Она што ќе го оставите внатре во ноември, во април повторно ќе ви го овене истиот ред.
Подготовката на пластеникот пред зима кај многумина завршува со последната гајба домати. Канапите се симнуваат, вратите се затвораат, а сувите стебла чекаат пролет – „и онака тогаш ќе се копа“.
Проблемот е што пластеникот не заспива. Фузариумот и вертицилиумот остануваат во коренот и почвата и таму преживуваат со години. Нематодите презимуваат во галите на стариот корен. Белокрилката, црвениот пајак и трипсот ја минуваат зимата на плевелот покрај фолијата. Сите тие ја чекаат истата работа како и вие – новиот расад.
- Најголемиот извор на зараза за следната сезона се старите растенија, нивниот корен и плевелот околу пластеникот.
- Опремата се чисти од земја пред да се дезинфицира – во калта на колците и гајбите болеста патува од ред во ред.
- Не плаќајте третман на почвата „за секој случај“. Прво утврдете што ви ги венеело растенијата.
Зошто пластеникот пред зима не смее да остане неисчистен
Во пластеникот има топлина, влага и заштита од ветер. Тоа што им одговара на доматите и пиперките, им одговара и на болестите, штетниците и плевелите. Затоа заразата што наесен ќе остане внатре, напролет не почнува од нула – почнува од предност.
Сметката ја плаќате двапати. Еднаш кога ќе купите расад, ќе засадите и ќе вложите во нега. И уште еднаш кога во јуни ќе гледате како истиот ред вене, а нема што да се спаси.
| Што презимува | Каде се крие | По што ќе го препознаете |
|---|---|---|
| Фузариозно и вертицилиозно венење | Во коренот, остатоците и почвата | Растенијата венат иако се полеани, спроводните садови во стеблото се потемнети |
| Нематоди на коренот | Во галите на стариот корен и во почвата | Задебелувања („бројаници“) на коренот, слаб раст во дамки |
| Белокрилка, црвен пајак, трипс | На плевелот и на преостанатите зелени делови | Рано напролет се појавуваат прво на рабовите |
| Сиво гниење и други габи | На паднатите плодови и сувите листови | Мувла на стеблата и плодовите во влажни денови |
Чекор 1: Извадете ги старите растенија со корен
Не сечете ги стеблата при земја – извадете го и коренот. Соберете ги и паднатите плодови, листовите и плевелот, и внатре и околу пластеникот.
Пред да расчистите, прошетајте низ редовите. Ако некаде имало венење, ископајте едно растение со видливи симптоми и погледнете го коренот. Фотографирајте го, запишете од кој ред е и кога сте ги забележале првите промени. Тоа е најевтината дијагноза што ќе ја имате.
Остатоците не ги оставајте покрај пластеникот и не ги ставајте во компостот што ќе се врати внатре. Изнесете ги подалеку и уништете ги. Сомнителните растенија соберете ги во вреќа уште во редот, за да не расфрлате земја и корени додека ги носите.
Чекор 2: Измијте ја и дезинфицирајте ја опремата
Колците, гајбите, тацните, капалките и алатот се „возило“ за болестите. Калта што останува на нив ја носи заразата од еден ред во друг и од една сезона во следната.
Прво измијте ја земјата – дезинфекцијата не делува преку кал. Потоа употребете средство наменето за таа површина, според упатството на етикетата. Во материјалите на домашната советодавна служба за алатот и приборот се препорачува потопување во 5% раствор од син камен.
Исушената опрема складирајте ја на суво место, подигната од земја. Ако имате повеќе пластеници, не носете го алатот од објектот каде што имало венење во здравиот без претходно да го исчистите.
Чекор 3: Проверете ја почвата пред да платите за третман
Ако растенијата венеле во ист ред или во дамки, не одлучувајте „на око“. Однесете го растението и почвата на анализа и кажете им на агрономот што сте одгледувале, кога почнал проблемот и колкав дел од пластеникот го зафатил. Решението може да биде многу поевтино од тоа што мислите: поправка на наводнувањето, плодоред, калемен расад на отпорна подлога или вистински третман на почвата.
Анализа на почвата: што да побарате
Есента е вистинско време за агрохемиска анализа, бидејќи врз основа на резултатите се планира основното ѓубрење. Ако на површината гледате бели наслаги или растенијата растат нерамномерно, побарајте и мерење на засоленоста (електрична спроводливост). Ако се сомневате на болест или нематоди, прашајте ја лабораторијата каков примерок е потребен за посебна дијагностика.
Соларизација: не сега, но испланирајте ја
Соларизацијата ја користи сончевата енергија за загревање на почвата под проѕирна фолија и се изведува во најтоплите месеци. Ако анализата покаже дека ви треба, есента е време да ја внесете во планот – за пластеник што лете може да остане празен неколку недели.
Колку вреди третманот?
Пред да вложите во дезинфекција на почвата, направете проста сметка. На едната страна ставете колку чини третманот, заедно со трудот. На другата колку растенија сте замениле оваа година и колку ве чинеле расадот, повторното садење и изгубениот род. Ако штетата била мала и во еден ред, често е доволно да се смени културата или да се земе калемен расад.
Најчести грешки при подготовка на пластеникот пред зима
- Сечење на стеблата наместо вадење со корен. Коренот со фузариум или нематоди останува во почвата.
- Фрлање на остатоците покрај пластеникот. Заразата само се преместила два метри подалеку.
- Чистење само внатре. Плевелот покрај фолијата е зимско засолниште за белокрилката и црвениот пајак.
- Скап третман без дијагноза. Пари се трошат, а причината може да била во наводнувањето.
Заклучок
Пластеникот пред зима бара еден или два дена работа – не повеќе. Извадете ги растенијата со корен, исчистете го плевелот и внатре и надвор, измијте ја опремата и, ако имало венење, однесете примерок на анализа додека уште имате што да однесете. Направете го до крајот на ноември, и напролет ќе садите во чист пластеник, а не во лањскиот проблем.
📚 ПРОЧИТАЈТЕ И
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Пластеници и фолииФолии за покривање и проѕирна фолија за соларизација.Погледни →
Заштита на растенијатаСредства за чистење и заштита на пластеникот.Погледни →
НаводнувањеКапалки, црева и приклучоци за замена пред новата сезона.Погледни →
Обувки и работна облекаЧизми и работна опрема за влажни и калливи услови.Погледни →Најчесто поставувани прашања
