Собирање билки: календар за 70 билки, плодови и лишаи

Собирање билки е традиција во секое македонско село – од липата и камилицата за чај, до шипката, капината и мечкиниот лук. За многу семејства тоа е и дополнителен приход преку откупувачите. Но секоја билка си има време: цветот се бере кога цвета, коренот наесен и напролет, а плодот кога ќе созрее. Ако се собира надвор од времето, билката нема лековита вредност, а растението може да не се обнови.

Во продолжение е целосниот календар за 70 видови билки, шумски плодови и лишаи, според календарот на Секторот за користење на други шумски производи и заштита на животната средина – со месеците за собирање, деловите што се берат и правилата што мора да ги почитува секој собирач.

Што се бере сега, во ноември?

Ноември е месец за корени, лишаи и последните зимски плодови. Ова е списокот на видовите што според календарот смеат да се собираат овој месец:

• Чичок – лист, корен (октомври – јули)
• Кисел трн – плод, корен (септември – февруари)
• Вилино сито – корен (октомври – март)
• Грмотрн, зајачки трн – корен (октомври – март)
• Сладок папрат – корен (октомври – март)
• Чуен – корен (октомври – март)
• Перуника – корен (октомври – март)
• Бела имела – цела билка, лист (ноември – март) ☠️
• Исландски лишај – цела билка (февруари – ноември)
• Боров лишај – цела билка (февруари – ноември)
• Дабов лишај – цела билка (февруари – ноември)
• Буков лишај – цела билка (февруари – ноември)

Календар за собирање билки: 70 видови по месеци

Изберете месец за да ги видите само видовите што тогаш се собираат. Зелените полиња го покажуваат периодот за собирање. Ознаката ☠️ значи отровно растение, а ⚠️ – растение што се користи само со стручен совет.

Колку смее да се собере? Правилото за процентите

Календарот за секој дел од растението определува и колкав дел смее да се собере. Остатокот мора да остане на местото, за билката да се обнови и следната година да има што да се бере.

Најстрого е правилото за коренот – само 20%. Кога ќе се ископа коренот, растението умира, па на едно место смее да се земе само мал дел. Кај листот се зема половина, за да може растението да продолжи да расте. Кај кората (крушина, бела врба) се собира само од исечени гранки, а не со лупење на живото стебло.

Правила при собирање билки

1. 1Само нож, ножици, специјални чешли или гребла. Алатот не смее да ги оштетува стеблата на билките, грмушките и дрвјата.
2. 2Забрането е корнење, косење, кршење гранки и лупење кора. Ова важи и за билките и за печурките.
3. 3Чиста амбалажа. Нови и чисти вреќи, картонски кутии и кошници – никогаш амбалажа од ѓубриво, пестициди или храна за добиток.
4. 4За некои видови е задолжително присуство на стручно лице или контролна служба на субјектот што стопанисува со шумските производи во регионот.
5. 5Не берете покрај патишта, полиња што се прскаат и депонии. Билките ги собираат штетните материи.
6. 6Берете по сув ден, откако ќе се исуши росата. Влажните билки мувлосуваат при сушење.
7. 7Сушете во сенка, на проветрено место – директното сонце ги уништува лековитите материи и бојата.

Отровни растенија во календарот – собирање само за индустријата

Во календарот се наоѓаат и растенија што се собираат за фармацевтската индустрија, но се отровни. Тие не се за чај и не се за домашна употреба. Ако не сте сигурни што берете – не берете.

Со ознака ⚠️ во табелата се означени и крушина, лопух, подбел и вратика. Тие содржат материи што можат да бидат штетни при подолга или погрешна употреба. Свежата кора од крушина, на пример, мора да одлежи најмалку една година пред да се користи. Овие растенија се користат само по совет од фармацевт или лекар.

Заклучок: собирање билки со мерка

Македонските планини се меѓу најбогатите со лековити билки во Европа, а собирањето билки може да биде и здраво хоби и сериозен приход. Следете го календарот, берете со нож и ножици, оставете доволно за обнова и не собирајте ништо што не го познавате. Така ќе има билки и за следните генерации.

🛒 Од Земјоделие шопВиди ја продавницата →

Семиња и саднициОдгледајте си билки и во својата градина.Погледни →

Обувки и работна облекаЦврсти чизми за ливади, шума и планина.Погледни →

Машини и алатиАлат за двор, градина и шума.Погледни →

МеханизацијаТрактори и земјоделска механизација.Погледни →