Исплата на субвенции – Исплатата на дел од субвенциите во земјоделството повторно го отвори едно од најчувствителните прашања во македонскиот аграр – хроничното доцнење и неизвесноста околу државната поддршка.
Иако во изминатиот период на сметките на земјоделците беа исплатени околу 30 милиони евра, незадоволството на терен не се намалува. Причината е едноставна – државата и понатаму должи значителна сума, која според проценките изнесува околу 70 милиони евра.
Пред само две недели, земјоделските здруженија алармираа дека за целосно расчистување на обврските се потребни околу 100 милиони евра. Последната исплата делумно го намали долгот, но не ја врати довербата во системот.
Сточарите со рок и закана за протести
Најгласни во реакциите се сточарите, кои поставија јасен ултиматум – исплата на средствата до 20 март или протести.
Дел од нивните барања беа делумно исполнети, со исплата на премијата за млеко за првата половина од 2025 година. Сепак, тие предупредуваат дека ова е само привремено решение.
Нерешени остануваат:
- субвенции за млеко од втората половина на 2025
- основни плаќања по грло
- исплати за јагниња од 2024 година (над 1.000 одгледувачи сè уште чекаат)
Министерството уверува: системот се стабилизира
Од Министерството за земјоделство тврдат дека состојбата постепено се подобрува. Според министерот Цветан Трипуновски, во тек е процес на расчистување на наследените долгови и воспоставување редовен систем на исплати.
Тој посочува дека исплатените 30 милиони евра се доказ за посветеноста на институциите.
Сепак, на терен, земјоделците остануваат скептични.
Нова програма – нов конфликт
Дополнителен проблем претставува Програмата за субвенции за 2026 година, која предвидува околу 100 милиони евра поддршка.
Дел од земјоделските здруженија ја оценуваат како:
- недоволна
- неправедна
- штетна за малите производители
По неуспешната средба со министерот, тие бараат ревизија на мерките и враќање на решенијата од 2025 година.
Според нив, сегашната политика може да доведе до:
намалување на бројот на мали фарми
дополнително слабеење на руралните средини
Нов удар: поскапување на репроматеријалите
Покрај субвенциите, земјоделците се соочуваат и со нов притисок – растот на цените на:
- нафта
- ѓубрива
- пестициди
Ова директно ги зголемува трошоците за производство, што неминовно ќе се одрази и врз цените на храната.
Како дел од мерките, државата обезбеди над 500 милиони денари преку „зелена нафта“, но неизвесноста на глобалните пазари останува сериозен ризик.
Геополитика и зависност од увоз
Дополнителна закана е зависноста од увоз на репроматеријали од Блискиот Исток – регион со зголемени тензии.
Земјоделските организации бараат:
активирање на кризен фонд
навремена поддршка за набавка на ѓубрива
Откуп на јагниња – прв тест за сезоната
Сточарството веќе влегува во клучен период – откупот на јагниња.
Моментално понудената цена е:
околу 260 денари по килограм
Иако засега нема аларм, исходот ќе зависи од пазарот во наредните недели.
Подлабок проблем: демографска и структурна криза
Зад сите тековни проблеми стои подлабока криза:
- недостиг на работна сила
- ниски откупни цени
- иселување од селата
Според земјоделските организации:
дури половина од младите и жените ги напуштаат руралните средини
„Без нова генерација земјоделци, иднината на секторот е неизвесна“, предупредуваат од Федерацијата на фармерите.
Заклучок
Исплатата на субвенциите е само дел од проблемот.
Македонскиот аграр не бара само финансиска помош – туку:
стабилен систем, предвидливост, долгорочна стратегија!
Без тоа, кризата ќе продолжи да се продлабочува.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
