Субвенции 2025 неисплатени Македонија. Државата им должи над 100 милиони евра на земјоделците — целосна слика на кризата со субвенциите за 2025 година
Македонските земјоделци денес работат во услови кои не се видени со години. Субвенциите за 2025 година, на кои илјадници производители законски имаат право, сè уште не се исплатени во целост. Државата им должи над 100 милиони евра на оние кои го хранат народот — а единствениот одговор кој стигнува се ветувања, рокови кои поминуваат и нови програми кои малите земјоделци не можат да ги исполнат.
Оваа статија е целосна, документирана слика на состојбата: кои сектори страдаат најмногу, колку пари се должат, кој е одговорен, зошто новата програма за 2026 ги вбесила земјоделците и кога реално може да се очекува решение.
Кои земјоделски сектори имаат најголеми заостанати субвенции
Проблемот со неисплатените субвенции не е ограничен на еден сектор. Тој е системски и засега скоро секоја гранка на македонското земјоделство.
Земјоделците јавно тврдат дека државата им должи над 100 милиони евра субвенции по разни основи. До средината на март 2026 година, Министерството за земјоделство успеало да исплати дел од долгот — околу 30 милиони евра — но тоа значи дека останале уште 70 милиони евра неисплатени, само за периодот до тогаш. А бројот продолжил да расте.
Секторите со најголеми заостанати субвенции се следниве:
Млекарство и одгледување крупен добиток: Ова е секторот со највисок износ на неисплатени обврски. Премијата за произведено и предадено кравјо, овчо и козјо млеко не е исплатена за период до девет месеци во текот на 2025 година. Исто така, основните субвенции по грло стока за целата 2025 година сè уште стојат нераспоредени кај голем број производители.
Овчарство и козарство: Над 1.200 сточари во 2025 година останале без субвенции поради непочитување на условот за предавање на 50 проценти од јагнињата во кланица. Покрај тоа, укинатата субвенција за оставено женско јагне директно ги погодила стадата и придонела за намалување на бројот на грла.
Свињарство: Неисплатените субвенции во свињарството исто така се значителни, иако помалку медиумски видливи од сточарскиот сектор.
Поледелство и житарици: Субвенциите за пролетната и есенската сеидба во 2025 година поминале без целосна државна поддршка. Производителите на пченица, јачмен, пченка и сончоглед засеале под непознати финансиски услови.
Лозари и овоштари: Нивните долгови биле дел од ветувањата дадени пред февруари 2026 година, при што им се ветувало дека ќе бидат исплатени прво, пред сточарите — но и тука процесот се одвивал бавно и нецелосно.
Сточарите чекаат девет месеци — бројки и факти
Сточарскиот сектор е жаришното место на кризата. Она со кое се соочуваат македонските сточари во 2025 и 2026 година не е случај на административно задоцнување — тоа е системски финансиски колапс кој го загрозува опстанокот на целата гранка.
Директорот на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој (АФПЗРР) во јуни 2025 година признал дека при преземањето на функцијата во млекопроизводството постоело заостанување на неисплатени субвенции од 16 месеци — и тоа го нарекол „недозволиво”. Тој тогаш ветил итна акција и исплата на 17 милиони евра заостанати субвенции за млеко.
Сепак, до почетокот на 2026 година состојбата не се нормализирала. Фактите се следниве:
Премијата за млеко за 2025 година не е исплатена за период до девет месеци. Ветувањето дека исплатата ќе почне откако ќе се намират обврските кон лозарите и овоштарите во февруари 2026 не е испочитувано. Одгледувачите на крави добиваат 6 денари по предаден литар млеко и 8.000 денари годишно по грло — суми кои не ги покриваат трошоците за сточна храна, работна рака и одржување. Цените на млекото на малопродажба растат, а откупните цени за производителите паѓаат или стагнираат. Во Новоселани, сточарот Маријан Стојановски сведочи: „Произведуваме млеко по 30 денари за литар. Имав 20 грла крави, ама според ситуацијата ги намалив на 17.”
