Африканска чума кај дивите свињи: биосигурност за свињарските фарми

Агенцијата за храна и ветеринарство објави решенија за ловишта во кои африканската чума е потврдена кај диви свињи. Таквиот наод се однесува на дивечот и сам по себе не претставува потврда дека болеста е внесена во свињарска фарма.

Ризикот за домашните свињи може да се зголеми ако заразен дивеч, крв, измет, кал или ткива бидат пренесени преку обувки, облека, ловечка опрема, возила, храна или отпад. Вирусот може да се пренесе и без директен контакт меѓу животните.

Добрата биосигурност не е мерка само за големите комерцијални објекти. Истите основни правила важат и за малите одгледувалишта: ограничен пристап, одделна опрема, чистење и дезинфекција, физичка заштита од дивеч и брзо известување при сомнителни знаци.

Наод кај диви свињи не значи заразена фарма

Решенијата на АХВ за ловишта со потврдена африканска чума кај диви свињи треба да се читаат прецизно. Тие укажуваат на потврден случај кај дивечот во одредено подрачје, но не се доказ дека вирусот циркулира кај домашните свињи или дека одредена фарма е заразена.

Сепак, присуството на болеста кај дивите свињи значи дека фармите во поширокото подрачје треба да ги преиспитаат сите начини на кои вирусот може да влезе. Најризични се неконтролираните посети, движењето на возила и опрема од ловишта или други фарми, како и пристапот на дивечот до свињите и храната.

• Одвојте ги информациите за наод кај дивеч од потврдена зараза кај домашни свињи.
• Следете ги официјалните известувања и локалните упатства на АХВ.
• Не ширете непроверени информации за наводна зараза на конкретна фарма.

Кој смее да влезе на фармата

Пристапот до објектите треба да биде ограничен само на лица чие присуство е неопходно. Секој влез и излез треба да се евидентира, со датум, име, причина за посетата и претходното движење кога тоа е релевантно.

Посетител кој бил во ловиште, на друга фарма, во контакт со свињи или во близина на угинат дивеч треба да го пријави тоа пред влезот. Таквото лице не треба да влегува меѓу домашните свињи без промена на облеката, чистење и соодветна дезинфекција.

За посетители што не работат со свињи, најбезбедно е да се организира прием надвор од производниот дел. Ако влезот е неопходен, фармата треба да обезбеди јасни правила и надзор, наместо секој посетител сам да одлучува што е доволно чисто.

• Водете книга на посетители и возила.
• Прашајте дали посетителот бил во ловиште или на друга фарма.
• Ограничете ги посетите на ветеринари, сервисери и добавувачи на неопходниот минимум.
• Не дозволувајте неовластено движење низ производните зони.

Чиста и нечиста зона на влезот

Фармата треба јасно да го одвои надворешниот, нечист дел од внатрешниот, чист дел. Границата може да биде организирана со клупа или преграда за промена на обувки, место за работна облека и сад или опрема за чистење и дезинфекција.

Обувките и облеката што се користат во објектите треба да бидат посебни за фармата. Обувките за повеќекратна употреба не се безбедни само затоа што се потопени во дезинфициенс. Најпрво мора да се отстранат земјата, калта, ѓубрето и изметот, бидејќи органските материи можат да го намалат дејството на средството.

Дезинфекцијата при влез и излез треба да се спроведува со средство што е соодветно за намената и според упатството на производителот. Загадената течност не треба да се разнесува по чистите површини, а просторот за дезинфекција треба редовно да се одржува.

• Прво чистење, потоа дезинфекција.
• Користете одделни чизми и работна облека за секоја фарма или производна зона.
• Проверувајте дали растворот е валкан и дали опремата е функционална.
• Не дозволувајте чистите обувки да се враќаат на нечистата страна.

Ловечката опрема и возилата се посебен ризик

Облеката, чизмите, ножевите, алатите, гајбите и другата опрема што била во ловиште не треба директно да се внесуваат во фарма. Истото важи за возилата што се движеле по каллив терен, превезувале дивеч или биле во близина на угинати диви свињи.

Пред контакт со домашни свињи, опремата треба темелно да се исчисти и дезинфицира, а облеката да се замени и испере на соодветен начин. Лицето што било во ловиште не треба истиот нечист прибор да го користи во свињарскиот објект.

Кај возилата треба да се проверат тркалата, подвозјето, браниците, товарниот простор и местата каде се задржува кал. Самото прскање по површна нечистотија не е доволно, затоа што вирусниот материјал може да остане заштитен под органските наслаги.

• Не внесувајте ловечки чизми и облека во производниот дел.
• Чистете ги тркалата, подвозјето и товарниот простор на возилата.
• Користете одделни алати за различни производни зони.
• Ако опремата мора да се премести, прво исчистете ја и дезинфицирајте ја.

Физичка преграда меѓу домашните и дивите свињи

Домашните свињи треба физички да бидат одвоени од дивите свињи. Оградата и вратите треба редовно да се проверуваат за дупки, оштетувања и места низ кои дивечот би можел да влезе во дворот или до објектите.

