Какo да ги исчистите и дезинфицирате гајбите по бербата без да го оштетите производот

По бербата, гајбите често остануваат со листови, стебленца, земја, сокови и оштетени плодови во аглите и отворите. Ако таквата амбалажа веднаш се внесе во магацин, органските остатоци стануваат подлога за непријатни мириси, мувла и пренесување нечистотии при следното пакување.

Постапката не треба да биде само брзо плакнење со црево. Најдобар резултат се добива со редослед: празнење, суво отстранување на остатоците, миење со средство за чистење, плакнење, дезинфекција според декларацијата на препаратот, повторно плакнење ако е предвидено и целосно сушење.

Во Македонија условите се разликуваат меѓу производителите во низинските подрачја, повисоките места и затворените магацини. Затоа времето за сушење и начинот на складирање треба да се приспособат на проветрувањето, влажноста и видот на гајбите, а не само на календарот.

Почнете со празнење и визуелна проверка

Пред миењето, од гајбите извадете ги сите плодови, листови, стебленца, парчиња почва и други остатоци. Особено проверете ги аглите, дното, рачките и местата каде што се спојуваат летвите или пластичните ребра.

Остатоците што се залепиле не треба да се размачкуваат со влажна крпа. Прво отстранете ги механички со мека четка, пластична стругалка или со внимателно истурање и собирање на сувиот материјал. Така водата подоцна нема да ја претвори нечистотијата во леплив слој.

Веднаш одделете ги гајбите со мувла, силен мирис, длабоки пукнатини, остри рабови, скршено дно или деформации. Оштетената амбалажа може да ги повреди плодовите и потешко се чисти, бидејќи нечистотијата останува во пукнатините.

• Проверете го дното, аглите, рачките и отворите.
• Отстранете суви остатоци пред да употребите вода.
• Издвојте ги гајбите што не се безбедни за понатамошна употреба.

Одделете ја амбалажата според материјалот и состојбата

Пластичните гајби обично се полесни за миење бидејќи површината не впива вода како необработеното дрво. Сепак, ребрестиот облик, тесните отвори и грубата површина можат да задржат почва и растителен материјал.

Дрвените гајби бараат повнимателна проценка. Ако дрвото е напукнато, натопено, со траги од мувла или со остатоци што навлегле длабоко, дезинфекцијата не гарантира дека целата површина е чиста. Таквата амбалажа одделете ја од исправните гајби и не ја користете за производ што директно лежи на неа без дополнителна проценка.

Гајбите што се користат за различни култури може да се сортираат во посебни групи. Тоа не заменува чистење и дезинфекција, но помага да се следи нивната состојба и да не се меша валкана со веќе исчистена амбалажа.

• Пластика: проверете ги ребрата, дното и местата со насобрани сокови.
• Дрво: обрнете внимание на впиена влага, мувла и цепнатини.
• Означете или одделете ги гајбите за поправка, повторна употреба и отпис.

Миењето ја отстранува нечистотијата, а не е замена за дезинфекција

Во првиот влажен чекор користете вода и средство наменето за чистење на соодветната површина. Средството треба да ја разгради органската нечистотија, но не треба да остава леплив слој или силен мирис на гајбите.

Мијте од почистите кон повалканите делови и посветете внимание на долната страна, аглите и рачките. Кај пластичните гајби четката е корисна за ребрестите површини, но избегнувајте алат што создава длабоки гребнатини.

По миењето исплакнете со чиста вода за да не останат остатоци од детергент. Ако гајбите се мијат со опрема под притисок, млазот насочете го така што нечистотијата нема да се префрла врз веќе исчистените гајби или врз амбалажата што чека сушење.

• Користете одвоена четка за гајби, а не алат што се употребува за нечисти подови или отпад.
• Не прескокнувајте го плакнењето по миењето.
• Не оставајте исчистени гајби во каллива или отпадна вода.

Дезинфицирајте само со средство со јасна намена

За дезинфекција изберете препарат чија декларација јасно дозволува употреба на површината и опремата што доаѓа во контакт со земјоделски производи, кога таква намена е предвидена. Не избирајте средство само по мирис или по совет дека „убива сè“.

Следете ги упатствата на етикетата за разредување, начинот на нанесување и времето на контакт. Ако декларацијата бара плакнење со чиста вода, тоа мора да се направи пред гајбите повторно да се употребат. Ако не сте сигурни дали препаратот е соодветен за одреден материјал, проверете ја декларацијата или побарајте стручен совет.

