Расипаната силажа може да се препознае со внимателна проверка на мирисот, бојата, температурата, структурата и појавата на мувла. Оштетената фолија, навлажнетиот раб и предолгото изложување на воздух го зголемуваат ризикот, па сомнителниот материјал не треба да заврши во хранилката.
Пред зимата, кога сточарите почесто се потпираат на складирана храна, секој отворен силос, балирана силажа или силажна јама треба да се прегледа без брзање. Влагата сама по себе не значи дека храната е расипана, но влажна и лошо заштитена силажа полесно се загрева, ферментира неправилно и се загадува со мувли.
Најголем ризик има таму каде што фолијата е пробиена, покривката не прилега добро, водата се задржува на горната површина или рабовите се натопени. Проблемот често не е видлив во целата маса, туку започнува во тенок слој под оштетувањето и се шири ако дневната количина се зема нерамномерно.
Проверувањето треба да биде дел од секојдневната работа: визуелен преглед пред земање, проценка на мирисот и температурата, чист алат и брзо повторно покривање на преостанатата силажа. Ако има сомнеж за токсини или животните покажат необични знаци, храната се издвојува, а совет се бара од ветеринар или стручно лице за исхрана.
- Не ставајте сомнителна силажа во хранилката.
- Отворете ја силажата и помирисајте ја пред да ја измешате со друга храна.
- Проверете ја секоја дневна количина пред да стигне до животните.
📖 ВО ОВОЈ ТЕКСТ
Заклучок
Првиот преглед започнува пред отворањето
Не ставајте сомнителна силажа во хранилката.
Пред да се отстрани фолијата или да се исече бала, прегледајте ја надворешната заштита. Побарајте дупки од глодари, расцепи од алат, подигнати делови, места каде што се собира вода и рабови што се одлепиле од земјата или од ѕидот. Кај завитканите бали, оштетувањето може да биде скриено под нечистотија или под влажна слама.
Ако водата навлегла низ оштетена фолија, материјалот под неа не треба автоматски да се меша со здравата силажа. Одвојте го сомнителниот дел и проверете дали промената на бојата, мирисот или температурата се шири подлабоко.
При отворање користете чист нож или алат, ракавици и чиста површина за оставање на фолијата. Не газете врз силажата со валкани чизми и не дозволувајте земја, кал, ѓубриво или остатоци од пластика да влезат во оброкот.
- Проверете ја целата површина, а не само местото од кое обично се зема храната.
- Означете ги оштетените места за полесно повторно да ги прегледате.
- Отстранете ја водата што стои околу силосот за да не се задржува на рабовите.
Мирисот е прв сигнал дека нешто не е во ред
Отворете ја силажата и помирисајте ја пред да ја измешате со друга храна.
Добро сочуваната силажа обично има чист, киселкаст и ферментиран мирис што не е непријатен за носот. Мирисот треба да биде релативно сличен низ проверуваниот слој. Нагла промена меѓу горниот раб, средината и внатрешноста укажува дека ферментацијата или складирањето не биле еднакви.
Мирис на гниење, канализација, мувла, ужегнато или силно амонијачно испарување е предупредување. Таквата храна не треба да се прикрива со концентрат, меласа или друга ароматична храна, бидејќи непријатниот мирис може само привремено да се намали, додека ризикот останува.
Мирисот не е доволен за конечна проценка. Некои штетни материи не се препознаваат со нос, па сомнителната силажа се издвојува и се бара стручен совет, особено ако проблемот е присутен на повеќе места или ако животните одбиваат храна.
- Проверете ја силажата веднаш по отворањето, пред мешање со други компоненти.
- Не се потпирајте само на тоа дали животните ја јадат храната.
- Силен, неприроден мирис во повеќе слоеви е причина за дополнителна проценка.
Боја, структура и загревање откриваат скриено оштетување
Проверете ја секоја дневна количина пред да стигне до животните.
Бојата треба да биде релативно изедначена за видот на материјалот што е силиран. Потемнети, црни, лигави или невообичаено влажни делови се сомнителни, особено ако се наоѓаат веднаш под оштетена фолија или покрај навлажнет раб.
