Овци и кози во влажна есен: превенција од проблеми со копитата

Копитата често се првото место каде што се гледа последицата од влажна и каллива средина. Животното можеби на почетокот само заостанува зад стадото или пократко се потпира на една нога, но таквата промена не треба да се занемари.

Долготрајното стоење во вода и кал ја омекнува кожата меѓу папците, ја оштетува заштитната бариера и создава услови за бактериски воспаленија. Ризикот е поголем околу поилата, хранилките, влезовите во објектот и на местата каде што се задржува вода.

Најдобрата заштита е навремена рутина: преглед на целото стадо, чиста и сува подлога, умерено потстрижување само кај здрави копита и изолација на животните со сомнителни промени. При оток, гној, силен мирис или одвојување на роговината, потребен е овластен ветеринар.

Зошто влагата го зголемува ризикот за копитата

Калта и водата ја омекнуваат кожата меѓу папците и ја прават поподложна на ситни оштетувања. Во таква средина нечистотиите полесно се задржуваат, а бактериите можат полесно да навлезат во оштетеното ткиво.

Постојаната влажност не е единствениот проблем. Пренатрупан објект, лошо одведување на водата и влажна постелнина го продолжуваат контактот на копитата со нечиста подлога. Затоа превенцијата треба да се насочи и кон условите во објектот, а не само кон самото копито.

• Проверете каде се собира вода по дожд или миење.
• Посветете посебно внимание на просторот околу поилата и хранилките.
• Отстранете ја влажната постелнина и дополнете со сува материја.
• Намалете ја пренатрупаноста каде што животните долго стојат во место.

Направете систематски преглед пред дождовите

Пред да започнат долготрајните есенски врнежи, прегледајте го секое животно, а не само оние што веќе куцаат. Набљудувајте го стадото при движење и потоа проверете ги копитата на животните што заостануваат, се движат внимателно или одбиваат да одат.

При прегледот отстранете ја калта колку што е потребно за да се види кожата меѓу папците и копитната роговина. Не употребувајте сила и не сечете длабоко за да ја „отворите“ промената. Целта е да се забележи проблемот, а не да се предизвика нова повреда.

• Куцање или нерамномерно потпирање на нозете.
• Одбивање да се движи или заостанување зад групата.
• Црвенило, оток, рана или крвавење меѓу папците.
• Непријатен мирис, гној или влажна распадната промена.
• Одвојување на роговината од петицата или ѓонот.

Чистење и потстрижување без дополнително оштетување

Кај здраво животно може внимателно да се отстрани наталожената кал и прекумерно израснатата роговина. Потстрижувањето треба да биде умерено и насочено кон исправување на претераниот раст, а не кон агресивно обликување на копитото.

Ако има мирис, гној, оток, крвавење, силна болка или одвојување на копитната капсула, не продолжувајте со сечење на сомнителното место. Прекумерното потстрижување може да го оштети живото ткиво, да предизвика крвавење и да го забави заздравувањето. Таквиот случај треба да го процени ветеринар.

Алатот исчистете го меѓу животните, особено ако се потстрижуваат повеќе грла. Практично е прво да се работи со животните без видливи промени, а сомнителните и болните да останат за крај.

• Исчистете ја калта внимателно, без грубо копање во ткивото.
• Потстрижувајте само копита со прекумерен раст и без знаци на инфекција.
• Исчистете ги ножиците или клештите меѓу животните.
• Не користете ист валкан алат прво на болно, а потоа на здраво животно.

Куцањето е сигнал за одделување и проверка

Животно што куца треба веднаш да се оддели од стадото или групата кози и да се смести на сува, чиста подлога. Не чекајте промената да стане изразена. Кај заразни заболувања на копитата, ширењето може да започне пред сите знаци да бидат очигледни.

Изолираното животно набљудувајте го одделно, со сопствена чиста површина за одмор. Ако куцаат повеќе животни, ако има оток, гној, силна болка, температура, губење кондиција или непријатен мирис, ветеринарот треба да биде повикан без одложување.

Евиденцијата помага да се открие дали проблемот се повторува. Запишете ја ознаката на животното, датумот, погодената нога, забележаните промени и мерките што ги презел ветеринарот.

• Одделете го животното од групата веднаш по забележано куцање.
• Обезбедете сува подлога и намалете го движењето колку што е разумно.
• Следете дали се појавуваат нови случаи во стадото.
• Запишете ги промените и ветеринарните интервенции.

