Добро подготвената слама е сува, чиста и лесно достапна за секојдневно постилање во шталата. Со правилен избор на балите, подигната подлога, заштита од дожд и постојано проветрување се намалуваат мувлата, непријатниот мирис и расфрлањето на материјалот пред зимата.
Пред почетокот на зимскиот период, сламата за простирка треба да се прегледа исто внимателно како и покривот, одводите и поилките во шталата. Влажната бала не е само потешка за ракување: таа брзо се слепува, ја губи впивливоста и може да создаде услови за мувла.
Најчестите проблеми не настануваат само поради дожд. Водата влегува и од влажна почва, оштетена покривка, странично наврнување или кондензација меѓу густо наредени бали. Затоа местото за складирање мора да овозможи истовремено заштита од врнежи и движење на воздухот.
Секое стопанство има различни услови: некој чува мали правоаголни бали под покрив, друг складира големи ролни на отворено, а трети земјоделци секојдневно земаат слама од одделен магацин. Основниот принцип е ист: сламата да не лежи директно на земја, да не се затвора во непропустлива обвивка и да биде подредена така што прво се користат најстарите исправни бали.
Изберете ја балата пред да ја внесете во магацин
При прием или пренесување на сламата, секоја бала проверете ја однадвор и на местата каде што била во допир со земјата. Бала што е мека, потешка од вообичаено, ладна и влажна на допир или има потемнети слоеви не треба веднаш да се меша со сувата слама.
Отворете неколку сомнителни бали и проверете ја внатрешноста, бидејќи надворешниот слој може да изгледа сув, а средината да задржува влага. Сламата за простирка треба да биде релативно чиста, без земја, гнили делови, силен мувлосан мирис и видливи наслаги од бела, зелена или црна мувла.
- Издвојте ги балите со оштетена врвка или мрежа за да не се распаднат при пренесување.
- Не внесувајте бала со лепливи или загреани внатрешни слоеви во затворена просторија.
- Сламата извалкана со кал е посоодветна за компостирање отколку за чиста простирка.
Подлогата го одредува траењето на сувата слама
Бетонскиот под или набиената земја не се доволна за директно складирање. И наизглед сувиот под може да пренесува влага кон долниот ред, особено ако магацинот е ладен и нема воздушен простор. Под балите поставете палети, дрвени летви или друга стабилна подлога што го одвојува купот од подот.
Подлогата мора да биде рамна и доволно цврста за да не се накриви купот. Ако користите палети, проверете дали нема скршени даски, испакнати шајки или остри делови што ќе ја кинат врвката и ќе го отежнат вадењето на балите.
Оставете мал воздушен простор меѓу купот и ѕидот, а пристапот до вратата и патеката за количка или трактор нека останат слободни. Купот што е потпрен на студен и влажен ѕид полесно собира кондензација од страната што не се гледа.
- Подигнете го долниот ред над подот.
- Не редете бали во вдлабнатини каде што се задржува вода.
- Оставете простор за преглед на задната страна и за циркулација на воздух.
Како да ги наредите балите за да не задржуваат влага
Начинот на редење зависи од обликот на балите и стабилноста на купот, но во секој случај треба да се избегне целосно затворање на воздухот. Правоаголните бали може да се наредат со наизменично поместување на споевите, за купот да биде стабилен и да не се навалува. Не притискајте ги премногу една до друга ако се внесени од различно суви услови.
Кај големите ролни проверете дали се поставени стабилно и дали водата може да се слева од горната површина. Ролните не треба да се редат на начин што остава вдлабнатини каде што се собира дождовница под покривка.
Оставете патека до најмалку една страна од купот. Така полесно ќе ги забележите влажните рабови, глодарите или оштетувањето на покривката, без да мора да го расклопувате целото складиште.
- Редете стабилно, со поместени споеви кај правоаголните бали.
- Не создавајте тесни, затворени џебови меѓу куповите.
- Означете кој куп е постар и прво користете го тој материјал.
- Не потпирајте бали на врата, електричен кабел или нестабилна преграда.
Заштита од дожд без задушување на сламата
Најсигурна заштита е исправен покрив со затворени места каде што протекува, но со можност воздухот да се движи странично. Ако балите се чуваат надвор, покривката треба да биде поставена над купот така што дождот се слева по страните, а не директно врз горниот ред.
Непропустлива церада не треба да лежи залепена за целата површина на сламата. Оставете воздушен простор меѓу покривката и балите, а долните страни не ги затворајте целосно ако условите дозволуваат. Така влагата што се ослободува од сламата и кондензацијата полесно ќе излезат.
Проверете ја покривката по ветар. Протресената церада може да се трие од врвките, да се искине или да создаде отвор низ кој водата ќе влегува право во купот. Тежината за прицврстување поставете ја на конструкцијата или на рабовите, а не така што ќе ги притиска балите.
- Покривката нека има пад за водата да не се задржува на средината.
- Не ја затворајте долната страна како херметички ѕид.
- Поправете ги дупките и лабавите делови пред првите подолги врнежи.
- Прегледајте ја горната страна по секој посилен ветер.
Кондензацијата се појавува и кога нема протекување
Кога топол и влажен воздух од шталата или од надворешната средина се сретнува со ладна покривка, ѕид или површина на балата, може да се создадат капки вода. Овој процес често се забележува наутро, по температурни промени или во магацин со затворени врати и без струење.
Периодично отворете ги вратите и вентилациските отвори кога условите се суви, но избегнувајте внесување дождлив воздух директно кон сламата. Не ја потпирајте балата на ладен метален лим и не ја покривајте со влажна фолија или платно.
