Пред стадото да продолжи со подолго есенско пасење, проверете ги оградите, премините, барите и местата со отпад. Ниските и високите пасишта носат различни ризици за овци, кози и говеда, па контролата треба да се направи пеш и по целата површина.
Есенското пасиште често изгледа безбедно оддалеку, но токму тогаш се појавуваат скриени опасности: разлабавени жици, искршени колци, остатоци од земјоделска механизација, длабоки траги од возила и калливи премини. Со опаѓањето на тревата, остар предмет или дупка полесно останува незабележан, а стадото поминува повеќе време на ограничен простор.
Пред зимското користење направете целосен обикол на пасиштето, а не само проверка на влезната порта. Ниските терени најчесто бараат внимание поради задржување вода и кал, додека високите пасишта имаат стрмни делови, камења, одрони и оштетувања од дивеч или силен ветер.
Целта не е само да се поправи оградата. Треба да се отстранат предметите што можат да предизвикаат исеченици и голтање, да се обележат ризичните места и да се одреди каде животните можат безбедно да пијат, да се движат и да се засолнат.
Пешачка проверка по целата граница
Проверувајте ја оградата пеш, со движење по целата траса, а не само од трактор или од патот. Така полесно ќе се забележат ниски прекини под тревата, жица што виси, искривени столбови и места каде што животните можат да се протнат.
Кај овците и козите обрнете внимание на долниот дел од оградата, бидејќи помалите животни полесно минуваат под жицата или се заглавуваат со главата. Кај говедата проверете ги особено аглите, портите и деловите каде што оградата е потисната од животни или гранки.
Секоја поправка треба да биде стабилна и без остри краеви. Исечената жица не треба само да се свитка кон патеката; подобро е да се отстрани или безбедно да се спои и заштити.
Ако оградата е електрична, прегледајте ги изолаторите, растојанието од тревата и состојбата на приклучоците според упатството за уредот. Не допирајте проводници со голи раце и не оставајте жица на земја каде што може да ја закачи животно или човек.
- Проверете ги портите, шарките, бравите и местата каде што оградата се спојува со ѕид или поток.
- Отстранете ги гранките што ја притискаат жицата и тревата што ја допира електричната ограда.
- Обележете ги деловите што не можат веднаш да се поправат и затворете го пристапот до нив.
Остри предмети и отпад скриени во тревата
На пасиштето може да останат парчиња бодликава жица, клинци, лим, скршено стакло, пластични ленти, делови од црева или амбалажа од претходни работи. Некои предмети се внесени со отпад, а други остануваат по поправка на ограда, чешма или појало.
Предметите соберете ги во цврст сад или вреќа што не се кине и изнесете ги од пасиштето. Не ги закопувајте во близина на местото каде што пасат животните, бидејќи подоцна можат повторно да излезат на површина.
Проверете ги и старите јами, напуштените објекти и местата каде што се складирале материјали. Козите особено се качуваат и истражуваат, па нестабилна даска, лим или насобран отпад може да стане причина за повреда.
- Соберете жица, метал, стакло, пластика и скршени делови од опрема.
- Не оставајте алати и материјал за ограда покрај патеките на стадото.
- Проверете дали старите бунари, шахти и јами се покриени со стабилен капак или оградени.
Бари, потоци и калливи премини
Ниските пасишта и доловите најбрзо задржуваат вода. На површината може да има плитка бара, а под тревата да се крие мека кал во која копитото пропаѓа. Таквите места се особено опасни на тесни премини, покрај ограда и околу поилки.
Не дозволувајте стадото да се турка кон нестабилен брег за да стигне до вода. Овците и козите можат да се лизнат и да останат заглавени, а говедата со поголема тежина дополнително го разгазуваат теренот и создаваат подлабоки дупки.
Ако има поток или природна вода, проверете го пристапот од двете страни. Безбеден премин треба да биде доволно широк, без лизгави камења и без остри гранки. Каде што тоа не е можно, користете друга точка за напојување и ограничете го пристапот до опасниот дел.
- Означете ги калливите места со колци или видлива лента, но не користете материјал што лесно се кине и се голта.
- Преместете ја поилката на поцврста и повисока подлога ако животните ја разгазуваат околината.
- Проверете дали брегот може да издржи повеќе животни одеднаш.
- По секое подолго задржување на стадото повторно проверете ги местата со вода.
Различни ризици на ниски и високи пасишта
На ниските пасишта контролата треба да се насочи кон вода, кал, поплавени делови и нечистотии што ги носи површинскиот истек. Проверете ги и местата под мостови, покрај канали и околу одводни цевки, бидејќи таму може да има остатоци од жица, пластика или отпад.
На високите пасишта поголем проблем се стрмните падини, лабавите камења, одроните и тесните патеки. Не оставајте стадо на дел каде што животните можат да бидат притиснати кон ограда или да се лизнат кон провалија.
Кај овците и козите проверете ги козјите патеки, каменестите гребени и местата каде што животните се качуваат. Кај говедата обрнете внимание на ширината на преминот и на подлогата, бидејќи нивната тежина ја зголемува опасноста од пропаѓање и лизгање.
- Ниско пасиште: вода, кал, канали, поплавени вдлабнатини и отпад од истек.
- Високо пасиште: стрмнини, одрони, камења, тесни патеки и оштетувања од дивеч.
- За секој ризичен дел одредете дали ќе се поправи, огради или целосно ќе се избегнува.
Отровни и непознати растенија
Со промената на растителниот покрив, некои непожелни растенија стануваат повидливи, а други остануваат меѓу ниската трева. Не дозволувајте животните да пасат околу непознати растенија, купишта растителен отпад и места каде што може да има исечени гранки или остатоци од декоративни растенија.
