Успешниот оревник започнува со правилен избор на парцелата, а не само со купување здрави садници. Длабочината на почвата, одведувањето на водата, распоредот на сортите и висината на калемот се проверки што директно влијаат врз приемот и долгорочниот развој на насадот.
Есенското садење на ореви може да биде добра можност за воспоставување насад, особено откако ќе опадне листот и садниците ќе влезат во мирување. Сепак, терминот сам по себе не го решава проблемот ако парцелата задржува вода, ако коренот е оштетен или ако сите садници се од една сорта со слабо преклопување на цветањето.
Во Македонија условите значително се разликуваат меѓу ниските котлини, повисоките и постудени терени, како и местата со тешки или влажни почви. Затоа изборот треба да се направи според конкретната парцела, не според општа препорака за цел регион.
Пред да се ископаат дупките, проверете ја дренажата, структурата и длабочината на почвата, изложеноста на ветер и можноста за наводнување. При приемот на садниците прегледајте го коренот, местото на калемење и начинот на кој ќе бидат поставени во почвата.
Прво проверете дали парцелата е погодна за орев
Оревот развива силен коренов систем и најдобро се приспособува на длабока почва со добра водопропустливост. Парцела што изгледа сува на површината може да има непропустлив слој под обработливиот хоризонт, каде што водата се задржува по дождови или по наводнување.
Најкорисно е да се ископа пробна почвена јама на повеќе места, а не да се проценува само според изгледот на површината. Набљудувајте до која длабочина почвата е растресита, дали има слој од глина, камења или набивање и дали во јамата се појавува вода.
Ниските терени може да бидат плодни, но се поризични ако имаат сезонско задржување вода или лошо движење на студениот воздух. На повисок терен дренажата често е подобра, но треба да се проверат изложеноста на ветер, плитката почва и можноста за сушење во текот на летото.
- Избегнувајте места каде што водата стои по дожд и бавно исчезнува.
- Побарајте почва со доволна длабочина за развој на коренот.
- Проверете дали постои набит или непропустлив слој под површината.
- Проценете ја достапноста на вода за наводнување во сушните периоди.
Разликата меѓу ниска, висока и влажна парцела
Ниската парцела не е автоматски лош избор, но бара внимателно набљудување на водата и воздушниот студ. Во вдлабнатини студениот воздух може да се задржува подолго, а влажната почва се загрева и суши побавно. Тоа создава услови за послаб раст и проблеми со коренот.
На висока или благо наклонета парцела водата полесно се одведува, но ерозијата и сушењето може да бидат поголеми. Ако наклонот е изразен, пред садење треба да се размисли за насоката на редовите и за спречување на однесување на почвата.
Влажните места, местата покрај канали и деловите каде што се собира вода по наводнување не треба да се избираат само затоа што се блиску до извор на вода. Оревот бара вода, но не поднесува долготрајно заситување на почвата.
- Следете каде се собира вода по посилен дожд.
- Споредете ја влажноста на различни делови од истата нива.
- Не ја мешајте близината до вода со добра дренажа.
- На наклонета парцела проверете го ризикот од ерозија.
Сортите мора да се распоредат за подобро опрашување
Оревот има машки и женски цветови, но нивното ослободување на полен и приемчивоста на женските цветови не секогаш се совпаѓаат целосно. Затоа изборот на една сорта за цел насад може да биде ризичен, особено ако цветањето се разликува или ако временските услови го нарушат пренесувањето на поленот.
Пред купување садници побарајте проверена информација кои сорти меѓусебно се опрашуваат и во кој период цветаат. Сортите не треба да се распоредат случајно на крајот од насадот, туку така што поленот да може лесно да стигне до поголем број дрвја.
Кај помал насад распоредот може да се приспособи според обликот на парцелата, ветерот и редовите. Кај поголем насад, планот направете го однапред и означете каде ќе се наоѓа секоја сорта, за подоцна да нема забуна при одржувањето и бербата.
- Изберете сорти со усогласено цветање и позната меѓусебна компатибилност.
- Не оставајте ја сортата-опрашувач изолирана на далечен крај од насадот.
- Направете скица на распоредот пред да започне садењето.
- Чувајте ја декларацијата и податоците за потеклото на садниците.
Прегледајте го коренот пред садењето
Садницата треба да се прегледа веднаш при преземањето. Коренот треба да биде свеж, еластичен и без големи исушени делови, гниење, силни механички оштетувања или сомнителни задебелувања. Кај садници со гол корен, сушењето е особено ризично ако стојат изложени на сонце и ветер.
Скршените или силно оштетените краеви може внимателно да се отстранат со чист и остар алат, без непотребно скратување на здравиот корен. Не оставајте го коренот во вода долго време и не дозволувајте да се исуши додека се подготвува парцелата.
Ако садењето мора да се одложи, садниците треба привремено да се заштитат со затрупување на коренот во влажна, растресита почва. Не ги оставајте врзани во куп со незаштитен корен и не ги потпирајте директно на сонце.
