Најчести грешки при одгледување домат – Доматот (Solanum lycopersicum L.) е една од најисплатливите, но и најчувствителните култури во Македонија. Без разлика дали се одгледува на отворено или во пластеник, малите грешки можат да доведат до сериозни загуби.
Во пракса, најголемиот проблем не е временската состојба – туку неправилната агротехника.
Во продолжение, стручно и детално се анализирани најчестите грешки кои директно влијаат на приносот, квалитетот и заработката.
1. Неправилен избор на сорта или хибрид
Една од најкритичните одлуки.
Најчести грешки:
- Сеење сорти без отпорност на болести
- Неприлагоден избор за отворено или пластеник
- Немање пазарна стратегија
Препорака:
- За пластеници: индетерминантни F1 хибриди
- За отворено: детерминантни сорти со стабилен принос
- Да се користат сертифицирани семиња со отпорност (VFN, ToBRFV)
2. Неправилна подготовка на почвата
Доматот бара добро структурирана и плодна почва.
Грешки:
- Нема анализа на почва
- pH вредност надвор од оптимум (6.0–6.8)
- Слаба аерација и збиеност
Препорака:
- Анализа пред садење
- Длабока обработка (30–40 cm)
- Внесување органско ѓубриво (20–40 t/ha)
3. Лош квалитет на расад
Расадот е основа на целото производство.
Грешки:
- Прераснат расад
- Пресадување во ладна почва
- Недоволно зацврстување
Препорака:
- 45–60 дена стар расад
- Почва минимум 14°C
- Добро развиен корен и 5–7 листа
4. Неправилно наводнување
Една од најскапите грешки.
Грешки:
- Прекумерно полевање → болести
- Недостаток на вода → опаѓање на цвет
- Нерамномерно наводнување → пукање
Препорака:
- Систем „капка по капка“
- Влажност: 70–80% од ППВ
- Редовно и контролирано полевање
5. Неправилна прихрана
Доматот бара прецизна исхрана.
Грешки:
- Премногу азот → многу лист, мал плод
- Недостаток на калциум → гниење на врв
- Лош NPK баланс
Препорачан однос на прихрана:
| Фаза | N | P | K |
|---|---|---|---|
| Вегетативна | 1 | 0.5 | 1 |
| Цветање/плодење | 1 | 0.7 | 1.5 |
Задолжително додавање: калциум, магнезиум и бор
6. Неправилна резидба и формирање (пластеници)
Грешки:
- Нередовно отстранување на заперци
- Преголема густина
- Лоша проветреност
Препорака:
- Отстранување на заперци на 5–7 дена
- Одржување на 1–2 стебла
- Отстранување стари листови
7. Лоша заштита од болести и штетници
Најголеми загуби доаѓаат од тука.
Најчести проблеми:
- Пламеница (Phytophthora infestans)
- Алтернарија (Alternaria solani)
- Доматен минирач (Tuta absoluta)
- Бела мушичка
Грешки:
- Касно прскање
- Исти препарати постојано
- Нема превенција
Препорака:
- Интегрирана заштита (IPM)
- Ротација на активни материи
- Редовен мониторинг
8. Непочитување на плодоред
Грешки:
- Садење домат на иста парцела секоја година
- Зголемување на почвени болести
Препорака:
- Ротација минимум 3 години
- Да не се сади после: компир, пипер, модар патлиџан
9. Лоша микроклима во пластеници
Грешки:
- Висока влажност → болести
- Висока температура → стерилен полен
- Нема проветрување
Оптимални услови:
- Температура: 22–26°C
- Влажност: 60–70%
10. Неправилна берба
Грешки:
- Прерано берење
- Предоцна берење
Препорака:
- Берба во технолошка зрелост
- На секои 2–3 дена
- Внимателно ракување
Заклучок
Најголемата грешка е што многу производители работат „по навика“, а не по струка.
Со правилна агротехника, приносот може да достигне:
- Отворено производство: 50–80 t/ha
- Пластеник: 80–120+ t/ha
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
