Сомнително заболување кај добитокот: четири чекори пред ветеринарот

Сомнително заболување кај добитокот не значи дека животното има потврдена заразна болест. Слични знаци можат да се појават поради различни причини, па проценката и одлуката за лекување мора да ги донесе ветеринарната служба.

Најголема штета може да настане ако животното се преместува од една во друга штала, се носи на пазар, се меша со друга група или се започне терапија без стручен совет. Првите постапки на фармерот треба да го намалат ризикот од ширење и да му дадат на ветеринарот точни информации.

Протоколот подолу е применлив за говеда, овци, кози и свињи, со прилагодување на условите во секое стопанство. Кај живината и другите видови исто така важат основните принципи: одвојување, ограничено движење, бележење и брзо известување.

НАЈВАЖНОТО

• Одвојте го сомнителното животно.
• Ограничете го движењето на стадото.
• Запишете што сте забележале.

1. Издвојте го сомнителното животно

Одвојте го сомнителното животно. Ако забележите необично однесување, нагло губење интерес за храна или вода, отежнато движење, исцедок, пролив, повраќање, кашлање, промени во дишењето или повеќе болни животни, прво спречете директен контакт со здравите грла.

Издвојувањето треба да биде во чист и безбеден простор, со посебна поилка и хранилка ако тоа е можно. Не го туркајте животното на сила и не го пренесувајте низ местата каде што поминува целото стадо, особено ако е слабо, лежи или тешко дише.

Ако немате посебна просторија, направете привремена преграда во шталата и поставете ја сомнителната единка на крајот од групата. За неа користете посебни кофи, јажиња и прибор, а чистењето на тој простор оставете го по делот со здравите животни.

• Не мешајте го сомнителното животно со нови или млади грла.
• Обезбедете суво место, вода и доволно простор за да не се повреди.
• Не употребувајте ист прибор за хранење и чистење без претходно миење.
• Не колете, продавајте или подарувајте животно со нејасни знаци без совет од ветеринар.

2. Запрете го непотребното движење на добитокот

Ограничете го движењето на стадото. До разговорот со ветеринарот избегнувајте преместување на животните меѓу објекти, заедничко пасење со друго стадо, транспорт, продажба и собирање на повеќе грла на едно место.

Не дозволувајте посетители, трговци или превозници да влегуваат во просторот без потреба. Ако некој мора да влезе, користете чисти обувки и облека за работа во шталата и избегнувајте преминување од сомнителниот кон здравиот дел без хигиена.

Доколку животното веќе било донесено од друго место или имало контакт со други стада, запишете каде се движело и со кои грла било во допир. Не преземајте сами одлука за враќање или преместување; таквата проценка ја дава ветеринарната служба.

• Привремено стопирајте ги пазарењето и испораката на животни од погодената група.
• Одделете ги лицата што се грижат за сомнителното животно од оние што работат со здравите грла, ако има доволно работници.
• Не користете заеднички транспортни гајби, приколки и опрема без темелно чистење.
• Следете ги упатствата добиени од ветеринарот за понатамошно движење.

3. Запишете ги промените пред да се изгубат деталите

Запишете што сте забележале. Кратките и точни белешки му помагаат на ветеринарот да ја процени состојбата, особено ако знаците се менуваат додека чекате преглед.

Наведете кога првпат сте ја забележале промената, кое животно е засегнато, од која група потекнува и дали во последните денови имало нови животни, промена на храна, транспорт, контакт со туѓо стадо или промена во условите во шталата.

Мерете температура само ако тоа можете да го направите безбедно и со соодветен термометар. Запишете ја измерената вредност и времето на мерење, но не ја користете самостојно за поставување дијагноза. Ако животното е агресивно, премногу слабо или тешко дише, не ризикувајте повреда заради мерење.

Фотографија или кратка снимка може да биде корисна за ветеринарот, но само ако може да се направи без дополнително вознемирување на животното. Не објавувајте препознатливи податоци за стопанството како замена за официјално известување.

• Запишете број или ознака на животното.
• Опишете го апетитот, внесот на вода и движењето.
• Наведете дали има исцедок, кашлање, пролив, повраќање, промени на кожата или оток.
• Запишете дали има уште животни со слични промени.
• Подгответе податоци за неодамнешни набавки, транспорт и промени во исхраната.

4. Известете го ветеринарот без одложување

Јавете се кај матичниот ветеринар или кај надлежната ветеринарна служба и кажете дека имате сомнителен случај. Во разговорот јасно користете го зборот „сомнително“ и опишете ги забележаните знаци без да наведувате сопствена дијагноза.

Подгответе ја ознаката на животното, бројот на засегнати грла, времето на појава, промените во апетитот и однесувањето, податокот за температура ако е безбедно измерена и информација за неодамнешно внесување или движење на животни.

Ако не можете да го добиете матичниот ветеринар, побарајте упатство од надлежната ветеринарна служба или Агенцијата за храна и ветеринарство. Пријавувањето не треба да се одложува за да се соберат совршени податоци; прво јавете се, а дополнителните информации испратете ги според добиеното упатство.

1. Кажете каде се наоѓа стопанството и како најлесно се пристапува до него.
2. Наведете кој вид и колку животни се засегнати.
3. Кажете дали има угинато животно или животно во тешка состојба.
4. Прашајте што смеете да направите со храната, млекото, јајцата или другите производи додека чекате упатство.
5. Запишете со кого сте разговарале и кои мерки ви биле наложени.

