Законодавство · Земјоделско земјиште · Вести

Нов закон за земјоделско земјиште: забрана за фотоволтаици на најплодните ниви и глоби до 25.000 евра

Новиот предлог-закон за земјоделско земјиште воведува строга забрана за градба на фотоволтаици на земјиште од прва до четврта класа, нова државна агенција за управување со нивите и казни до 25.000 евра за прекршители. Целта е заштита на обработливите површини од неконтролирана урбанизација и пренамена.

Забрана за фотоволтаици на најплодното земјоделско земјиште

Една од најзначајните измени во новиот предлог-закон за земјоделско земјиште е забраната за изградба на фотоволтаични системи и електроенергетски постројки на земјиштата од прва, втора, трета и четврта класа. Според членот 55 од предлог-законот, овие површини — кои ги претставуваат најплодните обработливи ниви во земјата — нема да можат да бидат предмет на пренамена за соларна енергија.

Единствен исклучок е предвиден за проекти од јавен интерес каде доминантен инвеститор е државата. За сите останати инвеститори остануваат достапни земјишта од петта до осма класа и некатегоризирани површини. На тој начин, новиот закон за земјоделско земјиште прави јасна разлика меѓу заштитените плодни ниви и помалку квалитетните површини каде енергетскиот развој е допуштен.

Нова Агенција за управување со земјоделско земјиште

За спроведување на новиот закон за земјоделско земјиште, државата предвидува формирање на Агенција за управување со земјоделско земјиште — самостоен орган на државната управа со статус на правно лице. Агенцијата ќе биде централна институција за сите постапки поврзани со нивите: управување со државното земјиште, давање согласности за пренамена, контрола на начинот на користење и надзор над спроведувањето на законот.

Практично, секоја одлука за пренамена или градба на земјоделско земјиште ќе мора да поминува низ оваа институција, а за сите градби ќе биде потребно одобрение согласно новите прописи.

Нов закон за земјоделско земјиште: забрани за користење на нивите

Освен забраната за фотоволтаици, предлог-законот воведува и низа нови забрани за користење на земјоделски површини без согласност на сопственикот или надлежната институција. Ќе биде забрането:

• Градење времени објекти и поставување огради и информативни табли
• Организирање на големи собири и настани
• Движење со моторни возила надвор од патиштата
• Движење низ површини каде има активни земјоделски работи
• Влегување во затворени и опитни земјоделски површини
• Оштетување или уништување на млади дрвја, садници, посеви и земјоделски производи
• Уништување на табли и ознаки поставени на земјоделско земјиште

Со овие мерки, државата сака да воведе поголема заштита на земјоделското производство, особено во периоди на сеидба и жетва кога нивите се најосетливи.

Кои објекти ќе можат да се градат на нивите

Законот не ги забранува апсолутно сите градби на земјоделско земјиште, туку прецизно ги дефинира дозволените видови. На нивите ќе биде дозволена изградба на оранжерии и пластеници, бунари и резервоари за вода, мали мандри, објекти за примарна обработка на земјоделски производи, складишта, монтажни објекти за механизација, натстрешници и помошни стопански објекти.

Меѓутоа, законот јасно предвидува ограничувања: ниту еден дозволен објект не смее да ја менува намената на земјиштето, да биде станбен или туристички, да служи за трајно сместување или да претставува индустриски комплекс.

Задолжителна рекултивација на концесионираното земјиште

Новиот закон за земјоделско земјиште воведува и обврска за рекултивација. Секое земјиште кое било времено пренаменето за рударски активности или други неземјоделски цели мора да биде вратено во првобитна состојба по завршувањето на концесијата. Корисникот на концесијата ќе мора да го врати плодниот слој, да спроведе биолошка и техничка рекултивација и повторно да го оспособи земјиштето за производство на культурите што биле одгледувани пред давањето на концесија.

Глоби до 25.000 евра — колку чини кршење на законот

Највисоките казни во новиот предлог-закон за земјоделско земјиште се предвидени токму за невраќање на земјоделското земјиште во првобитна состојба. Согласно член 183, санкциите се степенувани по тип на субјект: