Младо лозје на падина: како да се спречи истекување на почвата меѓу редовите

Младите насади се особено ранливи затоа што почвата меѓу редовите често е гола, кореновиот систем сè уште не ја држи површината, а секој плиток жлеб може да стане канал за следниот дожд. На падина проблемот обично не се гледа рамномерно: водата се собира од повисоките делови, забрзува на патеката и потоа се излева во еден или два реда.

Ноемвриската проверка не треба да се сведе само на гледање дали има кал. Треба да се пронајде почетокот на истекувањето, да се следи неговата патека и да се утврди каде се таложи земјата. Така поправката се прави на местото каде што настанува проблемот, а не само на долниот крај каде што веќе е направена штета.

Целта не е водата целосно да се запре, туку да се забави, распрсне и наведе низ стабилна површина. Мерките треба да бидат плитки, постепени и приспособени на наклонот, типот на почвата и начинот на обработка во конкретното лозје.

НАЈВАЖНОТО

• Прво прошетајте го секој меѓуред и означете ги местата каде водата се движела.
• Избегнувајте орање, фрезирање или грубо разровкување во правец на падината.
• Плитки попречни прекини во меѓуредот ја прекинуваат должината на текот и му даваат време на талогот да се насобере.

Проверете го лозјето по силен дожд

Прво прошетајте го секој меѓуред и означете ги местата каде водата се движела. Барајте тесни жлебови, насобрана ситна земја, камчиња префрлени на долната страна, наноси пред лозите и корени што се гледаат над површината.

Проверете и од каде доаѓа водата. Таа може да навлегува од повисока нива, од пристапен пат, од странична меѓа или од канал што се прелева. Ако се поправи само последниот метар од оштетениот ред, водата често ќе најде нова патека и повторно ќе ја однесе почвата.

Означете ги почетокот, најдлабокиот дел и излезот на секој жлеб. Оваа едноставна карта помага напролет да се провери дали мерката го забавила истекувањето или само го преместила проблемот.

• Тесен жлеб што се продлабочува кон долниот дел е знак за концентриран тек.
• Нанос околу лозата покажува дека водата губи брзина на тоа место.
• Оголен корен бара внимателна заштита, но не и затрупување со дебел слој влажна тешка земја.
• Патека со длабоки траги од трактор може да стане главен канал за поројната вода.

Не обработувајте по најкратката линија надолу

Избегнувајте орање, фрезирање или грубо разровкување во правец на падината. Таквата обработка може да создаде непрекинати канали низ кои водата забрзува, особено ако меѓуредот е чист од растителна покривка.

Ако обработката е неопходна, насоката и длабочината треба да се усогласат со наклонот и со можноста машината безбедно да поминува. На стрмни или веќе еродирани делови, плитко нарушување на површината е помал ризик од длабоко превртување на почвата.

Не го рамнете секој природен прекин со ист интензитет. Мала нерамнина што ја намалува брзината на водата може да биде корисна, додека остар насип попреку на падината може да се пробие и да испрати концентриран бран кон лозите.

• Не оставајте долги непрекинати бразди во правец на падината.
• Не поминувајте со механизација кога почвата е премногу влажна и лесно се набива.
• Не користете длабоко копање за поправка во непосредна близина на стеблото.
• Зачувајте грутки и растителни остатоци таму каде што помагаат да се намали брзината на водата.

Направете мали прекини, а не голема бариера

Плитки попречни прекини во меѓуредот ја прекинуваат должината на текот и му даваат време на талогот да се насобере. Тие не треба да бидат високи ниту целосно непропустливи. Преголема бариера може да се пробие при силен дожд и да создаде нова штета.

На местата каде жлебот веќе се појавил, може внимателно да се распредели дел од почвата попреку на правецот на истекување, без да се затрупа лозата. Камења со стабилна поставеност или кратки растителни пречки може да ја намалат брзината, но мора да има безбеден пат за вишокот вода.

Прекините поставете ги постепено, според теренот, а не како една долга линија што ја собира целата вода. По следен дожд проверете дали се задржале на место и дали не ја пренасочиле водата кон стеблата или кон соседниот ред.

• Прекинот треба да го забави текот, а не да создаде езерце покрај лозите.
• Кратките и распоредени прегради полесно се контролираат од една голема насипана линија.
• Секој прекин проверете го по првиот посилен дожд.
• Отстранете материјал што се лизга кон стеблото или го затвора природниот излез на водата.

Тревен појас за трајно смирување на меѓуредот

Тревната покривка меѓу редовите ја штити површината од директно удирање на капките и го забавува движењето на водата. Особено е корисна на делови каде секоја обработка повторно ја остава почвата гола или каде патеките се претвораат во канали.

Не мора целиот насад веднаш да се затреви. Може да се остави тревен појас на најпроблематичните меѓуредови, на долниот раб на падината или попреку на местата каде се собира вода. Изборот на видови и времето на воспоставување зависат од локалната клима, почвата, достапната вода и конкуренцијата со лозите.

Тревата треба да се одржува со косење или соодветно плитко управување, за да не стане висока и тешка за минување. Околу младите стебла оставете чист и контролиран појас, бидејќи густата вегетација непосредно до лозата може да ја отежне проверката, да задржува влага и да го попречи одржувањето.

• Започнете од најоштетените меѓуредови, а не нужно од целиот насад.
• Избегнувајте гола земја на долгите правци по кои водата се забрзува.
• Косењето нека остави растителни остатоци што ја покриваат површината.
• Следете дали тревата се натпреварува со младите лози за вода и хранливи материи.

