Субвенции по производ: како производителот да ја провери евиденцијата кај откупувачот

Кај дел од плаќањата по единица производ земјоделското стопанство не поднесува посебно барање. Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој ја темели исплатата на податоци што ги доставуваат регистрираните откупувачи, преработувачките капацитети или кланиците.

Тоа значи дека секоја грешка во откупниот лист или во електронската евиденција може да се одрази врз прифатената количина и конечната поддршка. Затоа производителот не треба да чека само на решението за исплата, туку редовно да ги собира и проверува документите за предадениот производ.

Правилата и роковите за 2026 година треба да се следат според важечката Програма, Уредбата и известувањата на АФПЗРР за конкретната мерка. За овие категории не треба автоматски да се применува рокот од 30 септември, бидејќи тој се однесува на одделни мерки по површина и по грло.

Кој поднесува, а кој ја доставува евиденцијата

За млеко, тутун, овошје, зеленчук и заклани говеда, производителот не поднесува посебно барање за плаќањето по единица производ. Податоците ги доставува регистрираниот откупувач, преработувачкиот капацитет или кланицата, зависно од производот и условите на мерката.

Производителот сепак има обврска практично да се заштити: да предава производ на соодветно регистриран субјект, да бара документ за секоја количина и да ја следи сопствената сума. Ако има несогласување, првиот чекор е писмено барање до откупувачот, а не само телефонски разговор.

Проверете и дали откупувачот е регистриран за конкретниот производ. Кај овошјето и зеленчукот, за 2026 година поддршката се однесува на количини предадени во преработувачки капацитети, па продажбата на пазар или на нерегистриран купувач не треба автоматски да се смета за количина за оваа подмерка.

• Производителот проверува и чува докази.
• Откупувачот или преработувачот ги доставува релевантните податоци.
• АФПЗРР ја обработува евиденцијата според условите на мерката.

Папка што треба да ја има секој производител

За секоја испорака побарајте документ на кој се гледаат датумот, производот, количината, класата или квалитетот и податоците за производителот. Документот треба да може јасно да се поврзе со вашето земјоделско стопанство и со конкретниот откупувач.

Чувајте ја документацијата по години и по производ. Скенирана копија или фотографија може да помогне ако оригиналот се оштети, но за важни постапки зачувајте ги и оригиналите. Доказот за исплата е корисен за споредба, но не го заменува документот за мерење или прием.

Најсилен е пакетот од најмалку два независни документи: еден што покажува дека производот е предаден и измерен и друг што ја покажува пресметката или исплатата.

• Договор со откупувачот или преработувачот.
• Откупен лист, приемница или кантарна белешка.
• Фактура, пресметка или документ за вреднување.
• Доказ за исплата и банкарски извод.
• Писмена комуникација со која е побарана или потврдена корекција.

Сопствена месечна табела: наједноставната контрола

Во тетратка или електронска табела запишувајте го секое предавање, без оглед дали откупувачот ви исплаќа дневно, неделно или месечно. На крајот од периодот соберете ги количините и споредете ги со пресметката и со податоците што ги прикажува откупувачот.

Ако има разлика, не претпоставувајте дека станува збор само за административна грешка. Проверете дали дел од количината е одбиен поради квалитет, дали е внесен друг датум или дали документите се поделени на повеќе приеми.

Посебно проверете ги трите чести грешки: внесена помала количина, погрешен матичен број или ИДБР на стопанството и погрешен период на предавање. Кај животните додадете проверка на ушните маркици.

• Датум на предавање.
• Број на приемница или откупен лист.
• Производ и количина.
• Класа, квалитет или категорија.
• Име на откупувачот.
• Износ на пресметка и датум на исплата.

Млеко: месечните записи се пресудни

Кај млекото чувајте ги месечните откупни записи, потврдите за предадена количина и известувањата за класификација и вреднување. Откупувачот има обврска писмено да го извести производителот за резултатите од класификацијата и вреднувањето на суровото млеко.

За 2026 година е предвидена минимална прифатлива количина од 300 литри месечно по земјоделско стопанство. За поддршката се евидентира произведеното и предаденото кравјо, овчо или козјо млеко, според условите утврдени за мерката.

Споредете ја месечната количина во вашата тетратка со записот од млекарницата. Ако имате повеќе предавања во истиот месец, проверете дали сите се опфатени и дали известувањето за квалитет се однесува на вашето стопанство.

• Месечен откупен запис.
• Известување за класификација и вреднување.
• Доказ за исплата.
• Сопствена сума по месеци.

Тутун: усогласете договор, класа и конечна пресметка

Производителот на тутун треба да ги спореди количината договорена со откупувачот, количината предадена и количината внесена во конечната пресметка. Чувајте го договорот за производство и откуп, откупните листови или потврдите за процена и документот со утврдената класа.

