До 30 ноември 2026: обврски за сточарите по поднесувањето на барањето

Рокот до 30 ноември 2026 година не се применува автоматски на сите животни и на сите мерки. Обврската зависи од конкретната подмерка наведена во поднесеното барање, па затоа сточарот треба да ги провери условите во официјалниот Водич за директни плаќања.

До контролата треба да бидат усогласени бројот на пријавени грла, ушните маркици, податоците во регистарот на одгледувалиштето и евиденцијата во системот. Продажба, угинување, колење или преместување на грло не треба да остане само на усно известување.

За овците постои и производен услов поврзан со млеко или јагниња, додека кај основните мерки за козите и маториците во наведениот услов не се бара таков доказ. Разликите меѓу категориите се клучни за подготовката на документите.

Прво проверете која мерка е наведена во барањето

Најчестата грешка е сите грла да се третираат според исто правило. Возраста, видот на животното, минималниот број и дополнителните производни услови се разликуваат по подмерка.

Затоа, направете копија или извадок од поднесеното барање и означете ги категориите за кои е побарана поддршка. На таа основа подгответе посебна листа за говеда, овци, кози и маторици.

• Проверете го точниот назив на подмерката.
• Запишете го бројот на пријавени грла и нивната категорија.
• Проверете дали условот за чување до 30 ноември важи токму за таа мерка.
• Не преземајте услови од друга категорија, особено кај овците и козите.

Говеда: возраста и доказите не се исти за двете категории

Кај женските говеда од 18 до 180 месеци се бараат најмалку три обележани грла што треба да се чуваат до 30 ноември. За оваа категорија, покрај бројот и идентификацијата, треба да постои и еден од предвидените производни или статусни докази.

Прифатливата основа може да биде предавање на произведеното млеко на регистриран откупувач, колење на одгледуваното говедо во кланица или евидентирање на одгледувачот како примарен производител во АХВ. Поддршката е 8.000 денари по грло, со скалесто намалување според условите од мерката.

Кај женските грла од 6 до 18 месеци условот е различен. Се бараат обележани грла од таа возраст и нивно чување до 30 ноември 2026 година, а во наведениот услов не е наведен минимален број ниту доказ за продадено млеко или јагниња. Поддршката е 3.000 денари по грло.

• Проверете ја возраста на секое пријавено говедо.
• Кај возрасната категорија проверете дали се присутни најмалку три женски грла.
• Поврзете го доказот за млеко, колење или статус на примарен производител со конкретното одгледувалиште.
• Усогласете ги ушната маркица, пасошот и бројот внесен во барањето.

Овци: 30 грла плус еден од двата производни услови

За мерката за овци се бараат најмалку 30 обележани овци постари од 12 месеци, кои треба да се чуваат до 30 ноември 2026 година. Самото одржување на бројот не е единствениот услов.

Треба да биде исполнет еден од два производни критериума: продадени најмалку 500 литри млеко или заклани најмалку 30% јагниња во регистрирана кланица. Поддршката е 3.000 денари по грло.

Количеството од 500 литри се однесува на мерката како целина, а не автоматски на секоја овца. Ако се пријавени 30 овци и се користи алтернативата со јагниња, потребна е евиденција за најмалку девет јагниња заклани во регистрирана кланица.

• Пребројте ги пријавените овци постари од 12 месеци.
• Изберете дали условот ќе го докажувате со млеко или со заклани јагниња.
• За млекото чувајте откупен документ или друга евиденција од регистриран откупувач.
• За јагнињата чувајте приемница, фактура, запис или друг документ од регистриран кланичен капацитет.

Кози: не додавајте услови што важат за овците

Кај основната мерка за кози се бараат најмалку 30 обележани кози постари од 12 месеци и нивно чување до 30 ноември 2026 година. Во наведениот услов не е предвидено минимално количество продадено козјо млеко ниту колење јариња.

Тоа значи дека подготовката за козите треба да се насочи кон бројот, возраста, идентификацијата и уредната евиденција. Условот од 500 литри млеко или 30% заклани јагниња е поврзан со мерката за овци и не треба автоматски да се пренесува на козите.

• Потврдете дека најмалку 30 кози се постари од 12 месеци.
• Проверете ја читливоста на ушните маркици или другото одобрено средство.
• Усогласете ги бројките со регистарот на одгледувалиштето.
• За секое движење, продажба или угинување обезбедете соодветна пријава.

Маторици: бројот и приплодната категорија се пресудни

Мерката за маторици се однесува на женски приплодни грла свињи. Потребни се најмалку 10 маторици, со обврска да се чуваат до 30 ноември 2026 година.

Во наведениот услов не се бара доказ за млеко, јагниња или колење. Сепак, при контролата треба да бидат уредни идентификацијата, регистарот на одгледувалиштето и податоците за евентуални движења или промени во бројот на грлата.

