Колку заработува државата од цигарите во Македонија: Над 300 милиони евра годишно од акцизи и даноци
Цигарите претставуваат еден од највисоко оданочените производи во Македонија, а токму поради тоа државниот буџет секоја година инкасира огромни приходи од нивната продажба.
Иако јавноста најчесто ги гледа цигарите како производ на тутунската индустрија, реалноста е дека најголемиот финансиски добитник од секоја продадена кутија цигари е државата.
Преку системот на акцизи и данок на додадена вредност (ДДВ), буџетот добива најголем дел од конечната цена што ја плаќаат потрошувачите.
Како е составена цената на една кутија цигари
Цената на цигарите не ја сочинува само производната цена на тутунот и фабричкото производство. Во неа се вградени неколку клучни компоненти:
- акциза (специјален данок на тутунски производи)
- данок на додадена вредност (ДДВ)
- производна цена и трошоци на производителот
- маржа на трговците и дистрибутерите
Токму акцизата е најголемата ставка во цената.
Колку заработува државата од една кутија цигари
Просечната цена на кутија цигари во Македонија во последните години се движи околу 140 до 160 денари, во зависност од брендот.
Ако се земе просечна цена од 150 денари, распределбата изгледа приближно вака:
| Компонента | Износ |
|---|---|
| Акциза | ~90 денари |
| ДДВ | ~25 денари |
| Производител и дистрибуција | ~35 денари |
Ова значи дека:
околу 115 денари од секоја кутија цигари завршуваат директно во државниот буџет.
Со други зборови:
приближно 75 % од цената на цигарите оди кај државата.
Само околу една четвртина од цената останува кај производителите, дистрибутерите и трговците.
Колку цигари се продаваат во Македонија
Иако точните податоци варираат од година во година, проценките покажуваат дека во Македонија годишно се продаваат стотици милиони пакувања цигари.
Токму поради тоа, приходите од акцизи се меѓу најголемите даночни извори за буџетот.
Приходи на државата од акцизи на цигари
Според податоците од буџетските извештаи, приходите од акцизи на тутунски производи постојано растат.
| Година | Приход од акцизи |
|---|---|
| 2018 | ~240 милиони € |
| 2019 | ~260 милиони € |
| 2020 | ~270 милиони € |
| 2021 | ~280 милиони € |
| 2022 | ~300 милиони € |
| 2023 | ~320 милиони € |
Овие бројки покажуваат дека тутунските производи се еден од најзначајните извори на приходи во државниот буџет.
Во одредени години приходите од акцизи на цигари се приближуваат до:
10 % од вкупните буџетски приходи од индиректни даноци.
Зошто цигарите се толку високо оданочени
Високото оданочување на тутунските производи има две главни цели:
1. Полнење на буџетот
Цигарите носат стабилен и предвидлив приход за државата.
2. Јавно здравје
Повисоките цени се користат како инструмент за намалување на пушењето.
Оваа политика е дел од стратегиите на Светската здравствена организација и Европската унија за намалување на потрошувачката на тутун.
Македонскиот тутун во светските брендови
Иако државата најмногу заработува од акцизи, Македонија има и долга традиција во производство на висококвалитетен ориентален тутун.
Македонскиот ориентален тутун е ценет на светските пазари поради:
- силната природна арома
- високата концентрација на етерични масла
- специфичниот вкус
- финиот лист погоден за мешавини
Токму поради тоа, македонскиот тутун се користи како дел од мешавините за многу познати светски брендови цигари.
Меѓу нив се:
- Marlboro
- Winston
- Lucky Strike
- Kent
- Camel
- Davidoff
Овие брендови често користат ориентален тутун од Балканот, меѓу кој значајно место има и македонскиот.
Колку тутун произведува Македонија
Македонија е една од ретките европски земји со традиционално производство на ориентален тутун.
Годишното производство се движи околу:
20.000 до 25.000 тони тутун
Во производството се вклучени:
- околу 20.000 семејства
- десетици откупни компании
- повеќе преработувачки капацитети
Тутунот претставува важен извор на приходи за многу рурални региони во земјата.
Кој заработува најмногу во синџирот на тутунот
Ако се анализира целата вредносна структура на индустријата, станува јасно дека:
1️⃣ Државата заработува најмногу преку акцизи и даноци
2️⃣ Меѓународните тутунски компании остваруваат значителни профити
3️⃣ Трговците и дистрибутерите имаат стабилна маржа
Најмал дел од конечната вредност сепак останува кај земјоделците кои го произведуваат суровиот тутун.
Заклучок
Тутунската индустрија претставува еден од најголемите економски системи поврзани со земјоделството и индустријата во Македонија.
Фактите покажуваат дека:
- Македонија произведува над 20.000 тони тутун годишно
- илјадници земјоделски семејства живеат од ова производство
- десетици компании учествуваат во откупот и преработката
- државата собира повеќе од 300 милиони евра годишно од акцизи на цигари
Но, и покрај огромниот финансиски обем на индустријата, најмал дел од конечната вредност од цигарите останува кај оние кои го произведуваат основниот производ – тутунот.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK

