Плаќањето по единица производ во 2026 година се однесува на договорен и продаден тутун од реколта 2025, предаден на регистриран откупувач. Затоа проверката треба да ги опфати и реколтата и датумите на прием.

Ако во документите се појавуваат различни класи или количества, побарајте писмено објаснување и коригирана пресметка. Не потпишувајте документ со кој не се согласувате без да побарате копија и да забележите што е спорно.

• Договор за производство и откуп.
• Потврда за процена или откупен лист.
• Документ за класа на тутунот.
• Конечна пресметка и доказ за исплата.

Овошје и зеленчук: проверете каде е предадена количината

Кај овошјето и зеленчукот не е доволно да постои доказ дека производот е продаден. Документите треба да покажуваат дека количината е предадена во преработувачки капацитет, ако тоа е условот на конкретната подмерка.

Чувајте приемница, кантарна белешка, договор со преработувачот, фактура или пресметка, податоци за видот и класата на производот и доказ за исплата. На сите документи споредете ги количината, датумот и податоците за стопанството.

Количина продадена на друг купувач, без исполнување на условите за оваа подмерка, не треба автоматски да се внесува како количина за субвенција. При нејаснотија побарајте од преработувачот писмено да потврди под која категорија е евидентирана испораката.

• Приемница од преработувачки капацитет.
• Кантарна белешка.
• Договор и фактура или пресметка.
• Вид, класа и количина на производот.
• Доказ за исплата.

Заклани говеда: бројот на грла не е единствената проверка

Кај закланите говеда проверете дали секое грло е поврзано со точната индивидуална идентификација. Од кланицата побарајте потврда со број на ушна маркица, датум на предавање или колење, податоци за одгледувалиштето и број на прифатени грла.

Чувајте ги и ветеринарните или транспортните документи, откупниот записник и пресметката за исплата. Ако има повеќе грла, споредете ја листата на ушни маркици со сопствената евиденција и со документите што ги имате за движењето на животните.

За мерката во 2026 година се зема периодот од мај 2025 до април 2026 година, а важат и услови поврзани со минимално време на чување, возраст, тежина и раса. Затоа проверката не треба да заврши со бројот на грла; треба да ги опфати и условите за секое животно.

• Број на ушна маркица за секое грло.
• Датум на предавање или колење.
• Потврда од кланицата.
• Ветеринарни и транспортни документи.
• Откупен записник и пресметка.

Што да направите ако податоците се погрешни

Несогласувањето прво испратете го писмено до откупувачот. Во барањето наведете ги ИДБР, периодот, бројот на приемницата или откупниот лист, точната количина и конкретниот податок што треба да се исправи.

Побарајте писмена потврда дека корекцијата е внесена и доставена до надлежната институција. Зачувајте го барањето, датумот на испраќање, одговорот и сите прилози. Ако откупувачот не одговори или одбие исправка, пријавете ја неправилноста до Државниот инспекторат за земјоделство и известете ја АФПЗРР.

Пријавата до Инспекторатот може да се поднесе и преку националниот портал за услуги, со избор на Државниот инспекторат за земјоделство. Во пријавата приложете ги документите што ја покажуваат разликата, без да испраќате нечитливи или нецелосни копии.

1. Испратете писмено барање до откупувачот.
2. Наведете ИДБР, период, број на документ и точна количина.
3. Побарајте потврда за извршена корекција.
4. Ако нема реакција, известете го Државниот инспекторат за земјоделство и АФПЗРР.
5. Следете го предметот и чувајте доказ за секое испраќање.

Следење преку е-субвенции и заштита на рокот за жалба

Преку „Директни плаќања – е-субвенции“ производителот може да ги следи датумот на решението, датумот на исплатата, евентуалните пречки и самото решение. Проверете ја и поуката за правен лек, бидејќи рокот за жалба се утврдува во конкретното решение.

Ако количината е погрешна, приложете ги откупните листови, приемниците, кантарните белешки, пресметките и доказите за исплата кога барате проверка или поднесувате правен лек против неповолно решение. Не чекајте усната комуникација со откупувачот да го замени официјалниот рок.

За производните мерки не треба да се измислува посебен рок за поднесување барање ако таков рок не е објавен. Сепак, документите треба да се побараат и проверат навреме, пред конечната обработка и исплата.

• Проверете дали има решение.
• Проверете дали има забележана пречка.
• Прочитајте ја поуката за правен лек.
• Подгответе ги документите за количината.
• Следете дали корекцијата е одразена во предметот.

Заклучок

Производителот најдобро се заштитува со редовна сопствена евиденција и со комплетна папка за секое предавање. Проверете ја количината, идентификацијата, периодот и условите за конкретниот производ, а при разлика реагирајте писмено до откупувачот.

Ако исправката не биде направена, зачуваните документи се основа за пријава до Државниот инспекторат за земјоделство, известување до АФПЗРР и користење на правниот лек наведен во решението.

Најчесто поставувани прашања