Мерка 213 во 2026: кој можеше да аплицира и кои документи беа потребни?

Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој објави повик за мерка 213 од националната Програма за финансиска поддршка на руралниот развој за 2026 година. Поддршката беше наменета за номадско одгледување и ангажирање лица за чување и напасување добиток, со што се придонесуваше за одржување на пасиштата, ливадите и традиционалното сточарство.

За земјоделците клучни беа три услови: ажурни податоци во регистрите, докажан работен ангажман и банкарски докази за извршените исплати. Бидејќи рокот од повикот истече на 31 март 2026 година, секој што планира ново барање прво треба да провери дали АФПЗРР објавила нов повик или официјално продолжување.

Мерка 213 не е исто што и ИПАРД. Станува збор за национална мерка со сопствен повик, услови и обрасци, додека ИПАРД е одделна програма со свои мерки и правила. Затоа документите од едниот повик не можат автоматски да се користат за другиот.

Што опфаќа мерка 213 во 2026 година?

Поддршката од мерка 213 беше наменета за трошоци за работна сила при чување и напасување овци, кози и/или говеда на пасишта и ливади. Целта беше да се помогне одржувањето на руралните предели и традиционалното овчарство, а не да се финансира производна инвестиција.

Опрема, објекти, механизација, реконструкција на штала или друга инвестиција не беа основен предмет на мерката. Прифатливиот трошок се однесуваше на ангажирањето и исплатата на лицата што го извршуваат чувањето и напасувањето.

Јавниот повик бр. 01/2026 беше дел од националната програма за рурален развој. По истекот на рокот, неговите услови треба да се читаат како правила за конкретниот повик, а не како автоматска најава за повторно отворено аплицирање.

• Чување и напасување овци, кози и говеда.
• Поддршка за трошоци за работна сила.
• Одгледување на пасишта и ливади во номадски услови.
• Зачувување на руралните предели и традиционалното сточарство.

Кој можеше да биде корисник?

Право на аплицирање имаа земјоделски стопанства запишани во Единствениот регистар на земјоделски стопанства. Тука спаѓаат семејни земјоделски стопанства, но и трговски друштва или други правни лица што вршат земјоделска дејност, доколку ги исполнуваат условите од повикот.

Пред поднесувањето требаше да се провери дали податоците во Единствениот регистар на земјоделски стопанства се ажурни. Проверката се однесуваше и на податоците во Агенцијата за храна и ветеринарство, особено на оние поврзани со животните и одгледувалиштето.

Самото запишување во регистарот не носеше автоматско одобрување. Корисникот требаше да го докаже бројот на животни, ангажирањето работници, извршените исплати и користењето на пасиштата или ливадите.

• Семејни земјоделски стопанства.
• Трговски друштва со земјоделска дејност.
• Други правни лица што ги исполнуваат условите.
• Стопанства со ажурни податоци во релевантните регистри.

Број на животни и пресметка на поддршката

Основниот производен критериум беше бројот на животни по вработено лице. За едно вработено лице се признаваа најмногу 150 овци, 100 кози или 50 говеда. Од овој сооднос зависеше бројот на лица за кои можеше да се побара поддршка.

Поддршката се пресметуваше според просечната исплатена нето-плата во 2025 година. За одгледувалишта на надморска височина од 700 метри или повеќе можеше да се определи до 100 проценти од таа просечна нето-плата, додека под 700 метри можеше да изнесува до 60 проценти.

Максималниот прифатлив трошок беше 620.000 денари по вработено лице. Тоа е горна граница на прифатливиот трошок, а не загарантиран износ за секој корисник. Конечната поддршка зависеше од признатиот број лица, исполнувањето на условите и расположливите средства.

Кои трошоци и обврски се признаваа?

Се признаваа трошоци поврзани со работната сила за чување и напасување на добитокот. За трошокот да биде прифатлив, требаше да постои соодветен работен однос или ангажман, како и доказ дека исплатата навистина е извршена преку банка.

Со барањето се приложуваше банкарски извод за исплатите за чување и напасување на добитокот. Изводот требаше да биде уредно заверен од банката, бидејќи обична неофицијална копија или нејасен документ можеше да биде недоволен.

Обврската не завршуваше со поднесувањето или со исплатата на поддршката. Бројот на вработените за кои е побарана поддршка требаше да остане ист најмалку една година по годината за која е исплатена поддршката.

• Трошоци за ангажирани лица за чување и напасување.
• Банкарски извод за извршени исплати.
• Документ за работен однос или соодветен ангажман.
• Задржување на истиот број вработени најмалку една година по годината на исплатата.

Документи за работниците и работниот ангажман

Работниот однос се докажуваше со образец М1/М2 или со договор за вработување, согласно документацијата што ја бараше упатството. Од документот требаше јасно да се гледа кој е ангажиран и за каков вид работа се бара поддршка.