Не мешајте различни средства меѓусебно, особено киселини, алкални средства и препарати што содржат активен хлор. При работа користете заштита пропишана на етикетата и обезбедете проветрување. Дезинфекцијата се врши на празни гајби, не врз производот.

• Проверете ја намената на препаратот и материјалот на гајбата.
• Почитувајте го пропишаното време на контакт.
• Не мешајте препарати и не прскајте врз плодови.
• Почитувајте ги мерките за лична заштита наведени на декларацијата.

Сушењето е задолжителен дел од хигиената

По плакнењето, гајбите поставете ги накосо или свртени така што водата да може да истече од дното и од отворите. Не ги редете една во друга додека се влажни, бидејќи затворениот простор меѓу нив го забавува испарувањето.

Сушете ги на чиста, проветрена површина, под заштита од прашина, животни и директно силно сонце ако материјалот може да се деформира или да стане кршлив. Во постудени и повлажни подрачја сушењето може да трае подолго, особено ако магацинот нема струење на воздух.

Пред складирање проверете ја внатрешноста на аглите и дното со ракавица или со визуелна контрола. Влажна гајба не треба да се затвори во магацин, дури и ако однадвор изгледа сува.

• Редете ги гајбите со празнини меѓу нив.
• Овозможете истекување на водата од дното и отворите.
• Не складирајте амбалажа со кондензација или скриена влага.

Поправката не смее да создаде нов ризик за производот

По сушењето направете уште една контрола. Остри пластични рабови, излезени клинци, скршени летви и деформирани страници можат да ја оштетат кората или површината на плодовите при товарање и транспорт.

Мали оштетувања поправете ги само ако поправката создава мазна, стабилна и лесна за чистење површина. Материјали што се ронат, впиваат нечистотија или оставаат остри испакнатини не се добро решение за гајба што ќе се користи повторно.

Гајбите што не можат сигурно да се поправат одделете ги. Не ги враќајте во употреба само затоа што недостига амбалажа; оштетувањето на производот и мешањето со нечисти гајби може да создаде поголем проблем.

• Измазнете или отстранете ги острите делови само со соодветна поправка.
• Проверете дали поправениот дел може повторно да се измие.
• Отпишете ја амбалажата што останува нестабилна, напукната или со траен мирис.

Правилно складирање до следната берба

Чистите и суви гајби складирајте ги во сув, проветрен и заштитен простор. Подигнете ги од подот со палета, летви или друга стабилна подлога за да не впиваат влага од бетон, земја или истурена вода.

Не ги оставајте покрај средства за заштита на растенијата, горива, масла, отпад, храна за животни или материјали со силен мирис. Амбалажата треба да биде заштитена од глодари, птици и прашина, но не и затворена во влажна просторија без циркулација на воздух.

Пластичните гајби може да се редат стабилно, без прекумерно оптоварување што ги витка долните редови. Дрвените гајби оставете ги така што воздухот може да минува меѓу нив. Прекривањето со чиста заштитна покривка е корисно само ако не задржува кондензација.

• Складирајте ги над подот и подалеку од извори на влага.
• Одделете чиста амбалажа од гајби што чекаат миење или поправка.
• Оставете простор за проветрување меѓу редовите.
• Заштитете ги од глодари, птици, прашина и хемикалии.

Направете едноставна евиденција за следната берба

Кога има многу амбалажа, лесно се заборава која гајба е исчистена, која е за поправка и која треба да се отстрани. Едноставна ознака или запис по групи може да спречи мешање на различни состојби.

Во записот наведете го датумот на чистење, видот на гајбите, забележаните оштетувања и местото на складирање. Не мора да биде сложен образец; доволни се тетратка, ознака на палетата или едноставна листа.

Пред почетокот на новата берба направете брза визуелна контрола. Ако гајбите биле складирани во правлив или влажен простор, исплакнете ги или повторете ја соодветната постапка според нивната состојба, наместо автоматски да ги полните со производ.

• Означете ги групите: чисти, за проверка, за поправка и за отпис.
• Запишете каде се складирани и дали се целосно суви.
• Направете последна проверка пред првото пакување.

Заклучок

Гајбите подготвени за следната берба треба да бидат празни, видливо чисти, соодветно дезинфицирани, исплакнати кога тоа го бара препаратот и целосно суви. Оштетената и сомнителната амбалажа држете ја одделно, а исправната складирајте ја над подот, заштитена од влага, прашина и штетници.

Со ваков редослед се намалува ризикот нечистотијата од старата берба да се пренесе во новата. Најголема корист има дисциплинираната проверка пред секое повторно користење, без брзање и без прекумерна употреба на хемиски средства.

Најчесто поставувани прашања