Кога лисјата ќе паднат, многумина мислат дека сезоната на прскање е завршена. Всушност, токму тогаш е време за зимска заштита – две евтини прскања што ги намалуваат болестите и штетниците следната година.
Првото е со бакарни препарати наесен, а второто со минерално масло пред кревањето на пупките. Објаснуваме кога, зошто и на која температура.
- Бакар се прска кога ќе паднат повеќето лисја – ги затвора лузните од лисјата и ги намалува бактерискиот рак и габните болести.
- Минерално масло се прска кон крајот на зимата, при бабрење на пупките – ги гуши јајцата на вошки, акари и штитести вошки.
- Прска се на над 5 °C, во сув ден без ветер, а маслото никогаш пред мраз.
Зимска заштита со бакар: зошто по паѓањето на лисјата?
На местото каде што паѓа листот останува мала рана – лузна. Низ тие лузни, во влажното есенско време, влегуваат бактерии и габи. Бакарот ги „затвора“ и ја намалува заразата.
- Коскесто овошје (цреша, кајсија, слива, праска): бактериски рак, смолотечење, шупликавост на листот, кадравост кај праска.
- Јаболко и круша: рак на гранките, чадливост и дел од изворите на чадлива краставост.
- Лоза: намалување на изворите на габни болести.
Најчесто се прска кога ќе паднат повеќето лисја, а кај осетливите видови и второ прскање по паѓањето на сите лисја.
Минерално масло: кога и против што?
Минералното (зимско) масло создава тенок филм што ги гуши јајцата и презимувачките форми на штетниците:
- штитести вошки,
- лисни вошки (јајца),
- црвен овошен пајак и други акари,
- круштова болва.
Се прска кон крајот на зимата и почетокот на пролетта, во фаза на бабрење на пупките, пред да се отворат. Тогаш штетниците почнуваат да дишат побрзо и филмот најдобро делува.
На која температура и во какво време се прска?
| Услов | Бакар (наесен) | Масло (крај на зима) |
|---|---|---|
| Температура | над 5 °C | над 5–8 °C, без мраз неколку дена |
| Време | сув ден, без ветер | сув ден, без ветер |
| Фенофаза | паѓање на лисјата | бабрење на пупките |
| Дожд | не веднаш по прскањето | не веднаш по прскањето |
Прскајте темелно – стеблото, гранките и гранчињата треба да бидат целосно намокрени, бидејќи штетниците и заразата се кријат во пукнатините на кората.
Најчести грешки при зимското прскање
- Предозирање со бакар – бакарот се собира во почвата и со години ѝ штети. Дозата и бројот на прскања се според етикетата.
- Масло во мраз – оштетени пупки и слаб цут.
- Прскање само на крошната – стеблото и рачките остануваат незаштитени.
- Мешање без проверка – бакарот и маслото не ги мешајте ако етикетата тоа не го дозволува.
- Користење нерегистрирани препарати – користете само средства регистрирани за таа култура.
Заклучок: две прскања што чинат малку, а штедат многу
Зимската заштита е најевтиниот дел од годишната заштита на овоштарникот. Бакар по паѓањето на лисјата и минерално масло при бабрење на пупките значат помалку болести и штетници, па и помалку прскања во пролет и лето. Прскајте на над 5 °C, во сув ден, темелно и секогаш според етикетата.
Најчесто поставувани прашања
Кога се прска со бакар наесен?+−
Против што помага бакарот наесен?+−
Кога се прска со минерално масло?+−
Против што помага маслото?+−
Може ли бакар и масло заедно?+−
Дали бакарот штети на почвата?+−
Што ако заврне по прскањето?+−
Дали е потребно кај лозата?+−