Состојбата во овчарството е уште поалармантна. Еден сточар пред владата изјавил: „Сточниот фонд се уништи. Ние сме последна генерација. Кога ќе изумреме нашата генерација, веќе нема да има кој да работи.”
Зошто доцнат исплатите и кој е одговорен
Јавниот дискурс за одговорноста е поделен на две страни, но фактите укажуваат на повеќе паралелни причини кои заедно ја создале сегашната криза.
Наследен долг: Новата власт тврди дека при преземањето нашла застои и заостанувања кои ги оставила претходната влада. Директорот на АФПЗРР потврдил дека доцнењето во млекопроизводството изнесувало 16 месеци веднаш по преземањето на функцијата.
Буџетски недостиг: Пратеникот Љупчо Николовски во собраниската комисија за финансирање и буџет во ноември 2025 година изјавил дека субвенциите не само что не се исплатени, туку дека и буџетот за 2026 предвидува нивно намалување — со потенцијал за „катастрофа во поддршката на земјоделците” во 2026 година.
ИПАРД суспензија: Дополнително оптоварување претставува и суспензијата на 130 милиони евра од ИПАРД програмата во ноември 2025 година, поврзана со можен корупциски скандал и привремено запирање на сите исплати.
Лошо планирање: Земјоделците преку Националната земјоделска мрежа укажуваат дека ниту една нова програма не е изработена во консултација со производителите. Секоја нова програма носи грешки кои директно ги погодуваат малите фарми.
Политичко ветување без покритие: Ветувањата дадени пред Локалните избори 2025 за стабилизација на состојбата останале само ветувања. Тони Петковски, претседател на здружението Пелагониско поле, јавно го обвинил министерот Цветан Трипуновски за давање лажни ветувања.
Нова програма за 2026 — зошто земјоделците не ја прифаќаат
Програмата за директни плаќања за 2026 година, усвоена на 11 февруари 2026, предизвикала масовен отпор меѓу земјоделците. Земјоделските здруженија не отстапуваат од барањето таа да се повлече и да се врати програмата од 2025 година.
Причините за незадоволство се конкретни и мерливи:
Минимум 0,5 хектари: Програмата за 2026 воведува минимална обработлива површина од половина хектар за право на субвенции. Ова практично ги исклучува голем број мали и семејни земјоделски домаќинства, особено постарите земјоделци со мали парцели.
Нов услов за телиња за приплод: Старосната граница за субвенционирање на женски телиња за приплод е подигната од 6 на 18 месеци. За тоа дополнително 12-месечно чување, сточарите немаат ниту приход ниту субвенција — само трошоци.
Зголемени квоти при намалени субвенции: Наместо прилагодување на субвенциите кон зголемените трошоци за производство, новата програма ги намалила износите за одгледувачи на крави и ги зголемила квотите кои треба да се исполнат.
Условено субвенционирање: Новиот концепт на условена поддршка, врзана за исполнување на строги критериуми, е прифатлив за поголемите фарми, но недостижен за малите производители кои чинат основа на руралната Македонија.
Министерот Трипуновски ја брани новата програма со аргументот дека е насочена кон „вистинските земјоделци” и дека ловци на субвенции кои не обработувале земја, а аплицирале за поддршка, биле евидентирани во минатите години. Вели дека нема кратење на субвенциите, туку подобро насочување. Земјоделците овие аргументи не ги прифаќаат — тие укажуваат дека и без ловци, малите производители не можат да ги исполнат новите критериуми.
Барањата на Националната земјоделска мрежа
Земјоделците во Прилеп, Битола и низ цела Македонија се организираа и своите барања ги поднесоа писмено до Министерството за земјоделство. Барањата се конкретни и мерливи:
Итна исплата на целата заостаната премија за млеко за 2025 година. Паралелна исплата на сите субвенции по грло стока за 2025 година. Краен рок за целосно расчистување на сите тековни и заостанати долгови: месец мај 2026 година. Повлекување на Програмата за 2026 и враќање на субвенционирањето според Програмата од 2025. Ревизија на условот за женски телиња — враќање на старосната граница од 6 месеци. Ревизија на условот за јагниња во кланица, кој 1.200 сточари ги оставил без субвенции. Вклучување на здружениjaта во изработката на секоја нова програма за субвенции.