Кога лицето е ангажирано за чување и напасување на добитокот, таа врска мораше да биде поткрепена со соодветни документи. Кај правно лице, управителот можеше да биде признат како вработено лице само под условите наведени во упатството за корисници.

Покрај доказот за работниот однос, корисникот требаше да приложи и банкарски извод за исплатата. Едниот документ без другиот не го потврдува целосно ниту извршениот ангажман ниту направената исплата.

• Образец М1/М2.
• Договор за вработување, кога е применлив.
• Банкарски извод за извршена исплата.
• Документи што покажуваат дека лицето е ангажирано за чување и напасување.

Административни прилози што требаше да се подготват

Покрај документите за животните и работниците, пакетот опфаќаше и административни докази за статусот на корисникот. Требаше да се обезбедат потврди за неизречена забрана за вршење дејност и професија, тековна состојба од Централниот регистар и доказ за платени даноци, кога тоа се бара според категоријата на корисникот.

За исплатата требаше да се достави податок за трансакциската сметка. Се приложуваа и тековна состојба од регистарот на земјоделски стопанства, како и копија од РБО.

Документите мораа да бидат во формата утврдена со повикот и упатството. Каде што се бараа оригинали или нотарски заверени копии, обична фотокопија не можеше да се смета за доволна.

• Потврда за неизречена забрана за вршење дејност и професија.
• Тековна состојба од Централниот регистар.
• Доказ за платени даноци.
• Податоци за трансакциска сметка.
• Тековна состојба од регистарот на земјоделски стопанства.
• Копија од РБО.

Пасишта, пашарина и номадско одгледување

За користење пасишта се бараше доказ за платена пашарина за 2025 година. Документот беше особено значаен за корисниците чие барање се темелеше на користење пасишта за напасување.

Ако корисникот користи сопствени ливади или пасишта, требаше да приложи имотен лист или договор за закуп, заедно со имотен лист за катастарските парцели. Со тоа се потврдуваше основата за користење на земјиштето наведено во барањето.

Се бараше и нотарски заверена изјава дека добитокот се одгледува исклучиво номадски. Со изјавата се потврдуваше и дека бројот на лицата ангажирани за номадско одгледување ќе остане ист најмалку една година по годината за која е исплатена поддршката.

• Доказ за платена пашарина за 2025 година.
• Имотен лист за сопствени ливади или пасишта.
• Договор за закуп, кога земјиштето е под закуп.
• Имотен лист за катастарските парцели.
• Нотарски заверена изјава за исклучиво номадско одгледување.

Редослед на поднесување на барањето

Најсигурно беше документите да се подготвуваат по утврден ред, наместо да се собираат без проверка. Најнапред требаше да се ажурираат податоците во регистрите, потоа да се пополни барањето за исплата и да се обезбедат доказите за работниците, животните, пасиштата и банкарските исплати.

Документите требаше да се достават како оригинали или нотарски заверени копии таму каде што тоа го бараше упатството. Пред затворањето на пликот требаше да се провери дали се приложени потписот, трансакциската сметка, заверениот банкарски извод и сите прилози наведени во повикот.

Барањето можеше да се достави лично во АФПЗРР или по пошта. При поштенска испорака, корисникот требаше да има доказ за навремено испраќање и прием, бидејќи Агенцијата не презема одговорност за доцнење или некомплетно пристигнување по пошта.

Мерка 213 не е ИПАРД мерка

Мерка 213 од повикот за 2026 година беше дел од националната Програма за финансиска поддршка на руралниот развој и се спроведуваше преку национален повик на АФПЗРР. ИПАРД е одделна програма на Европската Унија за претпристапна помош, со сопствени мерки, обрасци, услови и рокови.

Разликата е практична и значајна. Мерка 213 се однесуваше на работна сила за номадско чување и напасување добиток, додека ИПАРД повици, како мерка 1, се однесуваат на инвестиции во основни средства на земјоделски стопанства. Затоа набавка на опрема или изградба не треба да се бара преку мерка 213 само затоа што корисникот се занимава со сточарство.

Пред поднесување на кое било барање, треба да се проверат точниот назив на програмата, бројот на повикот и образецот што се бара. Сличните називи на мерките не значат и исти правила.

• Мерка 213 е национална мерка за рурален развој.
• ИПАРД има одделни мерки, обрасци и рокови.
• Мерка 213 не е наменета за опрема и изградба.
• ИПАРД мерка 1 е пример за поддршка на инвестиции во основни средства.

Заклучок

За корисниците на мерка 213 најголем ризик не беше само пропуштениот рок, туку и неусогласената документација: нерегулирани податоци во регистрите, недокажан работен ангажман или банкарски извод без јасна врска со исплатата.

Бидејќи рокот на Јавниот повик бр. 01/2026 истече на 31 март 2026 година, следно треба да се проверат официјалните објави на АФПЗРР за нов повик или продолжување. Доколку биде објавен нов повик, подготовката треба да започне со регистрите, пасиштата, работниците и доказите за исплата, но секогаш според новото упатство.

Најчесто поставувани прашања