Есенското ѓубрење на неправилна парцела не завршува со поминување на расфрлувачот. Преклопувањето, ветерот, свиоците и незаштитените рабови можат да однесат гранули надвор од производната површина или да остават нерамномерно нахранети делови. Со едноставна теренска контрола земјоделецот може да ги открие загубите и да ја следи потрошената количина по парцела.
При подготовка на нивите за есенска сеидба, вниманието најчесто е насочено кон обработката, рокот и квалитетот на семето. Ѓубривото, сепак, треба да заврши токму таму каде што е планирано – во производната зона, а не на меѓа, пат, канал или соседна парцела.
Ризикот е поголем на полиња со клинести краеви, закривени меѓи, тесни премини и нерамномерна ширина. На такви места една иста поставка на машината не значи иста распределба по целата површина. Практичната проверка треба да се приспособи на обликот на секоја парцела.
Овој пристап не предлага универзална доза на ѓубриво. Количината и видот треба да се темелат на потребите на културата, анализата на почвата, планираниот принос и стручната препорака. Контролата тука се однесува на тоа каде завршува избраната количина и колку рамномерно е распоредена.
Зошто неправилната парцела бара посебна контрола
На правоаголна нива движењето по паралелни линии е полесно за следење, но и таму крајните премини можат да создадат преклопување. На парцела со триаголни делови, вдлабнатини или криви меѓи, машината минува низ зони со различна ширина, па дел од гранулата може да падне надвор од обработливата површина.
Каналите и одводните бразди се особено чувствителни. Гранулите што завршуваат во нив не ја прихрануваат културата, а со површинска вода можат да се преместат надолу. Покрај економската загуба, така се зголемува ризикот од внесување хранливи материи во водниот појас.
Затоа контролата треба да се прави според границата на производната површина, а не само според линијата по која се движи тракторот.
- Обележете ги клинестите и тесните делови пред да почне работата.
- Разликувајте производна површина од меѓа, пат, канал и незасеан раб.
- Планирајте посебно движење за краевите наместо автоматски да го повторувате средишниот премин.
Проверка на работниот раб пред првиот премин
Пред полнење на бункерот, прошетајте ја страната кон меѓата и каналот. Побарајте места каде границата нагло се стеснува, каде тракторот мора да сврти или каде тревата и растителните остатоци ја прикриваат вистинската линија на парцелата.
Работниот раб може да се означи со видливи колци, знаменца или друга безбедна ознака поставена надвор од патеката на машината. Ознаките не треба да бидат лабави предмети што можат да влезат под тркалата или во механизмот.
Ако меѓата е нејасна, не ја решавајте дилемата со пошироко расфрлање. Оставете јасна маргина и проверете ја границата со сопственикот или корисникот на соседната површина, особено ако каналот е заеднички.
- Проверете дали каналот е отворен, затрупан или поместен од претходната обработка.
- Одвојте ги местата каде има патека за вртење од местата каде треба да остане заштитен појас.
- Користете мапа, GPS-трага или рачно обележување само како помош, а не како замена за визуелна проверка.
Преклопувањето се гледа најчесто на свиоците
На краевите од нивата тракторот забавува, свртува и повторно влегува во работната зона. Ако следната траса е преблиску до претходната, дел од површината добива двоен премин. Ако е предалеку, се појавува непокриена лента.
На неправилна парцела ширината на работниот појас не треба механички да се пренесува од средината кон клинестите краеви. Таму последниот премин може да биде пократок или да заврши порано, со исклучен довод на гранула при напуштање на производната зона, ако машината и начинот на работа го дозволуваат тоа.
Корисно е возачот да запре по првите неколку премини и да ја провери реалната линија на распоредот. Не мора да се чека целата нива за да се забележи дека траекторите се поместени.
- Намалете ја брзината при приближување кон крајната линија за да имате време за навремена реакција.
- Избегнувајте непотребно повторно минување преку веќе обработен агол.
