Пластеникот пред зимата: исчистете ги олуците и одводите пред дождот да направи штета

Во Македонија пластениците се поставени на различни терени: од рамни ниски парцели каде водата се задржува, до наклонети ниви каде поројот ја носи почвата кон конструкцијата. Затоа чистењето на олуците не е само работа на покривот. Треба да се провери целата патека по која водата се движи од фолијата до безбедно место.

Лисјата, растителните остатоци, калта и ситниот материјал лесно го затнуваат олукот и одводната цевка. Кога водата ќе прелее преку работ, може да ја поткопа основата, да навлезе во пластеникот, да создаде кал на влезот или да се задржи покрај корените на растенијата.

Проверката се прави пред почестите есенски врнежи, но и по силен дожд треба да се види каде навистина истекува водата. Целта не е водата само да се тргне од покривот, туку да се одведе без да направи нов проблем на друга страна од парцелата.

Почнете со целата траса на водата

Пред да се качите на конструкцијата, застанете околу пластеникот и погледнете го теренот. Побарајте вдлабнатини, темни влажни места, насобрана кал, откриени корени и траги од истекување по фолијата или покрај страничните профили.

Кај пластеник на наклонет терен, водата може да доаѓа и од повисокиот дел на парцелата, а не само од покривот. Кај ниска парцела, проблемот често е бавниот истек и враќањето на водата кон конструкцијата. Овие две ситуации бараат различен пристап.

Направете едноставна скица со стрелки: од каде доаѓа водата, каде се собира и каде треба да заминува. Така полесно ќе се види дали одводната цевка завршува на безбедно место или само ја префрла водата до темелот.

• Проверете ја страната кон која природно се слева теренот.
• Побарајте места каде водата стои по дожд.
• Проверете дали одводите се насочени подалеку од влезот и темелите.
• Разгледајте дали соседна парцела или патека ја насочува водата кон пластеникот.

Олукот мора да собира, а не да прелива

Во олукот најчесто се собираат лисја, суви стебла, прашина и кал. Отстранете ги рачно или со пластична алатка, без да ја пробиете или деформирате пластиката и без силно притискање врз носечките делови.

Проверете дали олукот има пад кон одводната цевка. Ако водата стои во делови од олукот, таму ќе се таложи нечистотија и при следниот дожд побрзо ќе дојде до прелевање. Олукот што се одвоил од конструкцијата или се навалил треба да се намести пред чистењето да заврши.

На споевите побарајте траги од истекување, зелени наслаги, влажни линии и разлабавени прицврстувања. Мала пукнатина или отворен спој може да истура вода директно покрај столб или на местото каде што почвата е веќе разлабавена.

• Исчистете го целиот тек, не само видливото затнување кај цевката.
• Проверете ги споевите и прицврстувачите.
• Отстранете гранки и остатоци што се потпираат врз олукот.
• Не користете остри метални предмети врз фолијата и пластичните делови.

Одводните цевки проверете ги од двата краја

Одводната цевка може да изгледа празна на горниот крај, а да биде запушена кај долниот излез. Проверете го влезот во цевката, нејзините свиоци и местото каде што завршува. Ако водата излегува бавно или се враќа назад, пречката може да биде подлабоко во системот.

Капак, мрежа или заштита на влезот може да спречи крупни остатоци, но и самата заштита мора да се чисти. Прегуста мрежа брзо се затнува со кал и лисја, а премногу отворен влез пропушта материјал што се насобира во цевката.

Долниот крај не треба да завршува веднаш до столб, врата или плиток ров покрај темелот. Ако цевката ја испушта водата на наклон, излезот треба да биде стабилен за да не се создаде бразда што ќе ја носи почвата назад кон пластеникот.

• Проверете дали водата тече низ целата цевка.
• Исчистете ја заштитната мрежа или решетка.
• Проверете дали цевката е свиткана, притисната или извадена од спојот.
• Осигурете го излезот од подривање и ерозија.

Што да направите на ниска парцела

На ниско место проблемот не се решава само со подолга одводна цевка. Ако околниот терен е заситен со вода, новиот излез повторно ќе се наполни. Потребна е јасна патека до пониско, безбедно место или до постоечки одводен канал, без да се поплави соседната површина.

Проверете дали водата од повеќе страни се собира покрај пластеникот. Во таков случај може да помогне плиток прекин на дотекот од повисоката страна, направен така што водата ќе се насочи покрај, а не низ пластеникот. Димензијата и изведбата зависат од наклонот, почвата и количината вода.