Знаците за кондензација се влажна долна страна на покривката, омекнати рабови и мирис што се засилува во затворениот простор. Секој таков знак бара проверка на купот, а не само повторно затворање на магацинот.
- Проверувајте ги аглите, долниот ред и страната кон ѕидот.
- Користете вентилациски отвори што може да се затворат при силен дожд.
- Не внесувајте свежо навлажнет материјал во веќе сув куп.
- Водете сметка влагата од шталата да не се пренесува директно во магацинот.
Одвоете ја сламата за употреба од сламата за резерва
Во секојдневната работа најмногу се оштетува материјалот до кој постојано се гази, се влече или се изложува на отворен дожд. Затоа направете јасна разлика меѓу резервниот куп и малата количина што ќе ја користите во наредните денови.
Резервата чувајте ја на најсувото и најзаштитено место. Во близина на шталата оставете само онолку бали колку што може да се покријат и подигнат од земја без секојдневно раскривање на целиот склад.
При вадење на бала затворете го отворот на покривката и не ја оставајте преостанатата слама расфрлана под дожд. Врвки, мрежи и парчиња пластика собирајте веднаш, бидејќи можат да завршат во простирката или во храна за животните.
- Поставете слободна патека до најкористениот куп.
- Покријте го отворениот дел веднаш по земањето бала.
- Не мешајте чиста слама со остатоци што паднале на каллив под.
- Користете постара, но исправна сува слама пред поновиот куп.
Кога влажната бала не треба да оди во шталата
Бала со мувлосан мирис, видливо загреани или лепливи слоеви и силно потемнета слама не треба да се користи како простирка во затворен простор. Таа може да се распаѓа, да се лепи за подот и да ја влоши чистотата на лежиштето.
Не ја мешајте сомнителната слама со сувата за да се прикрие мирисот или изгледот. Ако е само локално навлажнета од надвор, може да се отвори и да се суши на проветрено, заштитено место, но повторно треба да се прегледа целата внатрешност пред употреба.
При работа со сомнителни бали користете ракавици и избегнувајте непотребно подигање прашина. Не ја оставајте таквата слама покрај храна, поилки или места каде што животните директно ја внесуваат.
- Издвојте ја балата од здравиот материјал.
- Не користете слама со силен мувлосан мирис за лежиште.
- Не фрлајте сомнителна слама во храна или во просторот со јасли.
- Исчистете ја површината каде што стоела влажната бала.
Складирање во близина на шталата: чисто, суво и без глодари
Сламата треба да биде блиску за лесна употреба, но не и на место каде што прскаат вода од поилки, се истура течност или се собира ѓубриво. Одделете го складиштето од каналите за отпадна вода и од местата каде што животните можат да ги турнат балите.
Глодарите често се засолнуваат во неуредни купови и оставаат нечистотии меѓу балите. Одржувајте ја околината расчистена, затворете ги непотребните отвори и не оставајте храна расфрлана околу складиштето. Не користете средства за контрола на штетници на начин што може да ги изложи животните.
Светилка и слободна патека помагаат при вечерното земање слама, но електричните инсталации мора да бидат оддалечени од лесно запаливиот материјал. Не оставајте балите да го блокираат пристапот до противпожарната опрема, вратите или излезите.
- Оддалечете го купот од извори на вода и течен отпад.
- Одржувајте чист појас околу магацинот.
- Проверете ги каблите, приклучоците и светилките.
- Оставете слободен пристап за преглед и брзо отстранување на оштетена бала.
Кратка проверка пред првото зимско постилање
Пред да започнете со почесто постилање, направете обиколка на целиот склад. Прегледајте ги покривот, одводот околу објектот, подлогата, страните на купот и патеката до шталата. Најдоброто време за поправка е пред влагата да навлезе во повеќе редови.
Потоа отворете неколку бали од различни места, а не само од горниот ред. Проверете дали сламата е сува, растресита и без необичен мирис. Ако условите се промениле по дожд, магла или затворање на просторот, повторете ја проверката.
Практично е да водите едноставна белешка со датум на внесување, местото на складирање и забележани проблеми. Така полесно ќе знаете кој куп прв да се користи и каде треба да се подобри заштитата.
- Проверете го покривот и местото каде што се слева дождовницата.
- Проверете дали долниот ред е сув од сите страни.
- Отворете бала и прегледајте ја средината.
- Обезбедете слободен пристап за секојдневно земање.
- Издвојте ја секоја бала со сомнителен мирис или изглед.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Резервоарот и поилките пред мраз бараат различна заштита: празнење на неискористените линии, изолација на активните делови и сигурна резервна вода.
Прочитај →
Пред греењето проверете каде бега топлината од пластеникот и шталата: врати, споеви, покриви, цевки, вентилација, оџак и јаглероден моноксид.
Прочитај →
Кондензацијата во магацин може да создаде мувла и загревање во зрното. Еве како да мерите на повеќе места, да ги проверите ѕидовите и правилно да проветрувате.
Прочитај →
Заклучок
Сувата и употреблива слама се чува со три едноставни правила: подигната од земја, заштитена од директен дожд и оставена со доволно воздух околу купот. Балите со сомнителна влага треба да се издвојат, а не да се сокријат меѓу здравиот материјал.
Со стабилно редење, слободна патека и редовен преглед, секојдневното постилање ќе биде побрзо, а ризикот од мувла и расипување ќе биде помал во текот на зимата.
🛒 ОД ЗЕМЈОДЕЛИЕ ШОП
Најчесто поставувани прашања