Ѓорги Каракашев, претседател на Националната земјоделска мрежа, изјавил: „Програмата е условена, буџетот е намален и многу земјоделци ќе останат без субвенции во овој критичен момент за земјоделството. Бараме да се врати програмата од 2025 со измени. Од тоа не отстапуваме.”
Кога реално може да се очекува исплата
Во април 2026 година министерот Трипуновски соопштил дека субвенциите по грло овца за 2025 година се целосно исплатени, а дека откупот на јагниња за Велигден поминал добро — со цена од 280 денари и извоз на над 100.000 грла. Исплатени биле и субвенциите за кравјо, овчо и козјо млеко до јуни 2025.
Тоа значи дека еден дел од долгот е намален, но сè уште останува значителен износ нераспределен:
Субвенциите за млеко за втората половина од 2025 година — јули до декември — не се потврдени како целосно исплатени. Субвенциите за свињарство, поледелство и житарици за 2025 сè уште чекаат. Субвенциите за пролетната сеидба 2025 не се расчистени во целост. Барањата на земјоделците за исплата до мај 2026 не биле целосно исполнети.
Реалната проекција е следнава: дел од заостанатите обврски ќе продолжат да се исплаќаат во текот на 2026 година, постепено, со приоритет на политички најсензитивните групи — сточари и лозари. Мали земјоделци кои не ги исполнуваат новите критериуми ризикуваат и субвенциите за 2026 да ги изгубат.
Што можат да направат земјоделците кои чекаат
Доколку сте земјоделец и сè уште ги чекате субвенциите за 2025 година, постојат конкретни чекори кои можете да ги преземете:
Проверете го вашиот статус во е-субвенции. На официјалниот портал на Агенцијата за финансиска поддршка (АФПЗРР) можете да го следите статусот на вашата апликација. Доколку апликацијата е одобрена, а исплатата не е извршена, имате право на официјална претставка.
Контактирајте го регионалниот претставник на АФПЗРР. Агенцијата има регионални канцеларии. Личниот контакт со службеникот може да го забрза процесот или да ви даде точна информација за тоа во кои редица е вашата апликација.
Поврзете се со земјоделско здружение во вашиот регион. Здруженијата имаат директни контакти со Министерството. Барањата поднесени колективно имаат поголема тежина. Националната земјоделска мрежа е активна и прима нови членови.
Документирајте ги вашите загуби. Доколку доцнењето на субвенциите ви предизвикало директни финансиски штети — купени репроматеријали на кредит, намалено стадо поради неможност за одржување — евидентирајте ги тие трошоци. Тоа може да биде основа за поднесување барање за компензација.
Следете ги официјалните рокови. АФПЗРР периодично објавува соопштенија за исплати. Zemjodelie.mk редовно ги следи и ги објавува овие информации.
С убвенции 2025 неисплатени Македонија Заклучок
Кризата со субвенциите во македонското земјоделство не е нова — таа е акумулиран проблем кој расте со години. Но во 2025 и 2026 достигна ниво на кое целата гранка е загрозена. Над 100 милиони евра долг, девет месеци без премија за млеко, нова програма која ги исклучува малите фарми, и генерација сточари кои велат дека се „последните” — ова не е административен проблем. Тоа е структурна криза на руралниот живот во Македонија.
Земјоделците имаат право на субвенциите кои ги заработиле. Немаат причина да чекаат.
Zemjodelie.mk ќе продолжи редовно да ги следи исплатите и да ве информира за секоја нова развој во оваа тема.
Имате информации за неисплатени субвенции во вашиот регион? Контактирајте нè на info@zemjodelie.mk или оставете коментар подолу.
Придружете се во нашата заедница на Земјоделие.мк на Вибер, Телеграм, Фејсбук бидете дел од најголемето земјоделско семејство во кое сте секогаш добредојдени.
Доколку нешто продавате или купувате посетете го огласникот WWW.PETEL.MK
