Уште една пратка македонски пиперки завршува на уништување во Бугарија — овојпат 9.502 килограми, запрени поради остатоци од пестициди над дозволените граници. И тоа не е прв пат.

Бугарската агенција за безбедност на храната (БАБХ) го суспендираше пристапот до пазарот на ЕУ за две пратки свежо овошје и зеленчук — едната со трпезно грозје од Турција, а другата со пиперки од Македонија — поради откриени покачени нивоа на остатоци од пестициди. За македонските производители и извозници ова е сериозен сигнал што не смее да се игнорира.

Што точно се случи?

Според соопштението на Бугарската агенција за безбедност на храната, при лабораториски испитувања се утврдени две несообразности во рамките на засилениот мониторинг на свежо овошје и зеленчук наменето за бугарскиот пазар:

• Пиперки од Македонија — пратка од 9.502 кг, кај која е утврдено ниво на остатоци од пестициди над дозволеното. Оваа пратка ќе биде испратена на уништување.
• Трпезно грозје од Турција — пратка од 19.200 кг, исто така со покачени нивоа на пестициди. Оваа пратка ќе биде вратена назад во земјата на потекло.

Контролните примероци се земени во лабораториите на агенцијата како дел од воведените засилени проверки, чија цел е да се спречи влез на небезбедни прехранбени производи во трговската мрежа.

Не е прв пат — проблемот со македонските пиперки се повторува

Најзагрижувачки е тоа што ова не е изолиран случај. Од почетокот на засилените контроли, бугарските инспектори одбиле влез на две пратки пиперки од Македонија, со вкупна тежина од над 21 тон. Кога проблемот се повторува, тоа веќе не е случајност — тоа е образец што директно ја погодува репутацијата на македонскиот извоз.

Зошто е ова сериозно за македонските производители?

Пиперката е еден од заштитните знаци на македонското градинарство и еден од најзначајните извозни производи. Бугарија е близок и важен пазар. Секоја запрена пратка носи неколку последици одеднаш:

• Директна финансиска загуба — уништената стока не се плаќа, а трошоците остануваат.
• Удар врз репутацијата — кога една земја повторливо се појавува во извештаите за пестициди, се создава недоверба кон целиот извоз.
• Ризик од уште построги контроли — засилениот мониторинг значи дека следните пратки ќе бидат проверувани уште поригорозно.
• Штета за чесните производители — најголем дел од земјоделците работат совесно, но неколку неисправни пратки фрлаат сенка врз сите.

Што можат да направат земјоделците за да не завршат вака?

Најголемиот дел од ваквите проблеми се спречуваат со дисциплина во заштитата на растенијата. Еве неколку практични чекори:

• Почитувајте ја каренцата — тоа е задолжителниот период меѓу последното прскање и бербата. Прерана берба по третман е најчестата причина за високи остатоци.
• Користете само регистрирани препарати и строго во пропишаните дози. Поголема доза не значи подобра заштита — значи повисоки остатоци.
• Водете евиденција за прскањата — датум, препарат, доза и култура. Оваа евиденција е ваша заштита пред откуп и извоз.
• Направете лабораториска анализа пред извоз кога станува збор за поголеми количини наменети за странски пазар.
• Консултирајте се со стручни служби за правилен избор на препарати и рокови на примена.

Дали ова значи дека сите македонски пиперки се опасни?

Не. Станува збор за конкретни пратки кај кои е утврдено пречекорување, а не за целото производство. Огромното мнозинство македонски производители работат чесно и произведуваат безбедна храна. Но токму затоа ваквите случаи треба да бидат опомена — за да не трпат сите поради грешките на неколкумина.

Пораката е јасна: безбедноста на храната и почитувањето на правилата за заштита не се формалност, туку услов за опстанок на македонскиот извоз. Дисциплината на нивата денес го чува пазарот утре.

Често поставувани прашања