Поилките пред зимата: како да се спречат замрзнување, нечистотија и недостиг на вода

Водата не е сезонска обврска за добитокот. Животните секојдневно треба да имаат лесен пристап до вода со соодветен квалитет, според видот, возраста и производните потреби. Во зима контролите мора да бидат почести, бидејќи мразот, ветерот, калта и нечистотијата брзо можат да го прекинат снабдувањето.

Поилката може да изгледа полна, а сепак да има слаб проток, неисправен пловец или замрзнат вентил. Проблемот особено брзо се покажува кога повеќе животни пијат истовремено, односно кога веќе ќе се намалат внесот на вода, храната или млекото.

Пред првите силни мразови прегледајте го целиот систем – од изворот и пумпата до последната поилка. Подгответе и чист резервен начин за снабдување, за прекинот да не се решава со нечисти кофи и отворени садови.

Почнете со целосна проверка на системот

Проверете го изворот на вода, пумпата, филтрите, притисокот, цевките, споевите, вентилите, пловците и преливите. Тестирајте го системот додека животните се присутни, бидејќи проток доволен за едно животно може да биде премал за цела група.

Побарајте влажни места околу споевите, капење од вентилите, напукнати делови и истекување околу садот. Мало протекување во студена ноќ лесно создава мраз, кал и лизгав терен, а потоа може да го прекине доводот или да го отежне пристапот до поилката.

• Проверете дали водата стигнува до секоја поилка.
• Измерете дали протокот останува стабилен кога работат повеќе поилки.
• Побарајте пукнатини, лабави споеви и траги од замрзнување.
• Проверете дали преливот ја одведува вишокот вода подалеку од местото за стоење.

Пловецот и притисокот често го предизвикуваат проблемот

Пловечкиот вентил треба целосно да затвори штом садот ќе се наполни. Ако заглавува, водата ќе истекува непрекинато, а околу поилката ќе се насоберат мраз и кал. Причината може да биде нечистотија во вентилот, оштетена заптивка, искривена рачка или неправилно наместен пловец.

Проверете го и работниот притисок. Превисокиот притисок може да го спречи затворањето на вентилот, а пренискиот го забавува надополнувањето. Филтерот треба да биде чист. Редуктор поставете само ако одговара на системот и ако е предвиден според упатството на производителот.

По чистењето наполнете го садот и следете дали пловецот се движи слободно, дали вентилот престанува да пропушта и дали нивото на водата останува стабилно.

• Исчистете го филтерот пред проверка на притисокот.
• Проверете ги заптивката, рачката и движењето на пловецот.
• Не го зголемувајте притисокот само за поилката побрзо да се полни.
• Оштетените делови заменете ги со соодветни компоненти.

Заштитете ги изложените цевки и приклучоци

Најчесто замрзнуваат надземните цевки, колената, приклучоците и деловите околу пловечкиот вентил. Главната цевка може да биде заштитена, но краткиот изложен дел кај поилката сепак да замрзне и да пукне.

Активните линии изолирајте ги со материјали наменети за цевководи и заштитете ги од директен ветер. Изолацијата не ги штити од механички оштетувања, грицкање или удари од животните. Затоа изложените делови мора да бидат и физички обезбедени.

Ако системот нема да се користи во студениот период, во него не смее да остане вода. Затворете го доводот, отворете ги дренажните вентили и испразнете ги садовите и цевките преку ниските точки.

• Изолирајте ги надземните делови, колената и приклучоците.
• Заштитете ги цевките од ветер и од оштетување од добитокот.
• Испразнете ги неискористените линии пред замрзнување.
• Чувајте ги пловците и чувствителните делови на суво место ако се демонтираат.

Изберете безбедно решение за активните поилки

На фармите каде што поилките мора да работат цела зима, решението зависи од изложеноста на мраз, ветерот, должината на цевководот и достапноста на електрична енергија. Може да се користат изолација, ветрозаштита, загреани поилки или системи конструирани за работа без замрзнување.

Електричниот грејач мора да биде наменет за поилки, правилно заземјен и заштитен од оштетување. Каблите не треба да им бидат достапни на животните за гризење или газење, а инсталацијата треба да ја провери квалификувано лице.

Отворен пламен, импровизирани грејни тела и небезбедни продолжни кабли не се соодветна замена. Тие можат да предизвикаат пожар, струен удар или повреда на животните.

• Изберете опрема според упатството и условите на објектот.
• Проверете заземјување, кабли и заштита од контакт со животните.
• Не користете отворен пламен за одмрзнување на поилките.
• Оставете пристап за проверка и поправка на грејниот елемент.

Чистата вода бара редовно миење и во зима

Пред почетокот на зимата отстранете ги тињата, храната, изметот, алгите и минералните наслаги. Исчеткајте ги ѕидовите и дното на садот, исчистете ги вентилот и преливот, а потоа добро исплакнете. Кај системите со насобрани наслаги проверете ги и цевките.

