земјоделски кредити – Земјоделството е основа на руралната економија, но кога ќе се погледнат кредитите – сликата е сосема поинаква. Иако илјадници семејства живеат од земјоделие, агросекторот учествува со релативно мал дел во вкупното кредитирање.
Зошто е тоа така и кој всушност ги финансира земјоделците во Македонија? Оваа анализа дава јасна и реална слика, базирана на структурата на финансискиот систем и практиките на терен.
Реална позиција на агросекторот во кредитниот систем
Според агрегираните податоци и анализи на Народна банка на Република Северна Македонија, земјоделството учествува со приближно:
3% – 6% од вкупните кредити во економијата
Што значи ова?
- агросекторот е економски важен, но
- има ограничен пристап до класично банкарско финансирање
Зошто земјоделството зема мал дел од кредитите?
1. Висок ризик
- временски непогоди
- болести и штетници
- нестабилни откупни цени
→ банките го сметаат секторот за ризичен
2. Сезонски приходи
- приходи 1–2 пати годишно
- нема редовен месечен прилив
→ тешко се вклопува во класичен кредитен модел
3. Ограничено обезбедување
- земјиште со нерасчистени имотни односи
- ниска ликвидност на имотот
→ банките бараат дополнителни гаранции
4. Структура на стопанствата
- мали семејни фарми
- недоволна финансиска евиденција
→ потешка кредитна проценка
Кој ги финансира земјоделците во Македонија?
1. Банки – за големи инвестиции
Банките се главен извор на капитал за:
- механизација
- фарми
- преработка
Карактеристики:
- износи: до 300.000+ евра
- камати: околу 5% – 7%
- потребна хипотека
2. Штедилници
Штедилниците се под надзор на Народна банка на Република Македонија и имаат важна улога во руралната економија.
Карактеристики:
- износи: до 30.000 евра
- камати: 5,5% – 8% – 10% +
- побрза процедура од банки
Реална улога:
→ финансираат тековно производство (семе, ѓубриво, опрема)
3. Државни кредитни линии – најевтин капитал
Македонска банка за поддршка на развојот
и ЗКДФ (преку банки)
Карактеристики:
- камати: од околу 4%
- грејс период: до 24 месеци
→ најисплатлива опција за инвестиции
4. Микрофинансиски институции – најдостапни на терен
Во овој сегмент значајна улога има Микрокредитна фондација Хоризонти, која нуди специјализирани микро агро заеми.
Клучни параметри:
- износи: до 900.000 денари
- рок: до 84 месеци
- грејс период: 1–6 месеци
Намена:
- механизација
- репроматеријали
- сточарство
- тековни трошоци
Клучна предност:
→ отплата прилагодена на сезонски приходи
Како изгледа реалниот систем на агро кредитирањето во Македонија
По обем на пари:
- банки + државни линии
- штедилници
- микрофинансии
По број на корисници:
- Банки
- Штедилници
- Микрофинансиски институции
Најисплатлив модел во пракса
Најуспешните земјоделци:
- земаат кредит
- аплицираат за ИПАРД
- добиваат поврат на дел од инвестицијата
→ реалната цена на кредитот значително се намалува
Заклучок
Агро кредитирањето во Македонија не е класичен банкарски систем, туку комбинација од повеќе извори:
- банките обезбедуваат капитал за раст
- штедилниците ја одржуваат ликвидноста
- микрофинансиските институции обезбедуваат пристапност
- државата ја намалува цената на финансирање
И токму оваа комбинација го одржува земјоделството функционално.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