Силажата што се распаѓа во кашеста маса, се лепи за рацете или има невообичаено слузеста површина бара одвојување. Од друга страна, посув или малку променет дел не мора веднаш да значи расипување; затоа изгледот се споредува со мирисот, температурата и местото на кое се наоѓа.
Загреаната силажа е знак дека по отворањето влегол воздух и започнало аеробно расипување. Со рака може да се почувствува разлика, но за посигурна проценка се користи чист термометар. Измерете сомнителен дел и споредете го со свежо земен материјал од истата маса, без да ја оставате храната долго изложена.
- Побарајте промена на бојата под дупка, пукнатина или влажна зона.
- Издвојте ги лигавите, црните и силно загреаните делови.
- Избегнувајте долго мешање и оставање на силажата на сонце или во топол простор.
Оштетената фолија често го одредува местото на проблемот
Фолијата ја чува силажата од воздух и вода, но само додека е непрекината и добро прилепена. Мала дупка може да создаде локална зона со повисока влажност и присуство на воздух, а токму таму најчесто се појавуваат загревање, промена на бојата и мувла.
Кај силосите, горниот слој и рабовите се особено чувствителни. Навлажнетиот раб може да изгледа само потемен, но ако мириса неприродно или е лигав, не треба да се враќа во оброкот. При одвојување, земете го и материјалот што бил во директен контакт со сомнителната зона, наместо да оставите тесен прстен од оштетена храна.
По отворањето, фолијата треба да се врати над преостанатата маса и да се притисне така што ќе се намали навлегувањето воздух. Камења, гуми или други покривни материјали мора да бидат чисти и поставени без дополнително кинење на фолијата.
- Поправете ги малите оштетувања со соодветна лента за силажна фолија.
- Не оставајте отворена силажа преку ноќ без повторно покривање.
- Не користете пробиена фолија како единствена заштита од дожд.
Правилното земање ја намалува загубата по отворањето
Најчеста грешка е секој ден да се зема храна од различно место и предната страна да останува нерамна. Таквиот начин создава повеќе површина изложена на воздух и го забрзува загревањето, особено во потопли простории или при бавно трошење.
Предната страна на отворената силажа треба да остане што е можно почиста и рамна. Користете остар и чист алат, не ја растурајте непотребно целата маса и земајте онолку колку што реално ќе се потроши во оброкот. Остатоците што стоеле во хранилката не се враќаат назад во силосот.
Кај балирана силажа, отворената бала треба да биде заштитена од дожд и нечистотија, а времето на трошење да се усогласи со бројот и потребите на животните. Ако бала се троши бавно, потребна е повнимателна проверка за загревање и мувла.
- Работете со чист алат и чисти раце или ракавици.
- Отстранете ги остатоците од земја и фолија пред хранење.
- Не враќајте неизедена силажа во складираната маса.
Каде завршува сомнителниот материјал
Мувлосаниот, загреан или силно навлажнет материјал не се остава покрај хранилката и не се користи за „разредување“ со добра силажа. Таквото мешање ја отежнува контролата и може да ја изложи целата група животни на проблематичната храна.
Сомнителниот дел се отстранува од просторот за хранење и се складира или отстранува така што животните нема да можат да го достигнат. Не го користете ниту како храна за друга категорија животни без стручна проценка.
Ако има мувла во поголем обем, повторно загревање по отстранувањето на горниот слој, необичен мирис во длабочина или повеќе заболени животни, престанете со употреба од сомнителната партија и повикајте ветеринар или нутриционист. За проценка на токсини може да биде потребен лабораториски примерок, земен на соодветен начин.
- Означете ја сомнителната партија за да не се измеша со здрава храна.
- Не хранете животни од различни групи со ист сомнителен материјал.
- Побарајте совет ако има пад на консумацијата, дигестивни нарушувања или необично однесување.
Хигиена при отворање и подготовка на оброкот
Чистата опрема спречува дополнително загадување на храната. Коритата, количките, миксерот и алатот треба да немаат остатоци од стариот оброк, кал, ѓубриво или гнила храна. Влажните и валкани површини го олеснуваат ширењето на непожелни микроорганизми.
