Полжавиците можат да ги оштетат младите растенија на пченицата и јачменот токму во влажни парцели, под растителни остатоци и на тешки почви. Навремен преглед навечер или рано наутро помага да се разликува нападот од оштетување од глодари и да се третира само местото каде што навистина има проблем.
По сеидбата на пченицата и јачменот, нерамномерното никнење не треба веднаш да се припише на семето, почвата или глодарите. На парцели со задржување влага, многу растителни остатоци и покрупни грутки, полжавиците можат да се движат незабележливо преку ноќ и да ги нагризуваат младите растенија пред земјоделецот да забележи поголема празнина во склопот.
Најголема корист има прегледот пред оштетувањето да стане видливо од трактор или од работ на нивата. Неколку внимателно избрани точки во парцелата, проверени во соодветен дел од денот, можат да покажат дали проблемот е локален, дали се шири по влажна зона и дали воопшто има потреба од мерка.
Реакцијата треба да се приспособи на влагата, типот почва, количината на остатоци и густината на никнатите растенија. Автоматско третирање на целата површина може да значи непотребен трошок и непотребно внесување средство таму каде што нема активност.
Каде прво да ја барате штетата
Полжавиците најчесто се задржуваат таму каде што површината останува влажна подолго време. Прегледот прво направете го на пониските делови, покрај затнати бразди, на рабовите со густа растителна маса и на местата каде што по обработката останале покрупни грутки.
Посебно проверете ги деловите со многу жетвени остатоци на површината. Остатоците можат да обезбедат засолниште и влага, па оштетувањето да биде изразено во неправилни дамки наместо рамномерно низ нивата.
На лесна и брзо оцедлива почва ризикот може да биде помал, но не исчезнува по дожд или наводнување. Локалните услови во една иста парцела често се разликуваат повеќе од условите меѓу две соседни ниви.
- ниски и слабо оцедливи делови;
- места под растителни остатоци и крупни грутки;
- рабови покрај канали, меѓи и необработени појаси;
- делови каде никнењето е бавно, а почвата долго останува влажна.
Најдобар термин за преглед на младите жита
Прегледот има најголема вредност навечер, во облачно време или рано наутро, кога површината е влажна и полжавиците се активни. Во сончев и сув дел од денот тие често се повлекуваат под грутки, остатоци или во пукнатини, па визуелната проверка може да даде погрешна слика.
Поминете ја парцелата по дијагонала и застанете на повеќе места, а не само покрај патот. На секоја точка разгребете мал дел од површината и проверете ја долната страна на остатоците, просторот околу никулците и почвата веднаш покрај редот.
Ако по дожд или наводнување се појават нови празнини, повторете го прегледот во следниот влажен период. Една проверка во суво попладне не е доволна за да се исклучи напад.
- барајте живи полжавици и нивни засолништа;
- проверете ја површината непосредно околу никулците;
- запишете каде се појавуваат дамките и со што се граничат;
- повторете ја контролата ако времето повторно стане влажно.
Како изгледа оштетувањето од полжавици
Младите листови обично имаат неправилно изгризани рабови, издолжени нагризани површини или прозорчиња во листот. Кај многу мали растенија може да остане само дел од листот или никулецот да биде оштетен веднаш над површината на почвата.
На влажната почва или на листовите понекогаш се гледаат сјајни траги од слуз. Тие не се секогаш присутни, особено ако површината се исушила, но нивното наоѓање заедно со свежо нагризани растенија е силен знак дека полжавиците се активни.
Штетата често се појавува во неправилни групи. Еден дел од редот може да биде речиси нормален, а неколку метри подолу да има празни места, особено ако таму се задржува влага или има повеќе остатоци.
- неправилни гризотини на листовите;
- тенки, сјајни траги на почвата или растенијата;
- оштетувања во дамки или кратки прекини на редовите;
- нагрицани никулци непосредно над површината.
Разлика меѓу полжавици и глодари
Глодарите често ги извлекуваат или ги пресекуваат младите растенија, а околу оштетеното место може да има нарушена почва, мали отвори или траги од движење. Понекогаш растенијата се однесени, па останува празно место без нагризани листови на површината.
Полжавиците најчесто оставаат растение на местото, но со изглодани листови или стебленце. Слузестата трага, скриените единки под остатоците и појавата на штетата во влажни делови се насоки што ја поддржуваат оваа процена.
Можно е на иста парцела да има и двата проблема. Затоа не користете мерка против полжавици како замена за преглед на глодарски дупки, ниту обратно.
- проверете дали растението е извадено, одгризано или само нагризано;
- побарајте слуз на почвата и листовите;
- проверете дали има дупки, ходници или натрупана почва;
- споредете ја штетата во суви и влажни делови.
Влагата и типот почва го менуваат ризикот
Тешките почви што бавно се сушат создаваат подолг период со поволни услови за движење и засолнување. На ниските делови, каде водата се задржува по дожд, младото жито може да биде изложено подолго отколку на добро оцедена падина.
Кај полесни почви ризикот може да се зголеми во делови каде има наводнување, густа покривка од остатоци или сенка од меѓи и растителни појаси. Затоа типот почва треба да се гледа заедно со влагата и начинот на обработка.