Што да не се прави пред стручниот преглед

Самостојното лекување може да ја замати сликата за состојбата и да го отежне понатамошниот преглед. Не давајте антибиотици, средства против паразити, хормони или други препарати без совет од ветеринар, дури и ако порано сте имале животно со слични знаци.

Не колете сомнително животно за домашна употреба и не преработувајте месо, млеко или други производи од него без јасно упатство. Не фрлајте ткива, измет, постелнина или храна во близина на водотеци, бунари и места каде што пристапуваат други животни.

Не отворајте угинато животно и не земајте примероци сами, освен ако тоа не е побарано и објаснето од овластено стручно лице. При ракување со животното користете ракавици и основна заштитна облека, а по работата измијте ги рацете и исчистете ја опремата.

• Не користете лекови останати од претходен третман.
• Не мешајте различни препарати по сопствена проценка.
• Не продавајте млеко, месо или јајца од сомнителна група додека не добиете упатство.
• Не споделувајте опрема со соседно стопанство.
• Не уништувајте ознаки, записи или други податоци за движењето на животните.

Хигиена и организација во шталата

Додека чекате стручен преглед, работете по редослед од здравите кон сомнителните животни, ако условите го дозволуваат тоа. Користете посебна облека и обувки за сомнителниот простор и не внесувајте нечист прибор назад кај здравата група.

Отстранете ја видливата нечистотија со прибор што нема да се користи на друго место. Дезинфицирање без претходно чистење често е неефикасно, а средството треба да се употреби само според упатството на производителот и советот од стручната служба.

Одржувајте добра вентилација без создавање силен промаен удар. Обезбедете чиста вода и суво лежиште, но не правете големи промени во исхраната или условите без совет, особено кај ослабено животно.

• Поставете јасна граница меѓу чистиот и сомнителниот дел.
• Користете ракавици при контакт со измет, исцедок или телесни течности.
• Чистете ги рацете и чизмите пред да преминете во друг дел од фармата.
• Чувајте ја храната покриена и заштитена од глодари и диви животни.
• Не дозволувајте деца и непотребни посетители да влегуваат во шталата.

Кога состојбата бара итен повик

Некои знаци бараат веднаш да го известите ветеринарот, без да чекате состојбата сама да се подобри. Тоа се тешко или забрзано дишење, неможност за станување, силна слабост, обилно крвавење, нагло угинување, повеќе животни со слични знаци или брзо влошување на состојбата.

Исто така, веднаш кажете ако сомнителното животно било во контакт со други стада, неодамна пристигнало од друго стопанство или било транспортирано. Овие податоци му помагаат на ветеринарот да одреди како безбедно да се организира прегледот.

Додека чекате упатство, ограничете го пристапот до местото и не обидувајте се со ризични постапки. Ако животното е опасно за ракување, не го врзувајте или пренесувајте сами.

• Тешко дишење или неможност за станување.
• Нагло угинување или повеќе угинати животни.
• Брзо ширење на слични промени во стадото.
• Силно крвавење, изразена слабост или нарушена координација.
• Сомнителен контакт со други стада или неодамнешен транспорт.

Подгответе ги податоците за посетата

Ветеринарот ќе може побрзо да работи ако на едно место ги имате ознаките на животните, основните записи за хранење, податоците за последните набавки и информациите за движење. Не кријте дека е користен препарат или дека животното било преместувано; целосната информација е потребна за правилна проценка.

Подгответе чист пристап до издвоеното животно и известете го ветеринарот за можните ризици при ракување. Ако има повеќе засегнати грла, направете список со нивната ознака и редоследот по кој се појавиле промените.

По прегледот запишете ги упатствата за изолација, чистење, следење и евентуално земање примероци. Не ги менувајте мерките без повторен совет, дури и ако животното привремено изгледа подобро.

• Список на засегнати животни и нивни ознаки.
• Белешки за првите знаци и нивното менување.
• Податоци за храна, вода, транспорт и нови животни.
• Информации за претходно дадени препарати, ако ги има.
• Телефонски запис од добиените упатства и следниот договорен чекор.

Сомнителен случај не е потврдена болест

Претпазливоста е правилна реакција, но конечниот заклучок не се носи според една забелешка или според фотографија. Различни незаразни состојби, повреди, промени во храната и условите во шталата можат да дадат слична слика.

Затоа четирите чекори треба да се применат без паника: издвојување, запирање на непотребното движење, бележење и навремено известување. Понатамошните одлуки за третман, земање примероци, движење на животните и постапување со производите ги носи ветеринарната служба.

• Сомнежот е причина за претпазливост, а не за самостојна дијагноза.
• Брзото известување е покорисно од непроверено лекување.
• Точните записи го олеснуваат прегледот и следењето на состојбата.
• Секое стопанство треба да има план кој ќе го повика и каде ќе се издвои животното.

🛒 Од Земјоделие шопВиди ја продавницата →

СточарствоОпрема за секојдневна работа и одржување на фармата.Погледни →

МеханизацијаМашини за обработка на почвата и работа на земјоделските површини.Погледни →

Машини и алатиАлати и машини за полесна секојдневна работа на терен.Погледни →

Семиња и саднициИзбор на семиња и садници за новата производна сезона.Погледни →

Најчесто поставувани прашања

Заклучок

При сомнително заболување, прво изолирајте го животното и ограничете го движењето на целата група. Запишете што сте забележале, не започнувајте терапија по сопствена проценка и веднаш побарајте упатство од ветеринар или надлежната ветеринарна служба.

Со ваков редослед се намалува ризикот од ширење, се заштитуваат луѓето и животните и му се овозможува на стручниот тим да донесе одлука врз основа на целосни податоци.