резултати.
Најголемиот проблем е што многу заболувања во почетната фаза поминуваат речиси незабележано. Кога ќе се појават првите очигледни симптоми, инфекцијата често веќе е распространета кај поголем дел од јатото. Затоа секој одгледувач треба секојдневно да ги набљудува гулабите и да реагира веднаш при промена на однесувањето, апетитот или изгледот.
Како изгледа здрав гулаб?
Здравиот гулаб лесно се препознава по:
- жив и буден изглед
- мазно, сјајно перје
- чисти очи без солзење
- чист клун и носни отвори
- цврст измет со нормална боја
- добар апетит
- активен лет
- правилно дишење без звуци
Доколку птицата:
- седи надуена,
- одбива храна,
- има пролив,
- дише тешко,
- ја губи рамнотежата,
- често спие,
потребно е веднаш да се изолира и да се побара совет од ветеринар.
1. Парамиксовироза (PMV) – најопасната вирусна болест
Ова е една од најсериозните вирусни инфекции кај гулабите. Вирусот ги напаѓа нервниот систем, бубрезите и дигестивниот тракт.
Симптоми
- силна жед
- воденест пролив
- губење рамнотежа
- вртење на главата (тортиколис)
- тресење
- неможност за летање
- парализа на крилјата или нозете
- слабеење
Во напредната фаза гулабот не може ниту да јаде ниту да пие.
Најчесто вирусот се пренесува преку:
- заразен измет
- вода
- храна
- директен контакт
- диви гулаби
2. Салмонелоза (Паратифус)
Салмонелозата е една од најчестите бактериски инфекции во гулабарниците.
Бактеријата долго преживува во:
- измет
- вода
- прашина
- загадена храна
- влажна околина
Симптоми
- зеленкаст пролив
- губење тежина
- слабост
- воспалени зглобови
- куцање
- намалена плодност
- угинување на младите
Кај некои птици може да се појават и невролошки симптоми кои личат на парамиксовирус.
Лекување
Антибиотикот мора да се избере по ветеринарен преглед и, идеално, лабораториска дијагностика. Неправилната употреба на антибиотици може да доведе до развој на отпорност кај бактериите.
3. Трихомонијаза („Жолто копче“)
Една од најчестите болести кај младите гулаби. Ја предизвикува паразитот Trichomonas gallinae.
Симптоми
- жолти наслаги во устата
- наслаги во грлото
- непријатен мирис
- тешко голтање
- одбивање храна
- слабеење
Доколку не се лекува, птицата може да угине поради гладење.
Превенција
- секојдневно миење на поилките
- чистење на хранилките
- избегнување застоена вода
Против ова заболување постојат ефикасни антипротозоални препарати кои треба да се користат исклучиво по препорака на ветеринар.
4. Кокцидиоза
Ова е паразитско заболување на цревата. Најчесто се јавува во влажни гулабарници, валкана постелка и густа населеност.
Симптоми
- пролив
- губење кондиција
- заостанување во растот
- намален апетит
- мат пердув
Лекувањето се спроведува со кокцидиостатици, а сувата и чиста средина е најважната превентивна мерка.
5. Цревни паразити
Глистите се чест проблем кај гулабите што имаат контакт со диви птици или се чуваат во нехигиенски услови.
Симптоми
- слабеење
- слаб раст
- намалена кондиција
- слаб квалитет на пердувите
Препорака
Повеќето ветеринари препорачуваат редовна дехелминтизација една до две пати годишно, зависно од условите на одгледување и проценката на ветеринарот.
6. Орнитоза (Пситакоза)
Ова заболување го предизвикува бактеријата Chlamydia psittaci. Особено е важно бидејќи може да се пренесе и на луѓето (зооноза).
Симптоми
- кивање
- исцедок од нос
- солзење
- воспалени очи
- тешко дишење
- апатија
Превенција
- изолација на заболени птици
- добра вентилација
- темелна дезинфекција
- носење ракавици и маска при чистење на гулабарникот
7. Гулабски сипаници
Најчесто се јавуваат во летните месеци кога има многу комарци.
Симптоми
- красти околу клунот
- промени околу очите
- промени на нозете
- понекогаш наслаги во устата
Нема специфичен лек, па третманот е насочен кон спречување на секундарни инфекции. Вакцинацијата е најефикасната превенција.
8. Респираторни заболувања
Причината може да биде бактерија, вирус, габа, лоша вентилација, висока влажност или амонијак од изметот.
Симптоми
- кивање
- свирење при дишење
- отежнат лет
- исцедок од нос
- кашлање
За успешно лекување потребно е да се утврди точниот причинител, бидејќи терапијата зависи од тоа дали инфекцијата е бактериска, вирусна или габична.
9. Надворешни паразити
Во оваа група спаѓаат вошки, грини и крлежи.
Симптоми
- постојано чешање
- оштетено перје
- немир
- слабеење
- намалена кондиција
Покрај третманот на птиците, неопходно е темелно чистење и дезинфекција на гулабарникот.
10. Кандидијаза
Габична инфекција која најчесто се јавува кај младите гулаби, по долготрајна антибиотска терапија или при ослабен имунитет.
Симптоми
- белузлави наслаги
- губење апетит
- слабеење
- воспаление на усната празнина
Навремената ветеринарна дијагноза и соодветната антимикотична терапија се клучни за успешен третман.
Повеќе од 80% од здравствените проблеми во гулабарниците можат значително да се намалат со правилен менаџмент на одгледувањето.
- Секојдневно чистете ги хранилките и поилките
- Редовно отстранувајте го изметот и одржувајте сува подлога
- Обезбедете добра вентилација без силни промаи
- Карантин од 2-3 недели за нови гулаби
- Ограничете контакт со диви гулаби
- Балансирана исхрана богата со витамини и минерали
- Избегнувајте пренатрупаност
- Вакцинација според програма од ветеринар
- Редовна контрола на паразити
- Веднаш изолирајте сомнителни птици
Заклучок
Успешното гулабарство не зависи само од добрата генетика, туку пред сè од превенцијата. Редовната хигиена, квалитетната исхрана, навремената вакцинација, карантинот за новите птици и секојдневното набљудување на јатото се најдобрата заштита од најчестите заболувања.
Раното препознавање на симптомите значително ги зголемува шансите за успешно лекување, го намалува ширењето на инфекциите и овозможува одржување на здраво и продуктивно јато.
Најчесто поставувани прашања
Кои се најчестите болести кај гулабите? +−
Како се пренесува парамиксовирозата кај гулабите? +−
Дали постои лек за парамиксовироза? +−
Што е трихомонијаза кај гулабите? +−
Дали орнитозата може да се пренесе на луѓе? +−
Колку често треба да се врши дехелминтизација на гулабите? +−
Како да препознаам болен гулаб? +−
Колку трае карантинот за нови гулаби? +−
Извори: Agro TV – Најчести болести кај гулабите; PubMed Central (PMC) – Bacterial and Parasitic Diseases of Columbiformes; ScienceDirect – Review of diagnostic and treatment strategies.


















