Зимски грашок и боб по никнувањето: како да се спречи гниење во ниските делови

Никнувањето не значи дека посевот е безбеден. Кај зимскиот грашок и бобот, младите растенија можат да изгледаат добро на повисокиот дел од нивата, а само неколку метри подолу да има разреден склоп, пожолтување или пропаѓање поради задржана вода.

Разликите во наклонот, типот на почвата и обработката често се поважни од просечната состојба на целата парцела. Тешката, збиена почва бавно ја пропушта водата, додека на полесните делови проблемот може да се појави само во плитки вдлабнатини и траги од трактор.

Целта по дождовите не е да се влезе веднаш со машина и да се „спаси“ секој сантиметар од нивата. Прво треба да се утврди каде се задржува водата, дали коренот е само влажен или веќе е без кислород, и кој одводен зафат може да се направи без кинење на младите растенија.

НАЈВАЖНОТО

• Прегледајте ја парцелата по висина и по насока на истекување.
• Влажната почва сама по себе не е доказ за гниење.
• Најпрво заштитете ги ниските делови што имаат активна вода.

Прегледајте го посевот по делови, а не само од работ на нивата

Прегледајте ја парцелата по висина и по насока на истекување. Започнете од најнискиот дел, потоа проверете ги премините меѓу рамниот и наклонетиот терен, местата под тркала и краевите каде што водата се собира пред меѓа или канал.

Најкорисен е краток пешачки преглед кога почвата не е леплива за обувките. Забележете дали растенијата се рамномерно распоредени, дали има голи петна, дали листовите губат боја и дали водата стои во вдлабнатини. Една мала локација со проблем не значи дека целиот посев е пропаднат, но покажува каде треба да се интервенира прво.

• Проверете најниски точки, рабови на нивата и траги од механизација.
• Споредете здрави растенија од повисок дел со растенија од влажната зона.
• Означете ги местата што се повторуваат по секој посилен дожд.
• Погледнете дали одводниот канал има прекин, затнување или затрупан излез.

Разликувајте задржана вода од обично влажна почва

Влажната почва сама по себе не е доказ за гниење. Проблемот настанува кога порите долго остануваат исполнети со вода и коренот не добива доволно воздух. Тогаш младите растенија може да застојат, да пожолтат или да се наклонат иако надземниот дел првично изгледа зелен.

Извадете неколку растенија од работ на влажното место со мала лопатка, без влечење за стеблото. Кај здраво растение коренот треба да биде цврст и поврзан со почвата, додека кај оштетено растение може да има потемнети, омекнати или лесно откинливи коренчиња. Самата промена на бојата не е доволна за точна дијагноза, затоа споредете ја со растение од сувиот дел.

• Вода што стои по дожд и бавно исчезнува е предупредување за слаб одвод.
• Омекнат корен и лесно одвојување на почвата укажуваат на сериозен стрес.
• Пожолтувањето во траги од тркала често е поврзано со набивање, а не само со болест.
• Разреден склоп во вдлабнатина бара проверка дали причината е давење на никулците или нерамномерно никнување.

Поставете приоритет меѓу ниските и повисоките делови

Најпрво заштитете ги ниските делови што имаат активна вода. Повисоките и добро исцедени места обично не бараат интервенција, освен ако имаат кора, силно набивање или траги од површински истек.

Кај наклонета парцела, водата може да се движи по површината и да се собира на долната меѓа. Кај рамна тешка почва, проблемот може да биде подеднакво распространет, но помалку видлив додека не помине повеќе време. Затоа проценката треба да ги земе предвид и теренот и структурата на почвата.

• Ниска точка со стоечка вода има предност за итен одводен преглед.
• Високата парцела не треба непотребно да се засекува со канали ако нема проблем со задржување.
• Местата со длабоки траги од тркала се посебен ризик бидејќи го прекинуваат нормалното истекување.
• Бележете ги проблематичните зони за да се коригира обработката по бербата, а не со ризично влегување сега.

Плиткиот одвод треба да ја тргне водата, а не да ги пресече редовите

Ако водата има природен пат кон меѓата, плиткиот канал може да помогне само ако е насочен кон безбеден излез. Не правете длабок ров низ никнатиот посев без да се земе предвид распоредот на редовите, бидејќи може да се пресечат корени, да се однесат семето и почвата или да се создаде нова бариера за водата.

Најбезбедно е прво да се расчисти постоечкиот плиток пат на крајот од парцелата и да се отстрани наносот пред излезот. Ако е потребен мал канал, работете со рачен алат или лесна опрема од рабната зона, со постепено отстранување на почвата и постојана проверка дали водата навистина се движи кон излезот.

• Исчистете затнат излез пред да копате нов канал.
• Поставете го одводот по природната најниска линија, а не произволно низ редовите.
• Оставете стабилна меѓа за да не се отвори ерозиски засек.
• Проверете го каналот по следниот дожд и поправете места каде што водата го поткопува рабoт.

Не влегувајте со трактор во почва што се лепи

Влегувањето со механизација додека почвата е влажна може да направи поголема штета од самото задржување на водата. Тркалата ја набиваат површината, ги затвораат порите и можат да ги притиснат редовите или да го прекинат патот на истекување.