Прегледајте дали проблемот се совпаѓа со траги од вода, вдлабнатини и места каде машините оставиле збиена почва. Ако се повторува на истите точки, причината можеби не е само присуството на штетник, туку и условот што му овозможува да остане активен.
- следете каде водата се задржува по врнежи;
- не мешајте слабо никнење од преовлажнета почва со изедени растенија;
- проверете ги збиените траги од тркала и краевите на парцелата;
- одделно проценете ги влажните и сувите зони.
Проценете ја штетата пред да одлучите
Пред каква било мерка, обележете ги оштетените места и проверете дали празнините се шират. Разгледајте неколку делови по должината и попречно на редовите, бидејќи една дамка не покажува нужно дека целата нива е загрозена.
Проценката треба да го земе предвид бројот на здрави растенија што останале, фазата на никнување и можноста за понатамошно никнење од веќе посеаното семе. Ако почвата е затворена и има доволно никнати растенија, локално оштетување не значи автоматски дека треба повторно да се сее.
Повторна сеидба или дополнителна интервенција има смисла само по проверка на целокупниот склоп и причината за празните места. Избегнувајте одлука донесена само според изгледот на една лента покрај меѓата.
- обележете ги дамките со колче или запис во телефон;
- проверете дали има активни полжавици, а не само старо оштетување;
- одделете ги локалните оштетувања од проблемите со никнењето;
- проценете го склопот и надвор од највидливата дамка.
Мерки без непотребно третирање на целата нива
Ако активноста е ограничена на влажни дамки, мерката треба да се насочи таму, наместо автоматски да се покрие целата површина. За заштита со препарат користете само средство што е регистрирано за соодветната намена и култура, а начинот на употреба, личната заштита и ограничувањата читајте ги од етикетата.
Не зголемувајте ја количината и не мешајте средства по сопствена процена. Остатоците од гранули или мамки не треба да останат на места каде можат да дојдат до добиток, живина, домашни животни или вода.
Превентивно, на следните обработки внимавајте на рамномерно подготвена површина, добро затворање на сеидбената бразда и управување со растителните остатоци. Целта не е целосно отстранување на сите остатоци, туку избегнување непотребни дебели и влажни наслаги токму над редовите.
- насочете ја мерката кон потврдените жаришта;
- следете ја етикетата и користете соодветна лична заштитна опрема;
- не фрлајте препарат во канали, бунари или покрај водотеци;
- по интервенцијата повторно проверете дали има свежо оштетување.
Едноставна белешка за следење на парцелата
За секоја сомнителна парцела запишете го датумот на сеидба, културата, деловите со задржување вода, состојбата на никнењето и местата каде е забележана активност. Белешката помага да се разликува ново оштетување од старо и да се види дали проблемот се повторува по секој влажен период.
Корисно е да се фотографира истата дамка од исто место, со видлив ред или друга ознака за ориентација. Така полесно ќе се процени дали празнината се шири или младите растенија продолжуваат да се развиваат.
Следењето е особено корисно кај парцели што секоја есен имаат проблем со влага. Податоците од една сезона можат да помогнат следната обработка и изборот на сеидбено место да бидат попрецизни.
- култура и датум на сеидба;
- место и големина на оштетената зона;
- влага, остатоци и состојба на почвата;
- присуство на полжавици, слуз или траги од глодари;
- промена по дожд, сушење или преземена мерка.
Кога да побарате дополнителна проценка
Дополнителна помош е оправдана ако празнините брзо се зголемуваат, ако не може да се разликува штетникот или ако на истото место има знаци за задржување вода, глодари и слаб квалитет на никнење. Погрешната дијагноза може да доведе до мерка што нема да го реши проблемот.
Подгответе фотографии од растенијата, почвата и трагите, како и информација за претходната култура, обработката и сеидбата. Таквите детали се покорисни од општ опис дека житото „се губи“.
Ако се разгледува употреба на препарат, проверете ја актуелната регистрација и упатството за конкретната култура пред набавка и примена. Етикетата е меродавна за дозволената употреба, заштитата на операторот и условите за безбедно ракување.
- побарајте проценка при брзо ширење на штетата;
- не носете одлука врз основа на една празнина;
- понесете фотографии и податоци за условите на парцелата;
- проверете ја дозволената употреба пред примена на препарат.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Кај пченицата и јачменот на ниска парцела, разредениот склоп може да биде од задржана вода, корка, слаба ртност или глодари. Еве како да ги разликувате.
Прочитај →
Едноставен домашен тест покажува дали семето за пченица и јачмен никнува рамномерно пред сеидбата. Научете како да земете примерок и да го протолкувате резултатот.
Прочитај →
Заклучок
Полжавиците во свежо посеаните жита најлесно се контролираат кога ќе се откријат во влажните жаришта, пред оштетувањето да прерасне во големи празнини. Проверете навечер или рано наутро, барајте слуз и свежи гризотини, а секогаш споредете ги знаците со можните траги од глодари и проблеми со никнењето.
Кога нападот е ограничен, ограничете ја и мерката. Следењето на истите точки, правилното управување со влагата и внимателната употреба на само дозволени средства се посигурен пристап од третирање на целата парцела без потврдена потреба.





















