Добро набраниот род може лесно да се изгуби во визбата. Гниење, ’ртење, венеење и смрзнување одземаат дел од јаболката и компирите уште пред Нова година. Правилното чување јаболка и компири не бара скапа опрема, туку точна температура, влага и редовна проверка.
Ги даваме вредностите за двете култури и најчестите грешки што ги прават загубите.
- Јаболка: 0–4 °C и висока влага (90–95%). Компири за јадење: 4–6 °C, влага 85–95%, во темно.
- Јаболката и компирите не стојат заедно – етиленот од јаболката го поттикнува ’ртењето на компирите.
- Проверка на секои 10–15 дена и веднаш отстранување на гнилите плодови.
Чување јаболка: што бараат плодовите?
- Температура 0–4 °C. Колку е потопло, толку побрзо зреат и омекнуваат.
- Висока влага (90–95%). Во сува визба плодовите се збрчкуваат и губат тежина.
- Само здрави плодови, берени внимателно, со дршка, без удари.
- Плитки гајби, по можност во еден-два реда, за да не се притискаат.
Сортите не се чуваат подеднакво. Зимските сорти траат најдолго, а летните и раните есенски сорти треба да се потрошат побрзо.
Компири: температура, темнина и влага
- Компир за јадење: 4–6 °C. Под 4 °C скробот се претвора во шеќер и компирот станува сладникав и потемнува при пржење.
- Компир за семе: 2–4 °C, за да не ’рти рано.
- Темнина. На светлина клубените позеленуваат – зелените делови не се јадат.
- Влага 85–95%, но без капки вода и кондензација.
- Без миење пред чување – влажната кора гние.
Зошто јаболката и компирите не смеат заедно?
Јаболката испуштаат етилен – гас што го забрзува зреењето. Компирите покрај јаболка побрзо ’ртат, а и јаболката можат да примат мирис на земја. Ако имате една визба, ставете ги во различни агли, што подалеку, или во посебни преградени делови.
| Јаболка | Компир за јадење | |
|---|---|---|
| Температура | 0–4 °C | 4–6 °C |
| Влага | 90–95% | 85–95% |
| Светлина | не пречи многу | само темно |
| Најголема опасност | гниење, венеење | ’ртење, позеленување, гниење |
Најчестите загуби и како да ги спречите
- Гниење – еден гнил плод заразува цела гајба. Проверувајте на 10–15 дена.
- ’Ртење на компирот – превисока температура или јаболка во близина.
- Венеење на јаболката – премногу сува визба. Помага сад со вода или влажен песок на подот.
- Смрзнување – во студени ноќи покријте ги гајбите со јута или стари ќебиња; не ставајте ги покрај ѕид што мрзне.
- Глувци – затворени отвори и редовна контрола.
Заклучок: ладно, влажно, темно – и одвоено
Чување јаболка и компири до пролет е можно и во обична визба: јаболката на 0–4 °C со висока влага, компирот на 4–6 °C во темно, а двете култури одвоени. Сортирајте пред чување, проверувајте редовно и отстранувајте го секој гнил плод. Така загубите остануваат мали, а зимницата трае до пролет.
Најчесто поставувани прашања
На која температура се чуваат јаболката?+−
На која температура се чуваат компирите?+−
Зошто компирот станува сладок?+−
Смеат ли јаболка и компири заедно?+−
Зошто компирите позеленуваат?+−
Треба ли компирите да се мијат пред чување?+−
Колку често да се проверува визбата?+−
Како да ја зголемам влагата во визбата?+−
