Пред есенската заштита во лозјата, овоштарниците и доцните градинарски култури, прскалката треба да се провери со чиста вода, а не со препарат. Со мерење на протокот по млазница, реалната брзина на движење и потрошувачката по хектар се избегнуваат нерамномерно прскање, непотребен трошок и ризик од прекумерна доза.
Успешниот есенски третман зависи од тоа дали прскалката рамномерно ја нанесува течноста и ја испорачува количината предвидена за конкретната култура и употреба. Затната или истрошена млазница, нестабилниот притисок и погрешно проценетата брзина можат да остават делови од насадот недоволно покриени, додека други ќе добијат премногу течност.
Калибрацијата се прави со чиста вода, пред да се додаде каков било препарат. Така се утврдува реалниот проток без непотребно изложување на операторот и без трошење средство. Тестирањето треба да се изведе со истите млазници, работен притисок, вртежи на моторот, брзина и висина на рампата што ќе се користат при третманот.
Дозата од етикетата не се зголемува за да се прикрие лошото покривање или неправилната работа на машината. Пред секоја примена проверете ги актуелната етикета, одобрената употреба, каренцата и временските услови во Македонија.
Калибрацијата почнува со преглед на целата прскалка
Пред мерењето наполнете го резервоарот приближно до половина со чиста вода и поставете го системот под работен притисок. Прегледајте ги резервоарот, пумпата, цревата, филтрите, вентилите, манометарот, споевите и телата на млазниците.
Секое капење, влажна спојка или нестабилен притисок претставува дефект, а не ситница што треба да се занемари. Истекувањето ја менува количината што стигнува до насадот, може да го оштети растението или почвата и создава непотребен ризик за операторот.
Исчистете ги филтрите и проверете дали млазниците се правилно поставени. Кај рампна прскалка проверете ги висината и распоредот, а кај воздушна прскалка прегледајте ги цревата, вентилаторот и распределбата на воздухот од двете страни.
- Резервоарот, пумпата и цревата не смеат да протекуваат.
- Манометарот треба да покажува стабилен притисок.
- Филтрите, вентилите и телата на млазниците треба да бидат чисти.
- Работните делови се проверуваат со вода, пред додавање препарат.
Едноставен тест за протокот по млазница
Поставете мерен сад под една млазница и собирајте вода 30 секунди, додека прскалката работи под истиот притисок што ќе се користи при третманот. Измерените милилитри претворете ги во литри, а резултатот помножете го со два за да го добиете протокот во литри во минута.
Повторете ја постапката со секоја активна млазница. За попрецизен резултат тестирањето може да се направи двапати, по што се зема просекот. Протокот запишете го во едноставна табела, бидејќи разликите често откриваат затнување, абење или проблем со притисокот.
Ако една млазница отстапува повеќе од околу 10 проценти од просекот, проверете ги нејзиниот филтер и отвор. Кај добро подготвен систем целта е разликата да биде уште помала, приближно до плус или минус 5 проценти, зависно од опремата и условите.
- Мерете ја секоја активна млазница одделно.
- Користете чист мерен сад со јасна скала.
- Запишете го протокот во литри во минута.
- Млазница со големо отстапување се чисти, проверува или заменува.
Брзината на терен го одредува количеството по хектар
Брзината не треба да се одредува само според брзинометарот. На рамна делница одбележете позната дистанца и измерете го времето на поминување со наполнета прскалка, исти вртежи на моторот и ист степен на пренос како при работата. На косини и нерамни патеки брзината може значително да се промени.
Побавното движење носи поголема количина вода по површина, а побрзото помала. При промена на брзината, притисокот, типот или големината на млазницата, калибрацијата мора да се повтори.
Кај рампа или редовно распоредени млазници, потрошувачката се пресметува со формулата: L/ha = 600 × Q ÷ (v × W). Q е вкупниот проток во литри во минута, v е брзината во километри на час, а W е работната ширина во метри. Кај лозја и овоштарници, W најчесто е растојанието меѓу редовите ако се третира цел ред.
- Измерете ја брзината со наполнета прскалка.
- Користете ја истата брзина што ќе ја имате во насадот.
- Во формулата внесете го вкупниот проток на активните млазници.
- По секоја промена на поставките направете ново мерење.
Млазниците мора да дадат рамномерна покриеност
Изборот на млазницата не зависи само од протокот. Кај рампните прскалки проверете ги аголот на распрскување, растојанието меѓу млазниците и висината на рампата. Неправилната висина може да создаде празнини или преклопување, дури и кога сите млазници имаат сличен проток.
Во лозја и овоштарници проверете дали течноста стигнува до целата зона на листовите и до гроздовите или плодовите што треба да се третираат. Млазниците што прскаат надвор од целната зона треба да се исклучат, ако конструкцијата на машината го дозволува тоа.
Нерамномерното прскање не се коригира автоматски со зголемување на притисокот. Повисокиот притисок може да создаде поситни капки и да го зголеми ризикот од занесување, додека слаб проток може да предизвикаат затнат филтер, истрошена млазница, пумпа или регулатор.
- Проверете ја висината на рампата и преклопувањето на млазниците.
- Исклучете ги млазниците што прскаат надвор од целната зона.
- Следете го обликот на млазот, не само количината вода.
- Не користете притисок како замена за неисправна млазница.
Воздушната прскалка се проверува лево и десно
Кај воздушните прскалки активните млазници од левата и десната страна се мерат одделно. Соберете ја водата од сите млазници на едната страна, а потоа повторете ја постапката на другата страна при исти вртежи, притисок и поставеност на вентилаторот.
