Една нива може да има различни почви, приноси, наклони и претходни култури, па една иста доза фосфор и калиум не е секогаш најдобро решение. Со поделба на парцелата, анализа на почвата и бележење на приносите, есенското ѓубрење станува попрецизно и со помал ризик од непотребен трошок.
По жетвата и пред сеидбата на пченица или јачмен, одлуката за основното ѓубрење често се носи според просекот за целата парцела. Таквиот пристап е едноставен, но може да скрие големи разлики: едниот дел да има истрошена почва и послаб принос, а другиот да има доволно фосфор или калиум од претходните години.
Разликите се особено изразени кај ниви со наклон, различна длабочина на почвата, делови што задржуваат вода или места каде што се менуваат песоклива и потешка почва. Дополнителна слика дава и претходната култура, количината на изнесена жетвена маса и начинот на кој се ѓубрело во минатото.
Целта не е секој ред или секој квадратен метар да се третира одделно, туку парцелата да се подели на разумни и препознатливи зони. Така анализата, планот за фосфор и калиум и самото растурање на ѓубривото се поврзуваат со реалната состојба на нивата.
- Не ја третирајте целата нива како иста почва.
- Запишете ја историјата на секоја зона.
- Земете одделни примероци од одделни зони.
Просекот за целата нива може да ве доведе до погрешна доза
Не ја третирајте целата нива како иста почва. Просечниот резултат од една мешана проба може да ги сокрие слабите и добро снабдените делови, особено ако примероците се земени од различни типови почва, од коловоз или од места со задржување вода.
На терен, разликите често се забележуваат преку бојата и структурата на почвата, брзината на сушење, застојот на водата и изгледот на културата во претходната сезона. Тоа не е замена за лабораториска анализа, туку практична помош при одредување каде треба да се земат одделни проби.
Кај парцела со рамна површина и сличен принос низ годините, една репрезентативна анализа може да биде доволна за основна одлука. Кај сложена нива, подобро е да има повеќе зони со јасна причина за поделба отколку една бројка што не ја претставува целата состојба.
- Различна боја, структура или длабочина на почвата.
- Дел што редовно задржува вода или се суши побрзо.
- Постојана разлика во приносот меѓу делови од истата нива.
- Наклон, ерозивни бразди или нанос на почва.
- Граница меѓу претходни култури или различно ѓубрење.
Прво направете карта од она што веќе го знаете
Запишете ја историјата на секоја зона. Најкорисна е едноставна скица на парцелата со ознаки за принос, почва, наклон, проблеми со вода и претходна култура.
Бележете каде пченицата, јачменот или друга култура редовно заостанувале, а каде давале подобар резултат. Ако приносот е мерен по делови, запишете ги податоците; ако не е, користете повеќегодишна визуелна оценка, но означете ја како проценка.
Корисни се и податоците за тоа дали жетвените остатоци се враќале на нивата, дали се изнесувале и дали во одредена зона се применувало органско ѓубриво. Претходната култура не ја одредува сама дозата на фосфор и калиум, но помага правилно да се толкува состојбата на почвата и потребата на следната култура.
- Означете ги зоните на скица или дигитална карта.
- Запишете го приносот или разликата во растот по делови.
- Наведете ја претходната култура и количината на изнесена жетва.
- Означете места со ерозија, набивање или задржување вода.
- Одделете ги деловите со различна историја на ѓубрење.
Примерокот од почвата мора да ја претставува зоната
Земете одделни примероци од одделни зони. Примерок составен од различни почви, различни наклони и различни приноси може да даде просечен резултат што не е корисен за ниту еден од тие делови.
Од секоја зона се земаат повеќе подпримероци по вообичаена цик-цак патека, а потоа се мешаат во една репрезентативна проба за таа зона. Не мешајте почва од ѓубриште, купишта компост, места покрај пат, канали, меѓи, кал или места каде што неодамна паднало концентрирано ѓубриво.
Длабочината и бројот на подпримероци треба да бидат исти во споредливите зони и усогласени со упатството на лабораторијата. На образецот запишете ја парцелата, зоната, претходната култура и планираната култура, бидејќи резултат без контекст потешко се претвора во правилна препорака.
- Користете чист алат и чист сад за секоја проба.
- Земете подпримероци од типични места, а не само од најдобриот или најлошиот дел.
- Не мешајте почва од различни текстури и различно снабдени зони.
- На секоја проба напишете јасна ознака и податоци за културата.
Фосфорот се планира според анализа и целта за принос
Фосфорот најчесто се разгледува како дел од основното ѓубрење пред сеидбата, но дозата не треба да се одредува само според културата или според навика од претходната година. Потребни се резултатот од анализата, реакцијата на почвата, очекуваниот принос и внесот од претходните сезони.
Зона со ниска снабденост може да бара приоритет во планот, додека зона со доволно или високо ниво не треба автоматски да добие иста количина. Тоа не значи дека секоја богата зона се остава без ѓубриво, туку дека одлуката се носи со препорака што ги зема предвид изнесувањето со приносот и долгорочната рамнотежа.
Фосфорот слабо се движи низ почвата во споредба со азотот, па начинот на внесување и мешањето во обработливиот слој се важни. На наклонети терени приоритет има спречувањето на ерозија, бидејќи губењето на површинска почва може да однесе и дел од хранливите материи.
- Користете лабораториска оценка на снабденоста со фосфор.
- Поврзете ја препораката со реална, а не нереално висока цел за принос.
- Разгледајте што е изнесено со претходната жетва и што е вратено во почвата.
- Проверете дали почвата и начинот на обработка овозможуваат добро мешање на ѓубривото.