Посебно треба да се заштитат хранилките, поилките, местата за складирање храна и просторот каде се чува отпадот. Дивите свињи не треба да имаат можност да дојдат до храна или вода што потоа ќе ја користат домашните животни.

Ако во близина на фармата се забележат диви свињи, траги од нивно движење или оштетена ограда, одгледувачот треба веднаш да го отстрани ризикот и да побара совет од ветеринарната служба за дополнителни мерки.

• Одржувајте ја оградата затворена и во исправна состојба.
• Спречете пристап до хранилки, поилки и складишта.
• Не оставајте остатоци од храна во двор или покрај објектите.
• Проверувајте ги местата каде дивечот може да се провлече.

Храната, отпадот и водата не смеат да бидат извор на зараза

Свињите не треба да се хранат со нетретирани кујнски отпадоци, отпадоци што содржат месо или други небезбедни остатоци. Таквата храна може да биде загадена иако на прв поглед изгледа исправно.

Храната за животните треба да се чува во затворен и чист простор, недостапен за диви и домашни животни што не се дел од производството. Отпадот треба редовно да се отстранува, а контејнерите и местата за складирање да не овозможуваат пристап на дивеч.

Посебно внимание е потребно кај отпадната вода, остатоците од храна и приборот што се користи за нивно собирање. Не треба да се дозволи движење на нечисти садови или алати од отпадот кон хранилките и објектите.

• Не користете небезбедни кујнски и месни отпадоци за хранење.
• Чувајте ја храната во затворени и заштитени простории.
• Оградете ги местата за отпад од пристап на животни.
• Редовно чистете ги садовите и опремата за хранење.

Движењето на возилата и опремата мора да има ред

Возилата за достава на храна, превоз на животни, собирање отпад или сервисирање треба да имаат однапред утврден режим на движење. Кога е можно, тие не треба да влегуваат длабоко во производниот двор, туку товарењето и истоварот да се организираат на определено место.

За секое возило треба да се знае каде било претходно и кога е исчистено и дезинфицирано. Ова е особено важно ако истото возило посетува повеќе фарми или се користи за превоз на животни и отпад.

Алати и опрема што се користат во една производна зона не треба да се пренесуваат во друга без претходна деконтаминација. Едноставното префрлање на кофа, лопата, црево или количка може да создаде ризик што лесно се превидува.

• Одредете траса за влез и излез на возилата.
• Ограничете го движењето во близина на објектите со свињи.
• Водете евиденција за чистење и дезинфекција.
• Не споделувајте опрема меѓу зони без претходно чистење.

Кои знаци бараат веднаш да се повика ветеринар

Одгледувачот треба секојдневно да го следи здравјето и однесувањето на свињите. Сомнителни знаци можат да бидат висока температура, слабост, губење апетит, црвенило или виолетово обојување на кожата, крвавења, исцедок од носот и очите, отежнато движење, повраќање, крвав измет и ненадејни угинувања.

Инкубацијата може да трае од 4 до 19 дена, но времетраењето и појавата на знаците не се доволни за потврда. Слични симптоми можат да се појават и кај други заболувања, па одлуката мора да се темели на ветеринарен преглед и лабораториско испитување.

При сомнеж, веднаш известете го ветеринарното друштво и официјалниот ветеринар. До добивање упатства, не преместувајте свињи и не изнесувајте животни, производи, опрема, измет или отпад од фармата.

• Изолирајте го сомнителниот дел без непотребно движење на луѓе и опрема.
• Веднаш контактирајте ветеринарно друштво и официјален ветеринар.
• Не колете, продавате или преместувате свињи на своја рака.
• Не фрлајте и не транспортирајте угинати животни без упатство.

Како да се постапи со угината дива свиња

Угина дива свиња не треба да се допира, сече, преместува или транспортира на своја рака. Со таквото постапување може да се загадат обувките, алатите, возилото и околината.

Наодот треба да се пријави до надлежните служби според актуелните упатства на АХВ. Агенцијата на своите известувања го наведува бројот 0800 00 210 за пријавување угината дива свиња, но пред објавување или користење проверете дали контактот сè уште е актуелен.

Ловечката опрема, облеката и возилото што биле во близина на наодот не треба да се внесуваат во фарма пред целосно чистење и дезинфекција. Лицето треба да избегне контакт со домашни свињи додека не ги спроведе потребните хигиенски мерки.

• Не допирајте ја угинатата дива свиња.
• Не земајте примерок и не ја превезувајте сами.
• Пријавете го наодот преку актуелниот официјален контакт.
• Држете ги луѓето, кучињата, возилата и опремата подалеку од местото.

Заклучок

За фармата најскапа е пропуштената мала контрола: нечисти чизми, непријавен посетител, отворена ограда или отпад оставен достапен за дивеч. Секојдневната дисциплина околу влезот, опремата, возилата, храната и отпадот го намалува ризикот од внесување на вирусот.

При сомнителни знаци или наод на угината дива свиња, не преземајте самостојни преместувања и не чекајте. Известете ветеринар и следете ги официјалните упатства на АХВ.

Најчесто поставувани прашања