- Проверете дали коренот е свеж и без гнили делови.
- Заштитете го коренот од сонце, ветер и сушење.
- Отстранете само скршени и оштетени делови со чист алат.
- Не садете садница со јасно оштетен или сомнителен корен без стручна проценка.
Дупката не треба да ја замени подготовката на почвата
Дупката треба да овозможи коренот да се распореди природно, без виткање нагоре или собирање во тесен простор. Ако почвата околу дупката е збиена, коренот може да остане ограничен и водата да се задржува на границата меѓу обработениот и необработениот слој.
На тешка почва особено е важно да не се создаде мала, длабока „чаша“ што ќе собира вода. Почвата од ископот прегледајте ја и не враќајте во дупката големи грутки, свежи неразложени остатоци или материјал што може да го оштети коренот.
Ѓубрењето пред садење треба да се темели на анализа на почвата или на стручна препорака. Концентрирани минерални ѓубрива и свежо органско ѓубриво не треба да дојдат во директен контакт со коренот.
- Распоредете го коренот во природна положба.
- Разбијте ги големите грутки и отстранете камења од непосредната зона на коренот.
- Не создавајте вдлабнатина во која ќе се задржува вода.
- Ѓубривото држете го одвоено од коренот и применувајте го според потребите на почвата.
Местото на калемење мора да остане над почвата
При поставување на садницата, местото на калемење треба да остане над нивото на почвата. Калемот е задебелениот или неправилен дел на стеблото каде што се споени подлогата и избраната сорта. Ако се затрупа, може да се наруши развојот на садницата и да се појават несакани изданоци од подлогата.
Садницата поставете ја така што кореновиот врат да биде во соодветна положба, а корените да се распоредат надолу и странично. Почвата додавајте ја постепено, со лесно придржување на стеблото, за да не останат големи воздушни празнини околу коренот.
По пополнувањето, почвата може внимателно да се притисне со рака или со стапалото околу кореновата зона, без силно набивање. Ако почвата слегне по првото наводнување, проверете повторно дали калемот останал над земјата.
- Пронајдете го местото на калемење пред садницата да влезе во дупката.
- Не го затрупувајте калемот со почва или со дебел слој малч.
- Поставете го коренот без превиткување и воздушни празнини.
- По наводнувањето проверете го нивото на почвата околу стеблото.
По садењето: стабилизирајте ја садницата и заштитете ја зоната на коренот
По садењето, почвата треба да се намести околу коренот и да се овозможи добар контакт меѓу корените и земјата. Наводнувањето се приспособува според влажноста и структурата на почвата; целта е да се отстранат воздушните празнини, а не да се создаде долготрајно забарување.
На ветровити места младите садници може да се прицврстат со потпора, поставена така што да не го трие стеблото и да не го стега. Материјалот за врзување треба повремено да се провери бидејќи стеблото се шири.
Мал слој органски материјал на површината може да помогне за зачувување на влагата и намалување на температурните промени, но не смее да го допира стеблото и не треба да го покрива местото на калемење.
- Проверете дали садницата стои исправено и стабилно.
- Прицврстете ја на ветровито место без стегање на стеблото.
- Оставете простор меѓу малчот и стеблото.
- Следете го слегнувањето на почвата по првото наводнување.
Есенска проверка пред да ја затворите работата на парцелата
Пред да завршите, прошетајте по целата парцела и проверете дали секоја садница е на планираното место и дали сортата е правилно означена. Ова е особено корисно кај насади со повеќе сорти, каде што грешката во распоредот може да се забележи дури по неколку години.
Проверете ги одводните канали, пристапот за механизација и местата каде што може да се собира вода. Отстранете ги остатоците од амбалажа и врзете ги или заштитете ги садниците ако има опасност од оштетување од ветер, животни или механички работи.
Составете кратка белешка со датумот на садење, сортата, подлогата и бројот на садници по дел од парцелата. Таквата евиденција подоцна помага при резидба, прихрана, замена на садници и следење на приносот.
- Означете ја секоја сорта и редот во кој е засадена.
- Проверете ја дренажата и пристапот до насадот.
- Заштитете ги стеблата од механички оштетувања и животни.
- Запишете ги податоците за садниците и местото на садење.
Прочитајте и на Zemjodelie.mk
Избрани текстови што директно ја дополнуваат темата.
Садници со гол корен не оставајте изложени ако садењето доцни. Практичен водич за трапување, влага, заштита од глодари и проверка пред садење.
Прочитај →
Заклучок
Оревникот треба да се постави на место каде што коренот ќе има длабока почва и доволно воздух, но без долготрајно задржување вода. Ниските и влажни терени бараат посебна претпазливост, додека повисоките места треба да се проверат за ветер, плитка почва и летен недостиг од вода.
Пред садењето обезбедете здрав корен, правилен распоред на сортите за опрашување и јасна ознака на секоја садница. При затрупувањето оставете го калемот над почвата, наместете ја почвата без силно набивање и направете завршна проверка на целата парцела.
Најчесто поставувани прашања