• Проверете дали се пријавени најмалку 10 женски приплодни свињи.
• Внесете ги сите промени во регистарот на одгледувалиштето.
• Чувајте документи за купување, продажба или преместување.
• Не заменувајте маторици со животни што не припаѓаат на бараната категорија.

Идентификација: проверете го секое грло, а не само бројката

Пред контролата направете физичка проверка на сите пријавени животни. Ушната маркица треба да биде присутна и читлива, а бројот да се совпаѓа со барањето, регистарот и соодветната документација.

Кај говедата идентификацијата се врши со ушни маркици и/или електронско средство, а за секое говедо постои и пасош. Кај овците и козите се користат ушни маркици, електронски или алтернативни средства согласно правилата за идентификација.

Ако маркицата е изгубена, оштетена или нечитлива, побарајте замена преку надлежната постапка. Според упатствата на АХВ, барањето за замена треба да се поднесе во рок од седум дена, а кај овците и козите новото средство треба да се постави во рок од 30 дена.

• Споредете ја маркицата со бројот во барањето.
• Кај говедата проверете го и пасошот.
• Пријавете изгубена или оштетена маркица во предвидениот рок.
• Не чекајте контрола за да пријавите несогласување.

Движење, продажба и угинување: оставете писмена трага

Секое внесување или изнесување животни треба да се пријави преку договорното ветеринарно друштво. При движење животните треба да бидат придружени со соодветен документ, па документите за купување, продажба, превоз и предавање во кланица треба да се чуваат на едно место.

Раѓањето и угинувањето се пријавуваат во рок од седум дена во договорното ветеринарно друштво. Ако грло пријавено во барањето угине или биде продадено пред 30 ноември, веднаш побарајте потврда дека настанот е внесен во системот.

Регистарот на одгледувалиштето треба да биде ажуриран. Промените на податоците се пријавуваат во рок од 25 дена, а за овци, кози и свињи се прави годишен попис, чии податоци се внесуваат во ИСАХВ преку ветеринарното друштво.

• Чувајте го документот за секое движење.
• Побарајте потврда за внесена пријава за угинување или продажба.
• Проверете дали регистарот го одразува фактичкиот број на грла.
• Усогласете ги податоците со ветеринарното друштво пред контролата.

Папка за контрола: што да биде подготвено на едно место

Најпрактично е да се направи папка за секоја мерка, со список на пријавените грла и копии од документите. Така контролата не се сведува на пребарување низ различни тетратки, пораки и сметки.

За доказите поврзани со млеко, документот треба да покажува предавање на регистриран откупувач и да може да се поврзе со одгледувалиштето. За јагниња, потребен е документ од регистриран кланичен капацитет, со податоци што го потврдуваат приемот или колењето.

Одделната мерка за произведено и предадено млеко има свои услови: регистрирано одгледувалиште, продажба на регистриран откупувач и минимално прифатливо количество од 300 литри месечно. Стапката наведена во Водичот е 6 денари за литар кравјо и 7 денари за литар овчо или козјо млеко.

• Копија од поднесеното барање.
• Список со идентификациските броеви на сите пријавени грла.
• Пасоши за говедата и документи за идентификација.
• Регистар на одгледувалиштето и записи за движење.
• Пријави и потврди за угинување, продажба или колење.
• Откупни документи за млеко или документи од кланица за јагниња.

Последна проверка пред 30 ноември

Неколку дена пред истекот на рокот направете физички попис и споредете го со списокот од барањето. Кај секое грло означете дали е присутно, дали маркицата се чита и дали бројот е ист во сите записи.

Одделно пресметајте го условот за овците: 500 литри млеко или најмалку 30% заклани јагниња. Кај говедата проверете ја возраста и производниот или статусниот доказ, а кај козите и маториците потврдете ги минималниот број, категоријата и чувањето.

Ако има разлика меѓу барањето, регистарот и фактичката состојба, побарајте проверка преку договорното ветеринарно друштво и АХВ пред истекот на рокот.

1. Направете список со сите пријавени грла.
2. Проверете присутност, возраст и идентификациски број.
3. Проверете ги сите движења и пријави внесени во системот.
4. Соберете ги доказите за млеко, јагниња, колење или примарен производител.
5. Решете ги несогласувањата пред контролата.

Заклучок

До 30 ноември 2026 година сточарите треба да го следат условот што важи за нивната конкретна мерка, а не општо правило за сите животни. Чувањето на потребниот број грла е само еден дел од обврската.

Најсигурна подготовка е списокот на пријавени животни да се спореди со маркиците, пасошите, регистарот, ИСАХВ и документите за движење или производство. Секое несогласување пријавете го навреме кај договорното ветеринарно друштво и проверете го условот во официјалниот Водич.

Најчесто поставувани прашања