- Проверете ги свиоците од кабината и од земја, бидејќи растојанието во движење често изгледа поинаку од неподвижна точка.
Заштитен појас покрај канал, пат и меѓа
Ширината на заштитниот појас не треба да се одредува со една бројка за сите ниви. Таа зависи од обликот на теренот, наклонот, видот на каналот, можноста за истекување и локалните услови. Најсигурен пристап е јасно да се оддели работната зона од чувствителниот раб и да не се турка распоредот до самата граница.
Покрај канал со косина или со тековна вода, ризикот од поместување на гранулите е поголем. Ако теренот се спушта кон каналот, особено внимателно треба да се следи работниот премин и правецот на движењето. На пат или тврда површина гранулата обично не придонесува за принос и може да биде разнесена или измиена.
Заштитниот појас треба да биде видлив и за возачот и за лицето што ја надгледува работата. Не оставајте одлуката да се носи во последен момент, кога бункерот е полн и машината веќе се движи.
- Планирајте одделна линија покрај секој канал или отворен одвод.
- Не складирајте отворени вреќи со ѓубриво на самиот раб на каналот.
- Соберете ја случајно истурената гранула од пат или тврда површина според безбеден начин на работа и не ја туркајте во одводот.
Ветерот го менува распоредот и без промена на машината
И слаб ветер може да ја помести лесната гранула, особено при странично расфрлање и на отворена рамнина. Најизложени се рабовите кон канал, пат или соседна парцела. Ако правецот на ветерот се менува, вчерашната траса или проценка не мора да биде сигурна за следниот премин.
Проверете го ветерот на самото поле, а не само според условите во населено место. Знаци се движењето на тревата, прашината и ситните растителни остатоци. Ако гранулите видливо отстапуваат од планираниот појас, паузирајте и проценете дали работата може да продолжи без зголемување на загубите.
Не додавајте брзина за да го завршите преминот побрзо. Така се намалува времето за реакција и може да се зголеми расфрлањето надвор од целната зона.
- Поставете ја страната кон чувствителниот раб така што ветерот да не ја носи гранулата кон каналот или патот.
- Следете дали условите се смениле меѓу два премина.
- Прекинете го работењето ако не можете да го задржите распоредот во планираната зона.
Теренска проверка: каде навистина паднала гранулата
На места со сомнителен распоред поставете чисти послужавници, плитки садови или други рамни собирачи на неколку точки попречно на работниот појас. Тие треба да бидат стабилни, без да ја попречуваат машината, и да се постават така што ќе покажат што паѓа во производната зона, што е преклопено и што оди кон рабовите.
По еден или неколку контролирани премини, споредете ја количината во садовите визуелно или измерете ја со иста вага. Целта не е да се создаде лабораториски резултат, туку да се открие јасна разлика меѓу средината, рабовите и местото на преклопување.
Контролата треба да се повтори кога се менува парцелата, видот на гранулата, влажноста или ветерот. Различната големина и форма на гранулите може да даде различен распоред и при иста поставка.
- Поставете повеќе контролни точки, а не само еден сад покрај тракторот.
- Означете го местото и правецот на преминот за резултатот да може да се разбере.
- Не ја враќајте собраната гранула во бункерот ако се измешала со земја, растителни остатоци или друга материја.
Не мешајте контрола на распределба со одредување доза
Проверувањето каде завршува гранулата не кажува колку ѓубриво ѝ е потребно на културата. Тоа се две одделни одлуки. Дозата зависи од анализата на почвата, културата, претходната култура, целта на производството и формулацијата на ѓубривото.
Ако на дел од нивата има слаб развој, тоа не е автоматски доказ дека таму треба да се додаде повеќе гранула. Причината може да биде набивање, задржување вода, киселост, суша, болест или различна длабочина на почвата. Дополнително ѓубрење без проверка може да ја зголеми нерамномерноста.