Поправете ги патеките пред да станат одводни канали

Патеката низ лозјето често е најслабото место. Тракторските тркала ја набиваат почвата, создаваат две длабоки траги и ја насочуваат водата право кон долниот ред. Ако патеката се наоѓа над лозите, штетата може да се пренесе на целата падина.

Поправката започнува со прекин на трагите и со внимателно пополнување на вдлабнатините со соодветен материјал од парцелата или со стабилен материјал што нема веднаш да се измие. Површината треба да биде оформена така што водата да се распрснува кон безбедна тревна зона, а не да се собира во една точка.

Не правете длабок ров покрај редот само за да ја тргнете водата од патеката. Таквиот ров може да ја пресече почвата околу корените, да се урне и да го зголеми истекувањето. Поправката треба да биде плитка и да се изведе кога почвата има доволно носивост за да не се претвори во кал.

• Проверете ги трагите од тркалата пред секое зимско поминување со механизација.
• Избегнувајте возење по иста влажна патека кога нема потреба.
• Насочете го површинскиот тек кон стабилен тревен или каменест излез.
• Не складирајте ископана земја на долниот раб каде може да се измие кон лозите.

Заштитете ги местата каде коренот е оголен

Оголениот корен најпрво треба да се прегледа без нагло раскопување околу него. Отстранете лабава земја и камења што можат дополнително да се лизгаат, а потоа вратете фина, незбиена почва во тенок слој за да се покрие кореновата зона без создавање вдлабнатина што ќе ја собира водата.

Не натрупувајте земја високо околу стеблото и не го затрупувајте местото на калемење кај калемените садници. Мокар материјал прилепен до кората може да го отежне сушењето и да создаде услови за оштетување.

Ако водата повторно минува низ истото место, покривањето само по себе нема да биде доволно. Прво треба да се смири текот погоре со тревен појас, мал прекин или поправка на патеката.

• Покријте го коренот со растресита почва, без силно газење.
• Не го допирајте стеблото со дебел слој влажна почва или свеж органски материјал.
• Поправете ја причината за истекувањето над оголениот корен.
• Обележете ја лозата за повторна проверка по следниот дожд.

Што да се направи според видот на оштетувањето

Не секоја ерозија бара иста интервенција. Плитките траги обично се контролираат со растителна покривка и мали прекини, додека длабоките жлебови и оштетените пристапи бараат постепена санација и почести проверки.

Подолу е практична ориентација за првиот чекор. Таа не ја заменува проценката на конкретниот терен, особено ако водата доаѓа од надворешна парцела или од јавен пат.

Проверка на мерките во текот на зимата

Есенската поправка не е завршена со едно израмнување. По секој посилен дожд проверете дали прекините останале стабилни, дали тревните појаси ја задржуваат површината и дали патеката не пренасочила вода кон долниот ред.

Запишете ги местата со повторено оштетување и фотографирајте ги од иста точка. Така полесно ќе се разликува нова ерозија од стар нанос и ќе се види дали проблемот се намалува. Најпроблематичните места оставете ги достапни за контрола, наместо да ги покриете со материјал што ја крие состојбата.

Зимската цел е водата да се движи побавно и распоредено. Ако по дождот повторно се појавува ист жлеб, подобро е да се измени насоката на површинскиот тек отколку постојано да се надополнува однесената земја.

• Проверете ги почетокот и крајот на секој жлеб.
• Следете дали тревниот појас се проретчува токму по линијата на истекување.
• Проверете дали материјалот од преградите се поместил.
• Водете белешки за местата што бараат трајна санација.

Безбедна работа покрај младите лози

При поправки користете рачен алат и плитка обработка таму каде што корените се блиску до површината. Пред да влезете со трактор, проверете дали почвата носи и дали движењето нема да ги урне рабовите на жлебовите.

Работете од стабилна страна на падината и не застанувајте под свежо одронета земја или под нестабилен насип. Ако треба да се помести поголем нанос, подобро е прво да се утврди патеката на водата отколку материјалот веднаш да се турне кон долниот дел.

Секоја интервенција треба да го олесни идното одржување. Преграда што бара постојано рачно поправање, а не обезбедува безбеден излез на водата, не е трајно решение за лозјето.

• Користете чизми со стабилен ѓон на наклонет терен.
• Не работете под нестабилни рабови по силен дожд.
• Држете ги машините подалеку од оголените корени.
• Планирајте го пристапот така што нема да се создадат нови траги по падината.

🛒 Од Земјоделие шопВиди ја продавницата →

Приклучни машини за обработка на почваПогледнете ги моделите од оваа поткатегорија.Погледни →

Заштита на растенијатаРазгледајте ја понудата за заштита на земјоделските култури.Погледни →

Машини и алатиАлати и машини за полесна секојдневна работа на терен.Погледни →

Ѓубрива и прихранаСредства за прихрана според потребите на растенијата и почвата.Погледни →

Најчесто поставувани прашања

Заклучок

Најдобрата заштита на младо лозје на падина започнува со точно пронаоѓање на патеката на водата. Плитки и распоредени прекини, тревни појаси и стабилни патеки ја намалуваат брзината на истекувањето, додека длабокото копање и големите затворени насипи можат да го влошат проблемот.

Оголените корени треба внимателно да се покријат, но трајното решение е погоре по падината, каде што текот се собира и забрзува. Проверка по секој посилен дожд ќе покаже дали мерките ја задржуваат почвата или водата само ја менува трасата.