Дури и ако треба да се исчисти канал, проценете дали работата може да се изведе од сувата меѓа или од постабилен раб. Ако машината остава длабоки траги и почвата се размачкува наместо да се рони, условите не се погодни за непотребно поминување.

• Направете пешачки преглед пред да ја внесете машината.
• Избегнувајте вртење и запирање во највлажниот дел.
• Користете постоечки сув пристап наместо да отвoрате нови траги низ посевот.
• Не обработувајте ја површината за да ја „разбиете“ влагата ако со тоа се кине коренот.

Што може да се направи без оштетување на коренот

Мерката зависи од тоа дали водата стои на површината или доаѓа од затворен, набит слој. На површински проблем најчесто му помага расчистување на патот кон меѓата. Длабоко разорување или агресивно продлабочување покрај никнатите редови не е соодветен прв чекор.

Не газете ги растенијата за да стигнете до средината на влажното петно. Ако има мало место со пропаднати растенија, означете го и проценете го обемот дури откако почвата ќе стане доволно носечка. Пресадување или повторно сеење во веќе студена и влажна зона може да донесе слаб и нерамномерен резултат.

1. Расчистете површински нанос и растителни остатоци од постоечкиот излез.
2. Отворете само плиток, контролиран одвод каде што нема да се пресечат редови.
3. Поправете ја меѓата ако таа го блокира природниот тек на водата.
4. Оставете го кореновиот простор недопрен и избегнувајте култивирање меѓу редовите во кал.

Кога влажното место бара дополнителна проверка

Ако водата се враќа на истото место по секој дожд, проблемот веројатно не е само моментален. Причината може да биде затрупан излез, збиен слој од претходна обработка, нерамнета парцела или недоволен капацитет на постојниот одвод.

Побарајте стручен совет ако се појавуваат концентрични петна со брзо пропаѓање, ако корените се масовно омекнати или ако проблемот се шири и на добро исцедените делови. Симптомите можат да се преклопуваат со почвени габични заболувања, оштетување од семе или други причини, па непотребното третирање без утврдена причина може да го зголеми трошокот и да не го реши одводот.

• Фотографирајте го истото место пред и по сушењето за полесна споредба.
• Забележете дали симптомите се ограничени на вдлабнатина или се појавуваат низ целата нива.
• Проверете го квалитетот на семето и длабочината на сеидбата ако проблемот е во линии.
• Не применувајте препарат само затоа што растението пожолтело во влажна зона.

План за наредните обиколки на парцелата

Направете едноставен план што ќе се повторува по посилни дождови: прво преглед на ниските точки, потоа проверка на излезите, а на крај проценка на растенијата. Така ќе разликувате еднократно задржување вода од траен проблем во нивелирањето или структурата на почвата.

По сушењето, запишете каде машината оставила траги, каде каналот бил недоволен и каде склопот бил најслаб. Овие белешки се корисни за избор на правецот на обработка, подобрување на одводот и избегнување повторно набивање во следната сезона.

1. Обиколка на ниските делови и рабовите.
2. Проверка дали водата има слободен излез.
3. Вадење неколку растенија за споредба на коренот.
4. Означување на голите петна и трајните траги од тркала.
5. Запис за поправки што треба да се направат во суви услови.

Кратка проверка пред секоја интервенција

Пред да се копа, прска, култивира или внесува механизација, одговорете на неколку практични прашања. Ако водата веќе се повлекува и растенијата имаат цврст корен, непотребната интервенција може да направи повеќе штета од корист.

Кај посевот што е сериозно прореден само во ниска зона, прво пресметајте дали проблемот е локален и дали одводот ќе спречи повторување. Не трошете средства на мерка што не го отстранува изворот на задржаната вода.

• Дали водата стои или само почвата е влажна?
• Дали коренот е цврст или омекнат?
• Дали одводот има јасен и безбеден излез?
• Дали машината може да помине без да создаде траги?
• Дали мерката ќе ги зачува редовите и меѓите?
• Дали има потреба од стручно утврдување на болест или оштетување?

🛒 Од Земјоделие шопВиди ја продавницата →

Делови и додатоци за тракториПогледнете ги моделите од оваа поткатегорија.Погледни →

Машини и алатиАлати и машини за полесна секојдневна работа на терен.Погледни →

Семиња и саднициИзбор на семиња и садници за новата производна сезона.Погледни →

Обувки и работна облекаРаботна опрема за заштита и удобност при работа.Погледни →

Најчесто поставувани прашања

Заклучок

Зимскиот грашок и бобот треба да се следат според микролокацијата, а не само според просечната состојба на нивата. Ниските делови со стоечка вода имаат приоритет, но интервенцијата треба да биде плитка, насочена кон постоечкиот пат на истекување и изведена без газење на коренот.

Ако почвата се лепи, тракторот не треба да влегува само заради брза поправка. Прво расчистете го излезот каде што може безбедно, споредете ги корените од влажниот и повисокиот дел и запишете ги местата што бараат трајно подобрување по сушењето.