При сечење или земање силажа, носете соодветни работни ракавици и избегнувајте директен контакт со мувлосаниот материјал. По работата измијте ги рацете, исчистете го алатот и отстранете ги парчињата пластика што може да се најдат во масата.
Складираниот материјал треба да биде одделен од местото каде што се меша оброкот. Особено во затворени простории, обезбедете проветрување и не дозволувајте животните да имаат пристап до отпадната силажа.
- Исчистете ги коритата пред секое ново полнење.
- Користете одделен простор за отпадна или сомнителна силажа.
- Не оставајте отворени ножеви, фолија и остатоци во близина на животните.
Следете ги животните, не само храната
Промената во однесувањето на животните може да биде првиот знак дека оброкот не им одговара. Намален интерес за храна, оставање дел од оброкот, промени во конзистенцијата на изметот, надуеност или пад во производството бараат проверка на целата храна, а не само додавање нова компонента.
Кај млечните крави, овците, козите и другите преживари, реакцијата може да се разликува според количината што ја изеле и нивната чувствителност. Не поставувајте дијагноза само врз основа на силажата, но зачувајте примерок од сомнителната храна и запишете кога започнал проблемот.
Ако повеќе животни во исто време покажат слични знаци, прекинете со давање на сомнителната партија додека не се добие стручна проценка. Ветеринарот треба да знае кој материјал е користен, колку долго бил отворен и дали имало оштетување од вода или фолија.
- Запишете датум на отворање и местото од кое е земена храната.
- Следете ја консумацијата и остатоците по хранењето.
- При групни симптоми, реагирајте веднаш и не чекајте проблемот сам да исчезне.
Кратка зимска контрола за секое складиште
Пред да започне периодот на почесто користење, направете едноставна контрола на секоја партија силажа. Проверете ја состојбата на фолијата, одводнувањето околу силосот, чистотата на алатот и начинот на кој ќе се зема дневната количина.
За секоја партија водете кратка белешка: датум на отворање, вид на силажа, забележан мирис, изглед на рабовите и дали имало загревање. Така полесно ќе се забележи промена и ќе се спречи сомнителен материјал да се префрла од една во друга хранилка.
Најсигурен пристап е сомнежот да се третира сериозно, но без непотребно фрлање на здрава храна. Одвојувајте според реалните знаци, не мешајте оштетени делови со добри и побарајте стручна проценка кога проблемот не може јасно да се ограничи.
- Состојба на фолијата и покривката
- Вода и кал околу рабовите
- Мирис, боја и структура
- Температура на сомнителните делови
- Чистота на алатот и хранилките
- Реакција на животните по оброкот
📚 ПРОЧИТАЈТЕ И
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Најлошото што може да му се случи на сточарот е сеното да заврши во февруари. Еве ориентациони дневни количини сено и концентрат за крава, овца и коза и пресметка до пролет.
Прочитај →
Колењето свиња е зимска традиција, но месото лесно се расипува ако не се олади навреме или се соли погрешно. Еве ги правилата за хигиена, ладење, проверка за трихинела и солење.
Прочитај →
Оревите пред зимско чување проверете ги со отворање на јатката, одделете ги оштетените плодови и користете суви, проветрени и мрежести садови.
Прочитај →
МеханизацијаМашини за обработка на почвата и работа на земјоделските површини.Погледни →
Машини и алатиАлати и машини за полесна секојдневна работа на терен.Погледни →
Семиња и саднициИзбор на семиња и садници за новата производна сезона.Погледни →
Обувки и работна облекаРаботна опрема за заштита и удобност при работа.Погледни →
Најчесто поставувани прашања
Заклучок
Влажната силажа не се оценува само по тоа дали изгледа јадливо. Мирисот, бојата, структурата, загревањето, состојбата на фолијата и реакцијата на животните треба да се разгледаат заедно.
Оштетениот и навлажнетиот материјал се одвојува, а отворената силажа се зема со чист алат и повторно се покрива. При сомнеж за токсини или пошироко расипување, најбезбедно е да се прекине употребата и да се побара мислење од ветеринар или нутриционист.