Студеното време не го запира создавањето органска нечистотија и биофилм. Водата треба редовно да се менува, а садовите да се чистат според брзината со која се загадуваат. Поилка поставена под слама, добиточна храна или на место со многу кал ќе бара почести интервенции.

Матната вода, непријатниот мирис или променетиот вкус можат да го намалат пиењето. Кај бунарска, изворска или површинска вода, при промена на изворот или сомнеж за квалитетот, корисна е лабораториска проверка на вкупните растворени соли, нитратите и сулфатите.

• Отстранете ги наслагите пред миење и испирање.
• Не оставајте отпадоци од храна и постелнина во близина на садот.
• Проверувајте го мирисот, изгледот и чистотата на водата.
• Резервните садови мијте ги пред секоја употреба.

Проверете дали секое животно може да стигне до вода

Бројот на поилките и нивната поставеност се подеднакво важни со исправниот довод. По хранење или молзење повеќе животни пијат истовремено. Ако протокот е слаб или има само едно место за напојување, послабите и помладите животни можат да останат без доволен пристап.

Поставете ги поилките така што животните нема да се туркаат, да газат во водата или да дозволат доминантни единки долго да го блокираат пристапот. Кај групи млечни крави се препорачуваат најмалку две места за напојување по група.

Проверете го пристапот по чистење на објектот, промена на распоредот или префрлање животни во друга група. Замрзнат раб, насобрана кал или лизгав под практично можат да ја направат поилката недостапна.

• Набљудувајте што се случува по хранење и молзење.
• Проверете дали младите, слабите и потчинетите животни стигнуваат до вода.
• Отстранете кал, мраз и препреки околу поилките.
• Обезбедете повеќе места за напојување кога групата е поголема.

Подгответе резервно снабдување без нов ризик

Прекин на струја, дефект на пумпа или замрзната линија може да го прекине редовното напојување. Затоа однапред определете од каде ќе се носи водата, кој ќе ја донесе, со каков сад и за колку време може да се постави кај животните.

Резервните кофи, канти и цистерни треба да бидат чисти, стабилни и без остатоци од хемикалии. Не користете садови во кои претходно се чувале препарати, гориво или други материи што можат да ја загадат водата.

Резервниот сад поставете го подалеку од постелнина, измет и места каде што животните можат да го истурат. Резервната постапка испробајте ја пред зимата, а не првпат за време на прекин.

• Означете ги чистите садови само за вода.
• Проверете дали садовите можат да се пренесат и наполнат без одложување.
• Обезбедете стабилно место каде животните нема да ја загадуваат водата.
• Проверете го резервниот план со сите лица што работат на фармата.

Намалениот внес на вода се одразува врз производството

Животното што пие помалку вода може да го намали и внесот на храна. Последиците се гледаат како послаб раст, пад на млечноста, намалена отпорност кон стрес и проблеми со репродуктивниот успех. Намаленото пиење затоа не треба автоматски да се припише само на студеното време.

Потребите зависат од видот, телесната маса, сувоста на храната, бременоста, лактацијата и здравствената состојба. Овците и козите, како и другите категории добиток, треба постојано да имаат вода, а не само во одреден дел од денот.

Ако нагло се намалат пиењето, хранењето или производството на млеко, или ако се забележат слабост и знаци на дехидратација, побарајте совет од ветеринар. Истиот пристап важи и при сомнеж дека проблемот е поврзан со квалитетот на водата.

• Следете дали животните редовно пијат и се враќаат до поилката.
• Обрнете внимание на промените во внесот на храна и производството.
• Не одложувајте стручна проценка при нагла промена во однесувањето.
• Проверете ја водата и системот пред да се бара друга причина.

Воведете кратка дневна зимска контрола

Најкорисна е кратка проверка што се прави секој ден, особено по студена ноќ или силен ветер. Работникот треба да провери дали има слободна вода, дали се замрзнати рабовите и вентилите, дали има ново протекување и дали водата е чиста.

Проверете ја секоја група, а не само најблиската поилка. Запишувањето на дефектите и поправките помага да се откријат местата што повторно замрзнуваат или садовите што побрзо се загадуваат.

Со ваква рутина проблемот се забележува додека е мал. Затнат филтер, олабавен спој или заглавен пловец се поправаат полесно од целосно замрзнат или пукнат цевковод.

• Има ли слободна вода во секоја поилка?
• Дали рабовите, вентилите или цевките се замрзнати?
• Има ли протекување, кал или лизгава подлога?
• Дали сите животни имаат пристап и пијат нормално?
• Дали резервниот сад и начинот на снабдување се подготвени?

Заклучок

Подготовката на поилките треба да заврши пред првиот сериозен мраз, но контролата продолжува секој ден. Исправниот пловец, стабилниот притисок, заштитените цевки, чистата вода и достапниот резервен сад го намалуваат ризикот од прекин.

Ако добитокот пие или јаде помалку, или покажува знаци на слабост, прво проверете ги водата и поилката, а потоа побарајте совет од ветеринар. Редовното напојување директно го поддржува здравјето, растот и производството во студениот период.

Најчесто поставувани прашања