Не создавајте затворена бариера која ќе ја задржи водата околу корените. Одводниот канал треба да има прооден излез и да се проверува по врнежи, особено ако во него паѓаат лисја или се таложи ситна почва.

• Одделете ја водата од повисокиот терен од водата што паѓа од покривот.
• Не затворајте природен или постоечки одводен правец.
• Проверете дали излезот останува прооден по врнежи.
• Следете колку долго водата стои покрај пластеникот.

Наклонет терен: спречете ја ерозијата

На наклонета парцела силниот истек може да го измие површинскиот слој, да открие корени и да натрупа кал пред вратата. Проблемот се зголемува ако одводната цевка истура вода на гола, незаштитена почва.

Излезот може да се стабилизира со материјал што ја успорува водата, како цврсто поставени камења или друг соодветен пропустлив материјал. Не оставајте лабави предмети што водата може да ги повлече кон конструкцијата или кон пристапната патека.

Ако се појават бразди, поправете ги кога почвата е погодна за работа, а не со газење по премногу влажна почва. Набивањето создава нов слој низ кој водата потешко се впива и може да ја насочи уште побрзо кон кореновиот простор.

• Насочете го излезот по стабилна линија на истекување.
• Заштитете ја голата почва од директен удар на вода.
• Пополнете ги малите ерозивни бразди со соодветен материјал.
• Оставете пристап за повторна контрола и чистење.

Местата каде водата се задржува покрај коренот

Внатрешноста на пластеникот може да биде сува, а кореновиот простор сепак да биде премногу влажен. Тоа се случува кога надворешната вода се собира покрај страничната фолија, влегува низ отворот или се движи под површината.

Погледнете ги рабовите на леите, ниските патеки и местата под олукот. Ако има кал, зеленикава наслага, непријатен мирис или долго влажна почва, прво решете го дотекот на водата. Самото додавање сува почва одозгора не го отстранува изворот.

Пазете од претерано наводнување во обид да се надомести нерамномерната влага. Во пластеникот коренот треба да се следи според состојбата на почвата и растението, а не само според тоа дали површината изгледа сува.

• Проверете ги рабовите на леите и патеките.
• Оддалечете ја надворешната вода од страничните отвори.
• Не покривајте кал со сува почва без да го решите дотекот.
• Следете дали влажното место се шири по дожд.

Безбедна проверка на покривот и конструкцијата

Чистењето на олукот бара внимателно движење. Не се потпирајте на фолијата и не газете по покривот. Користете стабилна скала поставена на рамна подлога, а кај високи или тешко достапни делови подобро е работата да ја извршат две лица со соодветна опрема.

Додека сте на земја, разгледајте дали профилите се искривени, дали има олабавени споеви и дали олукот ја оптоварува конструкцијата. Насобраната вода е дополнителна тежина и може да го зголеми напрегањето на слабите точки.

Проверете и дали гранки од блиски дрвја допираат до покривот. Тие можат да внесат лисја во олукот, да ја оштетат фолијата при ветер или да го попречат истекувањето.

• Работете на суво и стабилно тло.
• Не газете по фолијата.
• Користете помош при работа на височина.
• Отстранете ги гранките што паѓаат врз покривот.
• Поправките на носечката конструкција не ги одложувајте за по првиот силен дожд.

Завршна есенска чек-листа

По чистењето пуштете умерено количество вода на највисоката точка на олукот и следете ја целата траса. Така ќе се види дали има прелевање, бавно истекување, отворен спој или враќање на водата кон конструкцијата.

Запишете ги местата што треба да се поправат и повторно погледнете ги по првиот посилен дожд. На ниски и наклонети терени една проверка не е доволна, бидејќи различна количина вода покажува различно однесување на почвата.

• Олукот е чист и има прооден пад.
• Одводната цевка е проодна од влез до излез.
• Излезот е оддалечен од темелот и кореновиот простор.
• Нема нови бразди или кал пред вратите.
• Водата не се враќа кон пластеникот.
• Проблематичните места се запишани за повторна контрола.

Заклучок

Пред зимата проверете ја целата патека на водата, од највисокиот дел на покривот до местото каде што истекува на парцелата. Чист олук без проодна и стабилна одводна траса не го решава проблемот.

На ниска парцела спречете задржување, а на наклонет терен успорете ја ерозијата. Со редовно следење по дожд ќе навреме ќе ги забележите прелевањето, калта и влагата покрај коренот, пред да прераснат во поголема штета.

Најчесто поставувани прашања