Новите прагови за субвенции почнуваат со Програмата за 2026 година, но земјоделците што досега добивале поддршка и се под минималните граници ќе имаат две години за прилагодување. Од 2028 година треба целосно да се применуваат условите за овоштарите, лозарите, полјоделците, сточарите, козарите и пчеларите.
Промените ги поместуваат минималните површини и бројот на животни или пчелни семејства потребни за директни плаќања. За овошните и лозовите насади границата се зголемува од 0,2 на 0,5 хектари, за полјоделските култури од 0,5 на 0,7 хектари, а кај дел од сточарските и пчеларските мерки се бара поголем број грла или семејства.
Преодниот период во 2026 и 2027 година не значи дека старите правила трајно остануваат во сила. Тој им остава време на постојните корисници да ја проверат состојбата во регистрите, да пресметаат дали им се исплати проширување и навреме да ги усогласат производството и документацијата.
Најголем ризик имаат стопанствата со мала површина или мал број животни кои досега редовно поднесувале барања. За нив 2026 и 2027 година треба да бидат години за подготовка, а не причина проширувањето да се одложи до последен момент.
Кои прагови се менуваат од 2026 година?
МЗШВ најави повисоки минимални прагови за неколку производни категории. Кај овоштарите и лозарите се бараат најмалку 0,5 хектари, односно 5 декари, наместо досегашните 0,2 хектари или 2 декари. Кај полјоделските култури границата се поместува на 0,7 хектари, односно 7 декари.
Во сточарството поддршката за говеда треба да започнува од третата крава. Кај козите е наведен праг од 30 грла, додека кај пчеларите минимумот се зголемува на 30 пчелни семејства. Според објавеното објаснување, кај овчарството минималниот број останува 30 овци.
- Овошни и лозови насади: 0,5 хектари или 5 декари.
- Полјоделски култури: 0,7 хектари или 7 декари.
- Говеда: најмалку 3 крави.
- Кози: најмалку 30 грла.
- Пчеларство: најмалку 30 пчелни семејства.
- Овчарство: минимумот според најавеното објаснување останува 30 овци.
Како функционира преодниот период?
Земјоделците кои веќе користеле поддршка, но не го достигнуваат новиот минимален праг, според најавата нема веднаш да бидат исклучени. За нив се предвидени 2026 и 2027 година како преодни години, додека од 2028 година новите услови треба да се применуваат целосно.
Тоа не е автоматско продолжување на субвенцијата. И во преодните години земјоделецот треба да поднесе барање во предвидениот период, да има точни податоци во регистрите и да ги исполни сите други услови за конкретната мерка. Преодниот режим го ублажува само условот поврзан со минималниот праг.
Практично, секој корисник треба да провери дали неговото стопанство навистина спаѓа во категоријата на досегашни корисници и како преодниот период ќе биде применет во годишната програма и јавниот повик.
- Преодниот период се однесува на 2026 и 2027 година.
- Целосна примена на новите прагови е најавена од 2028 година.
- Барањето за поддршка и понатаму мора да се поднесе навреме.
- Регистрацијата, евиденцијата и другите услови не се укинуваат.
Што значи промената за овоштарите и лозарите?
Овоштарите и лозарите треба да планираат најмалку 5 декари прифатлив насад. Земјоделец со 2 декари лозје кој досега користел поддршка, според официјалното образложение, може да продолжи да ја користи во 2026 и 2027 година. Од 2028 година ќе треба да достигне најмалку 5 декари за да го исполни новиот праг.
Пресметката не треба да се прави само според тоа колку земја земјоделецот фактички обработува. Најважно е колкава површина е прифатлива и правилно внесена во евиденцијата. Разлика меѓу катастарската површина, реално засадената површина и прифатливата површина може да влијае врз барањето.
Проширување на насадот е една можност, но не треба да се прави без пресметка на садници, работа, заштита, наводнување, одржување и пласман. Поголем насад има смисла само ако земјоделецот може редовно да го одржува и има реална можност за продажба на родот.
- Претворете го прагот од 0,5 хектари во практична цел: 5 декари.
- Проверете дали сите парцели и насади се правилно евидентирани.
- Разграничете ја вкупната од прифатливата површина.
- Направете пресметка за трошоците пред да засадите дополнителни декари.
Полјоделци: два декари можат да ја сменат пресметката
Кај полјоделските култури прагот се зголемува од 0,5 на 0,7 хектари, односно од 5 на 7 декари. Полјоделец со 6 декари житни или други опфатени култури е под новата граница што треба целосно да важи од 2028 година.
За време на преодниот период таквиот корисник треба да го искористи времето за проверка на површините, закупите и евиденцијата. Ако обработува повеќе парцели, треба да провери дали тие се внесени на начин што одговара на условите за конкретната мерка.
Можно е земјоделецот да има и други култури или активности, но тоа само по себе не значи дека ќе го надомести недостигот во полјоделската категорија. Се гледа категоријата за која се бара поддршка, па затоа пресметката треба да се направи одделно.
- 6 декари се под новиот праг од 7 декари.
- Проверете ги сите парцели што ги пријавувате како опфатени со мерката.
- Не мешајте површини од различни производни категории без проверка на условите.
- Проценете дали дополнителното земјиште носи принос и пазар, а не само исполнување на бројката.
Говедари и козари: различни правила, различен ризик
Кај говедарството поддршката треба да започнува од третата крава. Сточар со две крави кој досега бил корисник, според најавеното образложение, нема веднаш да биде исклучен во 2026 и 2027 година. За 2028 година ќе треба да планира најмалку три крави, заедно со уредна регистрација и евиденција на животните.
