Демографските податоци за 2025 година потврдуваат нешто што многу семејни фарми и рурални домаќинства веќе го чувствуваат на своја кожа: селото старее и се празни побрзо од градот. Природниот прираст е негативен и во градовите и во селата, но структурата на раѓањата, смртноста, преселбите и миграциите открива зошто работната рака во земјоделството секоја година е сè потешко да се најде.

Клучни бројки во 2025 година

Раѓања и смртност: градот наспроти селото

Во 2025 година, во Македонија се живородени вкупно 15.850 деца. Од нив, 9.535 (60,2%) се родени во градски подрачја, а 6.315 (39,8%) во селски подрачја. Во истиот период умреле 20.287 лица — 12.902 (63,6%) во градовите и 7.385 (36,4%) во селата. Загрижувачки е податокот дека од вкупно умрените доенчиња, 25 се случиле во селски средини, наспроти 37 во градските.

По региони, најголемо учество во вкупниот број раѓања има Скопскиот Регион со 41,6%, а најмало Источниот Регион со само 6,1% — што покажува колку е нерамномерна демографската активност низ земјава. Кај смртноста, повторно предничи Скопскиот Регион со 30,4% учество, додека Североисточниот Регион бележи најниско учество од 8,0%.

Основни демографски показатели — целосна табела

Табелата подолу ги сумира сите основни показатели за 2025 година, споредени по вкупно, градско и селско подрачје.

* Табелата се движи хоризонтално на мал екран — повлечете лево-десно за да ги видите сите колони.

Бракови и разводи: градовите доминираат

Од вкупно 10.507 склучени бракови во 2025 година, 5.782 (55,0%) се склучени во градски подрачја, а 4.725 (45,0%) во селски. Разликата е поизразена кај разводите — од вкупно 2.185 разводи, дури 1.438 или 65,8% се случиле во градовите, наспроти 747 или 34,2% во селата. Ова покажува дека семејниот и брачниот живот во руралните средини останува постабилен во споредба со градскиот.

Миграциите — вистинската опасност за селото

Најзагрижувачки за иднината на земјоделството се токму податоците за внатрешните преселби. Кај преселбите во рамките на истиот регион, најголемо учество од 34,9% имаат преселбите од село во град — луѓе кои го напуштаат селското живеалиште и се преселуваат во градските центри. Оваа тенденција е најизразена во Североисточниот Регион, со учество од 47,4%.

Интересно, движењето не е само во насока село–град. Преселбите од село во село бележат највисоко учество во Полошкиот Регион, со 50,9% — наспроти преселбите од град во град, кои учествуваат со само 2,7% на национално ниво. Ова покажува дека во одредени делови од земјава, руралната populacija сепак останува активна во рамките на селските средини, наместо целосно да се пресели во градовите.

Што значи ова за земјоделството?

Демографските трендови директно се пресликуваат врз идното земјоделско производство во Македонија. Помал број раѓања во руралните средини, зголемено иселување кон градовите и постојано празнење на селата значат сè помалку работна рака, сè помалку млади наследници на семејните фарми и сè поголем ризик за напуштање на обработливото земјиште. Регионите со најнегативни показатели — Североисточниот и Источниот — се токму оние каде што треба да се вложат најголеми напори за задржување на населението преку поддршка на земјоделството, инфраструктура и услови за живот.

Од друга страна, примерот на Полошкиот Регион, каде преселбите од село во село се доминантни, покажува дека руралниот живот сè уште има потенцијал да опстојува — доколку постојат вработување, инфраструктура и перспектива за младите семејства.

Извор на податоците: Државен завод за статистика на Република Македонија, демографски податоци за 2025 година. За детални официјални податоци и методологија, проверете со надлежните институции.