Секоја есен истото прашање: колку сено и концентрат ќе треба до пролет? Ако залихата заврши во февруари, сеното се купува најскапо, а животните губат кондиција и млеко.
Ги даваме ориентационите дневни количини за крава, овца и коза и едноставна пресметка за целата зима. Точниот оброк зависи од тежината, производството и квалитетот на храната, па бројките користете ги како појдовна точка.
- Зимскиот период во поголемиот дел од Македонија трае околу 150 дена (ноември–март), а во планинските краишта и подолго.
- Ориентационо: крава 10–15 кг сено дневно, овца 1,5–2 кг, коза околу 2 кг, плус концентрат според производството.
- На пресметката секогаш додајте 10–15% резерва за загуби и подолга зима.
Колку сено и концентрат дневно по грло?
| Грло | Сено дневно | Концентрат дневно | Напомена |
|---|---|---|---|
| Крава (околу 600 кг) | 10–15 кг | според млекото | ако има силажа, сеното се намалува |
| Овца (околу 60 кг) | 1,5–2 кг | 0,2–0,5 кг | повеќе кај бремени и доилки |
| Коза (околу 50–60 кг) | околу 2 кг | 0,3–0,5 кг | повеќе кај млечни кози |
Кај кравите молзници концентратот се дава според млекото: основниот оброк од сено (и силажа) ги покрива потребите за одржување и дел од млекото, а за повеќе млеко се додава концентрат. Колку точно – зависи од квалитетот на сеното и составот на концентратот.
Колку сено ви треба за цела зима? Пресметка
Пресметката е едноставна: дневна количина × број на денови × број на грла, плус резерва.
| Грло | Сено за 150 дена | Со 15% резерва |
|---|---|---|
| 1 крава (12 кг/ден) | 1.800 кг | околу 2.070 кг |
| 1 овца (1,8 кг/ден) | 270 кг | околу 310 кг |
| 1 коза (2 кг/ден) | 300 кг | околу 345 кг |
Пример: стадо од 50 овци бара околу 13,5 тони сено за 150 дена, или околу 15,5 тони со резерва.
Квалитетот е важен колку и количината
- Мувлосано и прашливо сено не се дава – може да предизвика болести и абортуси.
- Сено косено доцна има помалку хранливи материи, па животните јадат повеќе, а даваат помалку.
- Детелинско и луцеркино сено е побогато со протеини, па може да се намали концентратот.
- Загубите при хранење (газење, расфрлање) се намалуваат со добри јасли и мрежи.
Најчести грешки во зимската исхрана
- Пресметка „на око“ – залихата завршува кога сеното е најскапо.
- Нагли промени на оброкот – преминот на нова храна нека трае 7–10 дена.
- Замрзната вода – без доволно вода животните јадат помалку.
- Премногу концентрат одеднаш – ризик од ацидоза и надуеност.
- Заборавени минерали и сол – ставете лизалица и минерален додаток.
Заклучок: пресметајте сега, не во февруари
За да знаете колку сено ви треба, помножете ја дневната количина по грло со бројот на зимски денови и грла и додајте 10–15% резерва. Ориентационо: крава 10–15 кг, овца 1,5–2 кг и коза околу 2 кг сено дневно, плус концентрат според производството. Пресметајте сега, додека сеното може да се купи по пониска цена.