Практичната задача на земјоделецот е прво да обезбеди избраната количина да се распредели во планираната зона, а потоа, за идните одлуки, да ги поврзе записите со анализа и резултатите од парцелата.
- Чувајте ја препораката за ѓубрење одделно од податоците за работата на машината.
- Не користете визуелен изглед на посевот како единствена причина за промена на дозата.
- При сомнеж, земете репрезентативна анализа на почвата наместо да коригирате напамет.
Бележете што е потрошено на секоја парцела
Записот по парцела е едноставен начин да се открие дали потрошувачката одговара на реалната површина. Запишете ја ознаката на нивата, културата, датумот на работа, видот и формулацијата на ѓубривото, почетната и преостанатата количина, како и условите што можеле да влијаат врз распоредот.
Доколку има прекини, дополнително полнење или работа на два различни дела од нивата, запишете ги одделно. Така подоцна нема да се меша потрошувачката на главната површина со материјалот употребен во краевите или на друга парцела.
Податоците не треба да служат за измислено прецизирање на приносот. Нивната вредност е во споредбата: дали слични ниви со сличен план имаат очекувана потрошувачка и дали контролата покажала проблем на одреден раб.
- Користете една мерна единица во целиот запис.
- Одбележете дали дел од материјалот останал во бункерот.
- Запишете ветер, прекини и видливи проблеми со преклопување.
- Чувајте фотографија или скица на проблематичниот раб ако подоцна треба повторна проверка.
Постапка за последниот премин и чистење
Кога се приближувате до крајот на парцелата, однапред одредете каде ќе се исклучи доводот и каде е безбедно да се сврти машината. Последниот премин не треба да се продолжува преку пат или канал само за целосно да се испразни бункерот.
По работата, проверете дали има насобрана гранула на рамката, под дозерите, на заштитите и околу местото на полнење. Истурениот материјал не оставајте го на тврда површина или во близина на одвод. Чистењето правете го без туркање на гранулата кон каналот.
Ако остане материјал, запишете колку е и чувајте го според упатствата на производот, во сув и безбеден простор, одвоено од семе, храна и добиточна храна. Следната употреба треба да се планира, а не да се решава со случајно расфрлање.
- Исклучете го доводот пред да ја напуштите производната зона, ако тоа го дозволува опремата.
- Не чистете гранула со дување кон соседна површина или одвод.
- Проверете дали вреќите и садовите се затворени и заштитени од влага.
- Отстранете ги остатоците од работната површина пред преместување на друга нива.
Кратка проверка пред да ја напуштите нивата
Една завршна обиколка може да открие проблем што не се гледа од кабината. Проверете ги краевите, местата на вртење, каналите и патеките. Ако има гранула надвор од производната зона, забележете каде се случило и што било различно во тој момент.
Потоа споредете ги записот за потрошената количина, површината на парцелата и резултатот од контролите. Не извлекувајте заклучок само од тоа што бункерот е испразнет; празен бункер не покажува дали материјалот бил правилно распределен.
За следната работа корекцијата може да биде појасна ознака на рабовите, поинаква траса, прекин при свртување или одложување при неповолен ветер. Секоја промена треба повторно да се провери на терен.
- Дали гранулата останала во производната зона?
- Дали има видливи траги од двојно расфрлање на свиоците?
- Дали каналот, патот и соседната меѓа се чисти од гранула?
- Дали е запишана потрошувачката и условите за работа?
- Дали е забележан делот што треба да се провери при следното влегување на нива?
Заклучок
Есенското ѓубрење на неправилна парцела бара поглед и надвор од кабината. Обележете ги чувствителните рабови, следете го преклопувањето, не работете при услови во кои ветерот ја носи гранулата и направете мала теренска проверка со контролни точки.
Запишаната потрошувачка по парцела ќе помогне следната работа да се планира попрецизно, но не ја заменува анализата на почвата и стручната одлука за дозата. Целта е секоја гранула од планираната количина да остане во предвидената производна зона.
Најчесто поставувани прашања
