Квалитетот на ѓубривата директно влијае врз приносот, трошоците и здравјето на почвата. Затоа, контролата на тоа што се продава како ѓубриво не е оставена на случајност, туку е регулирана со јасни правила и надлежности.
Но, клучното прашање што го поставуваат многу земјоделци е:
дали системот навистина функционира во пракса?
Државата ја поставува рамката
Контролата на ѓубривата е уредена со закон, кој ги дефинира условите за:
- производство
- увоз и извоз
- пласирање на пазар
- употреба
Според прописите, на пазарот смеат да се најдат само ѓубрива кои имаат соодветен квалитет и не претставуваат ризик за луѓето, животните и животната средина
Кои институции вршат контрола?
Контролата ја спроведуваат неколку клучни институции:
1. Фитосанитарна управа
Оваа институција води евиденција и регистри на:
- производители
- увозници
- видови ѓубрива
Без регистрација и усогласеност со документацијата, ѓубривото не смее да се пласира на пазар.
2. Државен инспекторат за земјоделство
Инспекторатот врши:
- контроли на терен
- проверка на складишта и продажни места
- земање примероци
Ако се утврди неправилност, може да следува забрана за продажба или повлекување од пазар.
3. Фитосанитарни инспектори на граница
При увоз, секоја пратка подлежи на:
- проверка на документација
- физички преглед
- земање примероци
Ако не ги исполнува условите, увозот може да биде забранет.
4. Акредитирани лаборатории
Квалитетот се потврдува преку лабораториски анализи, каде се проверува дали составот одговара на декларацијата
Декларацијата – прва линија на контрола
Секое ѓубриво мора да има јасна декларација, која служи како основа за проверка.
Во неа се наведени:
- хранливи елементи
- состав
- начин на употреба
- услови за складирање
Ако податоците не се точни, одговорноста паѓа на производителот или увозникот.
Контрола при продажба
Правните лица кои продаваат ѓубрива мора да:
- имаат соодветни услови за складирање
- не го менуваат составот на производот
- обезбедат правилно ракување
Особено внимание се обрнува на продажба во ринфузна состојба, каде мора да постои документација за составот.
Што ако се открие неправилност?
Ако контролата утврди дека ѓубривото не е во согласност со прописите, можни се:
- забрана за продажба
- враќање на пратката (при увоз)
- повлекување од пазар
- дополнителни анализи (суперанализа)
Во одредени случаи, одговорните субјекти ги сносат и трошоците за испитување.
Прашањето на доверба
Иако системот на контрола е јасно поставен, во пракса најчесто се поставува прашањето:
дали сите производи на пазарот се навистина проверени и колку често се вршат контролите?
Ова особено важи за ринфузните ѓубрива и производите без јасно потекло.
Што треба да направи земјоделецот?
За да се заштити, секој земјоделец треба:
- да купува од проверени продавачи
- да бара декларација
- да не користи сомнителни производи
- да пријави неправилност
Заклучок
Контролата на ѓубривата кај нас е законски уредена и вклучува повеќе институции, но нејзината ефикасност во пракса зависи од редовноста на инспекциите и од свесноста на сите учесници во синџирот.
На крајот, најсилна заштита останува информираниот земјоделец.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