Особено проверете ги рабовите на пасиштето, напуштените ниви, каналите и местата каде што се истоварува зелен отпад. Ако не сте сигурни кое растение е присутно, фотографирајте го или однесете примерок за стручна идентификација, без животните да имаат пристап до него.
Не ги оставајте исечените непознати растенија на куп покрај оградата. Животните можат да ги изедат токму затоа што се концентрирани на едно место. Отстранувањето треба да биде внимателно и со заштита за рацете, особено кај растенија што предизвикуваат иритација.
- Проверете ги рабовите, каналите, старите депонии и местата со растителен отпад.
- Не хранете го стадото со непознати растенија само затоа што се зелени.
- Изолирајте го сомнителниот дел додека не се утврди за кое растение станува збор.
- Ако животно нагло се однесува невообичаено по пасење, издвојте го и побарајте ветеринарна проценка.
Поилки, сол и места за одмор
Поилката треба да биде стабилна, чиста и поставена така што животните не мора да минуваат низ кал или тесен агол за да стигнат до неа. Проверете ги цревата, споевите, постоечките капаци и местото околу садот.
Ако се користат сол или минерални додатоци, поставете ги на суво и достапно место, подалеку од бари и стрмнини. Не оставајте пластични вреќи и остатоци од амбалажа покрај хранилото.
Местото за одмор треба да биде без остри гранки, ниски жици и нестабилни конструкции. Кај говедата особено проверете дали има доволно простор за безбедно вртење, а кај козите отстранете ги предметите на кои можат да се качат и да паднат.
- Проверете ја стабилноста и чистотата на секоја поилка.
- Одржувајте сува подлога околу хранилото и местото за сол.
- Отстранете ги ниските гранки, нестабилните даски и остатоците од амбалажа.
- Не поставувајте храна веднаш до каллив премин или опасен брег.
Преглед на стадото по пасење
По враќањето од пасиште, издвојте кратко време за набљудување на животните. Проверете дали некое животно куца, има крвавење, оток, исеченица, трн во кожата или необично се одвојува од стадото.
Кај овците и козите прегледајте ги копитата и долниот дел од нозете, каде што најлесно се задржуваат трње, жица и кал. Кај говедата проверете ги копитата, нозете и муцката, особено ако паселе во дел со грмушки или камења.
Не обидувајте се сами да вадите длабоко забоден предмет или да лекувате сериозна повреда без стручна проценка. Запишете каде пасело животното и кога е забележан проблемот; тоа може да помогне при повторната проверка на теренот.
- Набљудувајте го одењето и однесувањето на секое сомнително животно.
- Проверете ги копитата, долните нозе, муцката и кожата.
- Одвојте ги повредените животни од стадото за да не бидат туркани или повторно изложени на ризик.
- Побарајте ветеринарна помош при силно крвавење, длабока рана, отежнато движење или нагло влошување.
Едноставна контролна листа за земјоделецот
Најлесно е проверката да се направи со листа и пенкало. Обиколете го пасиштето во истиот правец секојпат, поделете го на сектори и запишете што е поправено, што е оградено, а што останува за подоцна.
Ако пасиштето го користат повеќе семејства или сопственици, договорете кој го проверува секој дел. Усната претпоставка дека некој друг веќе поминал низ теренот често остава непроверен агол, порта или поилка.
- Граница и порти: жица, столбови, шарки, брави и премини.
- Површина: стакло, метал, жица, пластика, дупки и остатоци од механизација.
- Вода: бари, канали, потоци, брегови, поилки и кал.
- Растенија: непознати видови, зелен отпад и густ грмушест раст.
- Стадо: копита, нозе, исеченици, куцање и промени во однесувањето.
Кога пасиштето треба привремено да се затвори
Дел од пасиштето привремено затворете го ако има отворена јама, подронет брег, скршена ограда, голема каллива површина или сомнително растение што не можете веднаш да го отстраните. Затворањето треба да биде видливо и доволно стабилно за животните да не го заобиколат.
Не користете само тенка врвка или пластична лента како трајна преграда. Таквите материјали може да се скинат, да се заплеткаат во нозете или да завршат како отпад на пасиштето.
Ако безбедниот дел е премал за бројот на животни, подобро е стадото привремено да се префрли на друга проверена површина или да се обезбеди храна на сигурно место. Обемот на пасењето не треба да се одредува само според достапната трева, туку и според условите за безбедно движење.
- Затворете го делот со стабилна физичка преграда.
- Поставете јасен знак или ознака за секој опасен сектор.
- Не пуштајте стадо во непроверен дел само затоа што безбедната површина е ограничена.
- По силно оштетување од вода, луѓе, дивеч или механизација направете нова проверка.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Резервоарот и поилките пред мраз бараат различна заштита: празнење на неискористените линии, изолација на активните делови и сигурна резервна вода.
Прочитај →
Пред греењето проверете каде бега топлината од пластеникот и шталата: врати, споеви, покриви, цевки, вентилација, оџак и јаглероден моноксид.
Прочитај →
Заклучок
Есенската проверка на пасиштето треба да заврши со конкретна одлука за секој ризик: поправка, отстранување, оградување или избегнување. Особено внимателно прегледајте ги ниските места со вода и кал, како и високите делови со стрмнини, камења и тесни патеки.
Со целосен обикол, безбедни поилки и краток преглед на животните по враќањето, стадото ќе влезе во зимското пасење со помал ризик од повреди и несакано голтање отпад.
🛒 ОД ЗЕМЈОДЕЛИЕ ШОП
Најчесто поставувани прашања