Значителната разлика меѓу страните може да укажува на различно затнување, нееднаква распределба на воздухот или проблем со регулацијата. Во насадот тоа се забележува како послаба покриеност на едната страна од редот.
Калибрацијата се повторува при промена на млазниците, дисковите, воздушниот проток или работниот притисок. Воздушниот млаз треба да ја носи течноста до целната зона, а не да создава облак што излегува надвор од насадот.
- Измерете ја левата и десната страна одделно.
- Споредете го вкупниот проток и видливата распределба.
- Проверете дали вентилаторот работи рамномерно.
- Повторете ја калибрацијата по промена на дискови или млазници.
Од потрошувачката на вода до дозата во резервоарот
Откако ќе ја пресметате потрошувачката во литри по хектар, утврдете колкава површина реално покрива еден резервоар. Формулата е: површина по резервоар = волумен на резервоарот ÷ потрошувачка во L/ha.
Дури потоа пресметајте ја количината препарат според актуелната етикета и одобрената употреба. Ако етикетата наведува доза по хектар, применете ја на површината што ќе ја покрие резервоарот. Ако наведува доза на 100 литри вода, користете ја токму таа единица и не ја мешајте со пресметка по хектар.
Производот, културата, штетниот организам, начинот на примена и ограничувањата мора да се проверат во официјалниот регистар и на важечката етикета во Македонија. Произволното зголемување на дозата е забрането, а неодобрената употреба не се оправдува со слабата работа на прскалката.
- Пресметајте ја површината што ја покрива резервоарот.
- Користете ја мерната единица наведена на етикетата.
- Проверете ја одобрената култура и употреба.
- Не ја зголемувајте дозата за да надоместите лоша покриеност.
Ветерот, температурата и каренцата се дел од одлуката
Прскањето не се планира само според слободното време и подготвеноста на машината. Пред почеток проверете ги ветерот, температурата и прогнозата, а условите проценете ги повторно непосредно пред излегување на парцелата.
Не прскајте ако ветерот може да го однесе облакот кон соседни насади, куќи, водотеци или чувствителни култури. Топлото и суво време го забрзува испарувањето, додека температурната инверзија може да го задржи облакот близу до површината и да го зголеми занесувањето.
Каренцата се проверува за конкретната култура и конкретниот препарат. Кај доцните градинарски култури есенскиот третман може да биде близу до бербата. Ако не може да се испочитува периодот од последната примена до бербата или ставањето во промет, третманот не треба да се изведе.
- Проверете го ветерот и насоката кон соседните парцели.
- Избегнувајте услови со силно испарување или температурна инверзија.
- Проверете ја каренцата пред секоја примена.
- Не прскајте во близина на водотеци и чувствителни површини ако постои ризик од занесување.
Заштитната опрема и евиденцијата не се прескокнуваат
При мешање и примена на препаратот користете ја опремата наведена на етикетата и безбедносниот лист: заштитни ракавици, работна облека, чизми, заштита на очите и лицето, како и респираторна заштита кога е наведена.
И при тестирање со вода треба да се подготви безбедна работна процедура. Машината мора да биде стабилна, никој да не стои во зоната на прскање, а операторот да избегнува контакт со течноста и со нечисти делови од опремата.
По третманот запишете ги препаратот, дозата, културата, површината, датумот, временските услови и каренцата. Евиденцијата овозможува да се следи што е применето и да се провери дали рокот до бербата е испочитуван.
- Користете ја личната заштитна опрема наведена на етикетата.
- Не мешајте препарат без заштита на рацете, очите и лицето.
- Евидентирајте ја секоја примена и условите на терен.
- По работа постапете според упатствата за чистење и одржување на опремата.
Теренска чек-листа пред старт
Пред да ја наполните прскалката со препарат, направете кратка пауза и поминете ги сите точки. Чек-листата е корисна и за тракторска рампна прскалка и за воздушна прскалка, со дополнителна проверка на левата и десната страна кај вториот тип.
Ако една точка не е исполнета, одложете го третманот додека не се отстрани проблемот. Неколку минути мерење со вода можат да спречат потрошена тура, нерамномерна заштита и непланиран ризик за насадот и околината.
- Нема истекување од резервоарот, пумпата, цревата и споевите.
- Филтрите и млазниците се чисти и правилно поставени.
- Протокот по млазница е измерен и спореден со просекот.
- Притисокот е стабилен и реалната брзина е измерена.
- Потрошувачката во L/ha е пресметана.
- Дозата и употребата се земени од актуелната етикета.
- Производот е проверен во официјалниот регистар.
- Проверени се ветерот, температурата, водотеците и каренцата.
- Операторот има соодветна заштитна опрема.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Практичен водич за првата контрола на пченицата и јачменот по никнењето: мерење на склопот, празнини, корен, вода, плевели и штети пред зимата.
Прочитај →
Заклучок
Правилно калибрираната прскалка не значи само помала потрошувачка на вода и препарат. Таа обезбедува рамномерна покриеност на лозата, овошката или градинарската култура и овозможува третманот да се изведе во рамките на етикетата и дозволената употреба.
Започнете со чиста вода, отстранете го секое истекување, измерете го протокот по млазница и проверете ја брзината на реалниот терен. Потоа пресметајте ја потрошувачката по хектар, проверете ја каренцата и почекајте услови без ризик од занесување.


