Калиумот бара внимание кај различни почви и остатоци
Калиумот не се однесува исто во песоклива, лесна почва и во потешка почва со поголем капацитет за задржување хранливи материи. На лесни почви поголем е ризикот од поместување со вода, а кај потешки почви резултатот зависи и од минералниот состав и од достапноста за растението.
Висок принос со изнесена слама, сено или друга растителна маса може со години да ја менува билансната состојба на одредена зона. Ако остатоците остануваат на нивата, дел од хранливите материи се враќаат, но брзината и количината на ослободување зависат од разградувањето и условите во почвата.
Не користете само изглед на растението за да утврдите дека недостига калиум. Симптомите може да се помешаат со суша, оштетување на коренот, соленост, болест или нерамномерно никнување. Анализата и споредбата со приносот се посигурна основа.
- Одделно разгледајте лесни, песокливи и потешки почви.
- Запишете дали сламата или другите остатоци се изнесени или оставени.
- Проверете ја достапноста на вода и појавата на сушен стрес.
- Не дијагностицирајте недостаток само според бојата на листот.
Азотот не се додава автоматски наесен
Азотот не треба да се внесува по навика со секое есенско основно ѓубрење. Потребата зависи од претходната култура, количината на растителни остатоци, состојбата на посевот, типот на почвата и ризикот хранливата материја да се изгуби пред растението да ја искористи.
Кај пченица и јачмен, преголем или прерано достапен азот може да поттикне буен раст што не одговара на условите за презимување. На лесни почви и на места со поголем ризик од истекување, одлуката треба да биде особено внимателна.
Ако анализата, препораката и локалната агрономска проценка покажат потреба, азотниот план може да се подели според фазата на културата и условите. Тоа е различно од автоматско додавање азот само затоа што се користи сложено ѓубриво.
- Проверете ја претходната култура и количината на жетвени остатоци.
- Проценете го ризикот од истекување и задржување вода.
- Не користете азотно ѓубриво како замена за анализа на фосфор и калиум.
- Планирајте го азотот според потребата на посевот и фазата на растење.
Како зоните да се претворат во практичен план
Откако ќе ги имате картата и анализите, направете едноставна табела за одлука. За секоја зона внесете ја површината, типот на почва, резултатот од анализата, претходната култура, планираниот принос и препораката за основно ѓубрење.
Ако немате опрема за променлива апликација, зоните сепак имаат корист. Можете одделно да измерите и растурите ѓубриво по јасно обележани делови, со прецизно подесена машина и проверка на количината. Не правете нагли граници среде зона ако машината не може стабилно да ја одржи дозата.
Пред работа проверете ја ширината на растурање, протокот, брзината на движење и рамномерноста. Направете контролно мерење со количина и површина, бидејќи затнат отвор, влажно ѓубриво или промена на брзината може да создадат поголема грешка од самата разлика меѓу зоните.
- Означете ги зоните со трајни точки, скица или GPS-запис.
- Одделно пресметајте ја потребната количина за секоја зона.
- Проверете ја машината пред почеток и по првите поминати метри.
- Не мешајте различни производи без проверка на нивната компатибилност.
- Зачувајте ги анализите и применетите количини за следната сезона.
Најчестите грешки го поскапуваат ѓубрењето
Најчеста грешка е една мешана проба да се користи како доказ дека целата нива е иста. Следуваат копирање на минатогодишната доза, избор на формула според достапноста во магацин и додавање азот без да се пресмета вкупниот внес.
Грешка е и преголемо зголемување на дозата во слабата зона без да се провери причината за нискиот принос. Ако проблемот е плитка почва, набивање, лоша дренажа или ерозија, дополнителното ѓубриво може да не го реши проблемот.
Од друга страна, прениска доза во зона со реален недостаток може да ја ограничи културата иако другите делови од парцелата изгледаат добро. Затоа секоја корекција треба да биде поврзана со анализа, принос и услови за искористување.
- Една проба од цела хетерогена парцела.
- Иста доза секоја година без нова проценка.
- Зголемување на ѓубривото наместо проверка на дренажа и набивање.
- Игнорирање на хранливите материи внесени со органски материјали.
- Растурање без проверка на машината и реалната потрошувачка.
Есенски план што остава трага за следната година
По сеидбата не ја затворајте белешката за парцелата. Запишете кога е извршено ѓубрењето, која зона колкава количина добила, каква била влагата и дали обработката била рамномерна.
Во текот на никнувањето и презимувањето споредувајте ги зоните, но не носете заклучок од една краткотрајна разлика. Една зона може да никне побавно поради влага или структура, а подоцна да се изедначи; друга може да изгледа добро наесен, но да покаже слабост поради ниска снабденост или плиток корен.
На крајот од сезоната споредете ја применетата доза со приносот и состојбата на почвата. Со две или три години вакви записи, картата станува многу покорисна од општа препорака за целата нива.
- Запишете ја количината по зона и датумот на примена.
- Фотографирајте ги истите точки за полесна споредба.
- Следете никнување, боја, густина и задржување вода.
- Поврзете го конечниот принос со зоната, а не само со целата парцела.
- Обновете ја картата кога ќе се појават нови трајни разлики.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Празните места во јачменот не значат веднаш досејување. Проверете ја длабочината, влагата, коричката, контактот со почвата и состојбата на семето.
Прочитај →
Види ја продавницата →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Есенското ѓубрење е попрецизно кога нивата се гледа како збир од неколку производствени зони, а не како една просечна површина. Поделете ја парцелата според почва, принос, наклон, вода и претходна култура, земете одделни репрезентативни проби и одлуката за фосфор и калиум поврзете ја со анализа и реална цел за принос.
Азотот не го додавајте автоматски наесен. Со проверка на машината, одделно планирање на зоните и бележење на резултатите, секоја следна сезона ќе имате подобра основа за помалку непотребен трошок и порамномерен посев.