Кај козарите промената е поголема: прагот се зголемува од 10 на 30 кози. Козар со 10, 15 или 25 кози има две години за прилагодување ако досега користел поддршка. До 2028 година треба да достигне 30 грла и да ги исполни производните и административните барања.
Бројот на животни не е единствениот критериум. Идентификацијата, регистарот, пријавената состојба и условите од годишната програма можат да влијаат врз прифатливоста. Затоа купување животни без претходна проверка на обврските може да создаде дополнителен трошок наместо сигурна корист.
- Сточар со 2 крави треба да планира најмалку 3 крави до 2028 година.
- Козар со 25 кози е под најавениот праг од 30 грла.
- Проверете дали сите животни се правилно евидентирани.
- Пред проширување пресметајте храна, простор, ветеринарни трошоци и пласман.
Пчелари: бројот на семејства мора да се гледа заедно со евиденцијата
За пчеларите минимумот се зголемува од 10 на 30 пчелни семејства. Пчелар со 12 или 20 регистрирани презимени семејства кој досега користел поддршка треба да го искористи периодот 2026–2027 за постепено проширување или за проверка дали може да користи друга соодветна мерка.
Практичната цел не е само да се набават уште кошници. Потребно е да се провери кои семејства се регистрирани, дали бројот одговара на состојбата на терен и кои услови ќе важат во јавниот повик. Кај пчеларството, сезонските загуби и состојбата по презимувањето можат да влијаат врз реалниот број семејства.
Пчеларите треба да водат сопствена евиденција за бројот, местоположбата и состојбата на семејствата. Таа не ја заменува официјалната регистрација, но овозможува навреме да се забележат разликите и да се побара исправка ако е потребно.
- Прагот за пчеларството е 30 пчелни семејства.
- Пчелар со 12 или 20 семејства има преоден период ако бил корисник.
- Проверете дали се евидентирани регистрирани и презимени семејства.
- Планирајте проширување постепено, со обезбеден простор, опрема и храна.
Што треба да провери секој земјоделец во 2026 година?
Првата задача е да се направи сопствена проверка пред поднесување на барањето. За земјоделските култури тоа значи споредување на реалната и евидентираната површина. За сточарите и козарите значи проверка на бројот и статусот на животните, а за пчеларите проверка на регистрираните семејства.
МЗШВ најави засилена теренска контрола со вклучување на Државниот инспекторат за земјоделство како поддршка на Платежната агенција. Поради тоа, податоците во пријавата треба да одговараат на состојбата на терен, а земјоделецот треба да ги чува документите и доказите што се бараат за конкретната мерка.
Ако постои несогласување, не чекајте до 2028 година. Прашањето треба навреме да се провери преку надлежните служби, бидејќи исправката на податоците може да биде услов за правилно поднесување на идните барања.
- Проверете ја површината по парцели и производни категории.
- Проверете ги уписите за животните и пчелните семејства.
- Усогласете ги податоците во регистрите со состојбата на терен.
- Следете ја годишната програма и јавниот повик за конкретната мерка.
- Побарајте навремена проверка ако забележите грешка или несогласување.
Преодните години треба да се претворат во план
Најкорисно е секое стопанство да постави јасна цел за 2028 година. За лозарот и овоштарот тоа е 5 декари, за полјоделецот 7 декари, за козарот 30 кози, за пчеларот 30 семејства, а за говедарот најмалку 3 крави. Овчарите треба да го имаат предвид наведениот минимум од 30 овци.
Планот може да биде постепен: прво проверка на евиденцијата, потоа процена на расположливото земјиште или производен капацитет, па дури тогаш инвестиција. Кај насадите треба да се земат предвид времето до род, одржувањето и можностите за наводнување. Кај животните треба да се пресметаат храна, објект, работна сила и продажба.
Ако проширувањето не е економски оправдано, земјоделецот треба да провери дали постои друга релевантна мерка со поинакви услови. Не секоја активност со мал обем мора да исчезне, но директната поддршка ќе зависи од категоријата и од правилата што ќе важат за неа.
- Поставете цел за 2028 година и пресметајте ја разликата до прагот.
- Разделете ги административните задачи од производните инвестиции.
- Проценете го пазарот пред да го зголемите обемот.
- Проверете ги можностите за друга мерка ако не можете економски да го достигнете прагот.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Македонското земјоделство се повлекува тивко — стопанство по стопанство. Но дел од фармите растат и заработуваат. Разликата ретко е во трудот: анализираме зошто едните пропаѓаат и
Прочитај →
Илјадници земјоделци ѓубрат „како лани“ и фрлаат пари на елементи што почвата веќе ги има. Еве како да ја прочитате анализата и да направите план што работи.
Прочитај →
FAOSTAT податоците покажуваат: Македонија има најслаба релативна ценовна позиција на Балканот. Комплетна споредба на откупни цени за 50 земјоделски производи во 38 европски земји.
Прочитај →
Заклучок
Земјоделците под новите прагови не треба да чекаат 2028 година за да реагираат. Во 2026 и 2027 година треба да ги усогласат регистрите, да ја проверат прифатливата површина или бројот на животни и внимателно да пресметаат дали проширувањето носи економска корист.
Секое стопанство има различна почетна позиција, но практичниот принцип е ист: прво проверка на условите и документацијата, потоа реален план за производство. Новите прагови за субвенции ќе имаат најголемо влијание врз малите корисници, па навремената подготовка е најсигурниот начин да се избегне непријатно изненадување по истекот на преодниот период.
Најчесто поставувани прашања