Сув објект и подобар распоред на движењето

Најмногу влага обично има таму каде што животните чекаат: пред поилата, покрај хранилките и на влезот во шталата. Со поправка на местата каде што се задржува вода и со почесто дополнување на сува постелнина, се скратува времето во кое копитата се изложени на кал.

Проверете дали водата од покривот или од околниот терен се слева кон објектот. Ако одводнувањето не е добро, дури и чистата постелнина брзо ќе се навлажни. Влезовите и премините треба да овозможат животните да не газат постојано во длабока кал.

Добрата хигиена не значи само еднократно чистење. Во дождлив период потребни се почести проверки на влажните точки и навремено отстранување на наталожената нечистотија.

• Поправете ги местата со задржување вода.
• Поставете и одржувајте сува постелнина.
• Проверете ги одводите околу објектот.
• Одржувајте простор околу поилата и хранилките што полесно се суши.
• Избегнувајте долготрајно стоење на животните во кал.

Не лекувајте на своја рака

Антибиотици, формалин, бакарен сулфат и други раствори не треба да се применуваат без проценка од овластен ветеринар. Причината за куцањето може да биде различна, а изборот на третман зависи од промените, тежината на случајот, видот на животното и препаратот што е соодветен и одобрен за употреба.

Несоодветниот третман може да ја прикрие болеста, да го оштети ткивото или да придонесе за антимикробна отпорност. Особено е ризично да се користат концентрирани раствори или да се комбинираат различни средства според совет од нестручно лице.

До прегледот, најбезбедни мерки се одделување на животното, чиста и сува подлога и спречување на дополнително загадување. За секоја терапија и понатамошна нега следете ги упатствата на ветеринарот.

• Не давајте антибиотици без ветеринарна проценка.
• Не применувајте формалин или бакарен сулфат по сопствена одлука.
• Не користете агресивни раствори на отворена или крвава промена.
• Не одложувајте преглед ако се појават гној, мирис или одвојување на роговината.

Карантин за секое ново грло

Новите овци и кози не треба веднаш да се мешаат со постојното стадо. Практична биосигурносна мерка е одделување најмалку 30 дена, со посебни хранилки, поилки и опрема. Времетраењето и потребните прегледи усогласете ги со ветеринарот.

Копитата прегледајте ги додека животното е во карантин, а не откако ќе влезе меѓу останатите. Животно што изгледа здраво може да има стара деформација, скриен простор под роговината или рана инфекција.

Не купувајте животни со активно куцање или од стадо со непознат здравствен статус без претходна ветеринарна проценка. Карантинот е корисен само ако навистина се користи одделна опрема и ако прегледот не се сведува на кратко набљудување од далечина.

• Сместете ги новите грла во одделен простор.
• Користете посебни поилки, хранилки и алат.
• Следете го одењето, апетитот и изгледот на копитата.
• Побарајте ветеринарен преглед пред мешање со стадото.
• Не внесувајте животно со активно куцање без проценка.

План за подготовка пред влажната сезона

Подготовката може да се направи во еден организиран преглед, но резултатот зависи од тоа дали мерките ќе продолжат и по првите дождови. Поделете ја работата на контрола на животните, уредување на просторот и план за реакција при појава на куцање.

Пред почетокот на долготрајната влага договорете превентивна контрола со овластен ветеринар, особено ако во стадото веќе имало повторливи случаи. Раната проценка е покорисна од чекање проблемот да се прошири на повеќе животни.

• Прегледајте ги сите овци и кози при движење и стоење.
• Исчистете ги копитата од кал и нечистотии.
• Потстрижете само здрави копита со прекумерен раст.
• Исчистете и исушете ги критичните места во објектот.
• Одделете ги животните со сомнителни промени.
• Подгответе посебен простор за карантин.
• Водете кратка евиденција за куцањето и прегледите.

Заклучок

Пред влажната есен проверете го секое животно, а не само оние што веќе куцаат. Сувата подлога, чистиот алат, умереното потстрижување и брзото одделување на сомнителните грла се мерки што можат да спречат малата промена да стане проблем за целото стадо.

При оток, гној, непријатен мирис, силна болка, температура, одвојување на копитото или повеќе животни со куцање, не експериментирајте со препарати. Повикајте овластен ветеринар и следете ја состојбата додека животното е на суво и одделно.

Најчесто поставувани прашања